ΠΙΕΡ ΠΑΟΛΟ ΠΑΖΟΛΙΝΙ: Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟΥ

Η Μάμα Ρόμα (συγκλονιστικά ερμηνευμένη από την κορυφαία Άννα Μανιάνι), είναι μια πόρνη στις φτωχογειτονιές της Ρώμης, που αποχωρεί από το «επάγγελμα» όταν ο προαγωγός της ο Κάρμινε, την εγκαταλείπει και παντρεύεται. Η γυναίκα επιθυμώντας μια ζωή καλύτερη από εκείνη του πεζοδρομίου, φέρνει κοντά της τον γιο της Έτορε, ο οποίος αγνοεί το πραγματικό επάγγελμα της μητέρας του και έχοντας στήσει έναν πάγκο στη λαϊκή, αγωνίζεται με κάθε τρόπο να δημιουργήσει μια προοπτική και να εξασφαλίσει ένα καλύτερο μέλλον για το παιδί της. Η σχέση της με τον Έτορε είναι γεμάτη από εντάσεις και συγκρούσεις, καθώς εκείνος περνά μια δύσκολη εφηβεία. Η Μάμα Ρόμα οργανώνει έναν εκβιασμό για να μπορέσει να του βρει μια θέση εργασίας και με την βοήθεια των παλιών της επαγγελματικών γνωριμιών τα καταφέρνει. Ο Κάρμινε όμως, επανέρχεται στη ζωή της και με την απειλή να αποκαλύψει στον γιο της όλη την αλήθεια, την αναγκάζει να βγει ξανά στο πεζοδρόμιο. Εντωμεταξύ ο Έτορε, που έχει μάθει το παρελθόν της μητέρας του, έχει παρατήσει τη δουλειά του και επιδίδεται σε μικροκλοπές και κάποια στιγμή καταλήγει στη φυλακή, όπου πεθαίνει από μια ξαφνική ασθένεια. Η Μάμα Ρόμα μένει μόνη και απελπισμένη σ’ έναν εχθρικό κόσμο.

Ο ήρωας της ταινίας, ο Ακατόνε, φυτοζωεί σε μια φτωχογειτονιά της Ρώμης, εις βάρος μιας πόρνης, της Μανταλένας. Όταν η γυναίκα καταλήγει στη φυλακή τα βρίσκει σκούρα, καθώς προσπαθώντας να τα ξαναβρεί με τη γυναίκα του που ζει μαζί με το παιδί τους στο πατρικό της σπίτι, το αποτέλεσμα είναι να εκδιωχθεί από κει ξυλοκοπημένος. Ο Ακατόνε αποφασίζει να βάλει στη θέση της Μανταλένας, τη Στέλλα, τη νέα του γνωριμία . Η κοπέλα όμως δεν είναι φτιαγμένη για τη σκληρή ζωή του πεζοδρομίου και τότε αποφασίζει να βρει κάποια δουλειά, για να μπορέσει να συντηρήσει τον εαυτό του και τη Στέλλα. Δεν αντέχει ούτε μια μέρα τον μόχθο της εργασίας, αφού δεν έχει δουλέψει ποτέ στη ζωή του. Χωρίς να το ξέρει ότι η αστυνομία τον έχει βάλει στο μάτι, καθώς η Μανταλένα τον έχει καρφώσει από τη φυλακή για μαστροπεία, ο Ακατόνε μπλέκει σε μια μικροληστεία για να τα βγάλει πέρα και το μονοπάτι που ακολουθεί τον οδηγεί στο χαμό.

Η ταινία που χαρακτηρίστηκε από τους απανταχού κριτικούς ως το αριστούργημα του Πιερ Πάολο Παζολίνι, το ‘Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο’, είναι μια οπτικά συγκλονιστική και συναισθηματικά συνταρακτική μεταφορά της ζωής του Χριστού, βασισμένη στο ευαγγέλιο του Αποστόλου Ματθαίου. Ο Παζολίνι ακολουθεί πιστά τη δομή του Κατά Ματθαίου Ευαγγελίου και χρησιμοποιεί αποκλειστικά το κείμενό του, χωρίς να προσθέτει ούτε λέξη δική του. Η ταινία βρίσκεται σαν εικόνα και λόγος στους αντίποδες των βιβλικών θεαματικών ταινιών του Χόλιγουντ, αλλά και της γλυκερής εικονογραφίας σε στιλ λιθογραφίας. Δεν αποπειράται καμία ιστορική ανασύνθεση. Είναι γυρισμένη με απόλυτο ρεαλισμό, σε χωριά της νότιας Ιταλίας, φτωχά χωριά με τα παμπάλαια σπίτια τους. Το όραμα του Παζολίνι είναι ταυτοχρόνως βαθύτατα θρησκευτικό και σκόπιμα πολιτικό, καθώς ο Μεσσίας παρουσιάζεται σαν ένας χωριάτης παρίας, παρακινούμενος από την οργή του για την κοινωνική αδικία.

Η Μήδεια αντιπροσωπεύει την μυθικο-φιλοσοφική περίοδο στο έργο του Παζολίνι. Χρησιμοποιώντας την τραγωδία της Μήδειας του Ευριπίδη, ο δημιουργός επινοεί μια δισυπόστατη ηρωίδα η οποία, ενώ ακολουθεί τον Ιάσονα από έρωτα, ταυτόχρονα δεν παύει να αντιπροσωπεύει και τον πρωτόγονο άνθρωπο που όταν νιώσει προδοσία από την αγάπη, καταφεύγει στα άκρα – εν προκειμένω στην παιδοκτονία. Η ταινία αφηγείται τον μύθο σχολιάζοντας την αδυναμία διαχείρισης από τον σύγχρονο άνθρωπο των ματαιωμένων προσδοκιών του λόγω της σκληρότητας της κοινωνίας και των αρσενικών στερεοτύπων.

Η ταινία αφηγείται δύο παράλληλες ιστορίες: μία στην αρχαϊκή και την άλλη στη σύγχρονη εποχή. Στην πρώτη ένας νέος που ζει απομονωμένος στις πλαγιές ενός ηφαιστείου, τρέφεται με ερπετά και έντομα, μέχρι που μια μέρα συναντά έναν στρατιώτη τον οποίο σκοτώνει και καταβροχθίζει. Κάποια στιγμή κι άλλοι περιπλανώμενοι και παραστρατημένοι τον ακολουθούν, συστήνοντας μια συμμορία κανίβαλων και επιδίδονται όλοι μαζί στο κυνήγι της ανθρώπινης τροφής. Όταν τους συλλαμβάνουν και τους καταδικάζουν σε θάνατο, ο ανθρωποφάγος άνδρας δεν εκφράζει καμιά απολύτως μεταμέλεια, ούτε συνειδητοποιεί το φρικαλέο των πράξεών του. Στην δεύτερη ιστορία, ο νεαρός γιος ενός γερμανού βιομηχάνου ζει μ’ έναν εκκεντρικό τρόπο την διαφορετικότητά του, αντιτίθεται και απορρίπτει και τις νεολαιίστικες εξεγέρσεις του ’68, αλλά και την καπιταλιστική λογική του πατέρα και έχει κάποιες ανομολόγητες και αποτρόπαιες επαφές με γουρούνια. Αυτή η ιδιαιτερότητα του γιου, γίνεται το επίκεντρο μιας επιχειρηματικής συναλλαγής, μεταξύ του πατέρα και ενός επιχειρηματικού ανταγωνιστή του- πρώην ναζιστή εγκληματία. Στο τέλος και ενώ τα γουρούνια καταβροχθίζουν τον νεαρό άντρα, οι δύο βιομήχανοι πίνουν στην υγειά της συνένωσης των κεφαλαίων τους και των κοινών τους συμφερόντων.