Ειδική προβολή «Σινεμά και Δίκαιο»: Σκιές και σιωπή (To Kill a Mockingbird, 1962)

Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και η ομάδα «Δίκαιο και Τέχνη» της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ σάς προσκαλούν στην ειδική δωρεάν προβολή με τίτλο «Σινεμά και Δίκαιο», όπου το κοινό θα έχει την ευκαιρία να απολαύσει στη μαγεία της μεγάλης οθόνης το θρυλικό Σκιές και σιωπή (To Kill a Mockingbird, 1962) του Ρόμπερτ Μάλιγκαν, βασισμένο στο ομότιτλο διάσημο βιβλίο της Χάρπερ Λι.

Η προβολή θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 11 Μαΐου (20:00), στην αίθουσα Παύλος Ζάννας του Ολύμπιον, ενώ η είσοδος θα είναι δωρεάν, με έκδοση μηδενικού εισιτηρίου από τα ταμεία του Φεστιβάλ (τα εισιτήρια θα είναι διαθέσιμα από το Σάββατο 9/5). Μετά την ολοκλήρωση της ταινίας θα διεξαχθεί συζήτηση, στην οποία θα συμμετέχουν η Επίκουρη Καθηγήτρια Ποινικού Δικαίου Αθηνά Σαχουλίδου, φοιτήτριες από τη Νομική Σχολή του ΑΠΘ και ο κριτικός κινηματογράφου Πάνος Αχτσιόγλου, μέλος της ομάδας του Προγράμματος του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Το Σκιές και σιωπή, βραβευμένο με Όσκαρ Α΄ Ανδρικού Ρόλου, Διασκευασμένου Σεναρίου και Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης, αλλά και υποψήφιο σε πέντε ακόμα κατηγορίες, εξακολουθεί μέχρι και σήμερα να κατέχει περίοπτη θέση όχι μόνο στις χρυσές σελίδες του αμερικανικού σινεμά αλλά και στο πάνθεον του αμερικανικού ιδεαλισμού-φιλελευθερισμού γενικότερα. Λίγο πριν τον κοινωνικό αναβρασμό, τις διεκδικήσεις και το Κίνημα για τα Πολιτικά Δικαιώματα που έδωσαν τον τόνο στα τέλη των 60s, και αρκετά πριν την απομάγευση και την έκρηξη βίας των 70s, το μυθιστόρημα της Χάρπερ Λι και η κινηματογραφική του μεταφορά από τον Ρόμπερτ Μάλιγκαν καθρέφτισαν τις ελπίδες μιας ολόκληρης γενιάς για ένα καλύτερο αύριο, για μια κοινωνία ικανή να απαλλαχθεί από τα αποτρόπαια λάθη του παρελθόντος.

Κομβικό ρόλο στο σύμπαν της ταινίας (αλλά και της συνολικής κοσμοθεωρίας που βρίσκεται στα θεμέλιά της) διαδραματίζει η περσόνα του μαχητή δικηγόρου Atticus Finch, τον οποίο ενσαρκώνει με μοναδική αρχοντιά ο αλησμόνητος Γκρέγκορι Πεκ. Ένας αυθεντικός ήρωας της εποχής του, ο Atticus δεν περιβάλλεται από την αύρα του νικητή αλλά από την ηθική υπεροχή ενός ανθρώπου που ρίχνεται ολόψυχα στον αγώνα ακόμη και αν γνωρίζει εκ των προτέρων πως οι πιθανότητες επιτυχίας είναι πενιχρές. Σαν ένας μοναχικός καουμπόι της δικαστικής αίθουσας, με χαρτοφύλακα αντί για εξάσφαιρο, ο χαρακτήρας που κουβαλά στις πλάτες του ο Γκρέγκορι Πεκ μετατρέπει τη δίψα για δικαιοσύνη από μηχανικό ευχολόγιο σε ηθική κατηγορική προσταγή. Με τελική κορύφωση, φυσικά, μια πύρινη αγόρευση, την οποία διαδέχεται μια πένθιμα σιωπηρή αποχώρηση, σε μια σεκάνς φτιαγμένη από το υλικό των κινηματογραφικών μύθων.

Δικαστικό δράμα σπάνιας κοπής και υψηλής έντασης, το Σκιές και σιωπή είναι συγχρόνως μια κοινωνική ηθογραφία των σκοτεινών καιρών του φυλετικού διαχωρισμού (segregation), αλλά και μια υποδειγματική ιστορία ενηλικίωσης που εξυμνεί και αποδομεί την ίδια στιγμή το στερεότυπο της παιδικής αθωότητας. Παράλληλα, διατυπώνει ένα ηχηρό μήνυμα κατά της μισαλλοδοξίας και υπέρ της ανεκτικότητας (μέσα και από τον ήρωα που υποδύεται στην πρώτη του κινηματογραφική εμφάνιση ο σπουδαίος Ρόμπερτ Ντιβάλ), αλλά και μια επώδυνη υπενθύμιση: κάθε φορά που η Δικαιοσύνη δεν τηρεί την υπόσχεσή της να μένει τυφλή (δηλαδή ανεπηρέαστη) απέναντι σε όσους και όσα κρίνει, είναι υποχρέωσή μας να έχουμε τα μάτια ανοιχτά.