Προβολή της ταινίας «Νυχτολούλουδα» του Νίκου Γραμματικού με όρους καθολικής προσβασιμότητας

Την Κυριακή 8 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα Παύλος Ζάννας παρουσία του σκηνοθέτη Νίκου Γραμματικού και του συν-σεναριογράφου της ταινίας και ηθοποιού Βαγγέλη Μουρίκη, η προβολή της ταινίας Νυχτολούλουδα με όρους καθολικής προσβασιμότητας. Το Φεστιβάλ συνεχίζει για μία ακόμη χρονιά τον θεσμό των καθολικά προσβάσιμων προβολών χάρη στην πολύτιμη στήριξη της Alpha Bank, Χορηγού Προσβασιμότητας του Φεστιβάλ.

Στόχος του προγράμματος είναι να προσφέρει στο κοινό τη δυνατότητα να απολαύσει τη μαγεία του σινεμά, αλλά και να αναδείξει ακόμη περισσότερο τα ζητήματα που απασχολούν τα άτομα με αναπηρία. Στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας, θα απονεμηθεί για μία ακόμη χρονιά το Βραβείο Προσβασιμότητας της Alpha Bank είτε σε μία προσωπικότητα είτε σε μία ταινία που αναδεικνύει ζητήματα προσβασιμότητας στις τέχνες. Το βραβείο θα συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο ύψους 3.000 ευρώ.

Το κοινό καλωσόρισε ο Γιάννης Παλαβός, μέλος της ομάδας του Διεθνούς Προγράμματος του Φεστιβάλ. «Είναι η τρίτη βραδιά του αφιερώματος στον Νίκο Γραμματικό, έναν από τους σπουδαιότερους Έλληνες σκηνοθέτες που εμφανίστηκαν τα τελευταία 40 χρόνια. Είμαστε υπερήφανοι που φέτος προβάλλουμε το σύνολο της φιλμογραφίας του. Απόψε θα παρουσιάσουμε μια πολύ ιδιαίτερη στιγμή στην πορεία του. Είναι η ταινία Νυχτολούλουδα, ένα πολύ ιδιαίτερο φιλμ που μπορεί να συγκριθεί μόνο με το Μήδεια...κρείσσων τῶν ἐμῶν βουλευμάτων, την τελευταία του ταινία με την οποία μοιράζεται ορισμένες ομοιότητες όσον αφορά τη φόρμα. Πρόκειται για μια ταινία του 1999, η οποία προβλήθηκε στο πρώτο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και κέρδισε το βραβείο Διεθνούς Τύπου, καθώς και το βραβείο Καλύτερου Ντοκιμαντέρ στα Κρατικά Βραβεία Ποιότητας. Είχε επιπλέον και μια πολύ σημαντική διεθνή πορεία, την οποία στήριξε σε μεγάλο βαθμό ο Δημήτρης Εϊπίδης», ανέφερε.

Ακολούθησε η προβολή της ταινίας και στη συνέχεια οι συντελεστές απάντησαν σε ερωτήσεις του κοινού.

Όταν ρωτήθηκε γιατί θεωρεί τη συγκεκριμένη ταινία την αγαπημένη του από το σύνολο της φιλμογραφίας του, ο Νίκος Γραμματικός μοιράστηκε την ιστορία πίσω από τη δημιουργία της, περιγράφοντας μια εμπειρία που σημάδεψε τόσο τον ίδιο όσο και όλους τους συντελεστές της. «Είναι η αγαπημένη μου ταινία γιατί ήταν μια συγκλονιστική εμπειρία για όλους μας. Να σας πω πως ξεκίνησε όλο αυτό. Στο τέλος του 1996, είδα τυχαία ένα βράδυ μια εκπομπή στον τηλεοπτικό σταθμό SevenX, με ένα ρεπορτάζ για την εκπαίδευση των τυφλών παιδιών. Με συγκίνησε. Πήρα τηλέφωνο στο κανάλι και η δημοσιογράφος που έκανε το ρεπορτάζ με γνώρισε στον εκπαιδευτή. Ο Βαγγέλης Μουρίκης ήταν τότε στην Αυστραλία. Θυμάμαι να του δείχνω πλάνα από την εκπαίδευση των τυφλών παιδιών και να μου λέει, “να το κάνουμε ταινία;”. “Και δεν το κάνουμε;”, του λέω εγώ. Πήραμε χρηματοδότηση από το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου και την ΕΡΤ και αρχίσαμε σταδιακά τα γυρίσματα το 1997. Η ταινία ολοκληρώθηκε έναν χρόνο αργότερα. Ήταν μια συγκλονιστική εμπειρία για μένα. Θέλω να σας εκμυστηρευτώ πως το να τυφλωθώ είναι από τους μεγαλύτερους φόβους μου. Ακόμα κοιμάμαι με ένα λαμπάκι αναμμένο το βράδυ στο σπίτι. Έχω διαβάσει πολλά για την τύφλωση, μέχρι και ένα μικρό βιβλιαράκι του Χ. Τζ. Ουέλς με τίτλο Η Χώρα των Τυφλών, γιατί και εγώ έτσι αισθανόμουν: ένας άνθρωπος με κάμερα σε έναν κόσμο όπου όλα τα παιδιά ήταν τυφλά. Επέλεξα εκ γενετής τυφλά παιδιά, και στην όλη διαδικασία μάς βοήθησε πολύ και ο Παναγιώτης Κουρουμπλής, που ήταν τότε βουλευτής στην εκλογική περιφέρεια Αιτωλοακαρνανίας» ανέφερε.

Στο σημείο εκείνο, αναφέρθηκε σε ένα αστείο περιστατικό: «Πήγαμε στην Βουλή με τον Βαγγέλη Μουρίκη και περιμέναμε τον Παναγιώτη Κουρουμπλή. Εμφανίζεται τότε ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, τον οποίο και ενημέρωσε ο κύριος Κουρουμπλής σχετικά με την ταινία που ετοιμάζαμε. Ο ίδιος συγκινήθηκε πολύ και μας είπε μάλιστα πως θα βοηθήσει όσο μπορεί. Μόλις έφυγε ο κύριος Μητσοτάκης, ο Παναγιώτης Κουρουμπλής σχολίασε: “Αυτή η ταινία δεν θα γίνει ποτέ”. Ωστόσο τα Νυχτολούλουδα όχι μόνο έγιναν αλλά πήραν και πολλά βραβεία. Θυμάμαι πως κάναμε και εξώφυλλο στο Docs, το μοναδικό περιοδικό για ντοκιμαντέρ. Ο Δημήτρης Εϊπίδης είχε ερωτευτεί την ταινία και την έστελνε συνέχεια σε διεθνή φεστιβάλ. Κάποια στιγμή, οι φορείς των τυφλών έκαναν μια προβολή στο Αττικόν, το οποίο ήταν κατάμεστο. Μου έχει μείνει μια εικόνα αγκιστρωμένη στο νου, με τα λευκά μπαστούνια των τυφλών που ανέβαιναν τα σκαλοπάτια. Στο φουαγιέ του Αττικόν συνάντησα τον Παναγιώτη Κουρουμπλή και του είπα: “Από δω και πέρα μόνο με τον Μητσοτάκη θα κάνω ταινίες”».

Αμέσως μετά πρόσθεσε: «Είχαμε 70 ώρες υλικό και τελικά αποφασίσαμε να εστιάσουμε σε έναν ήρωα που βιώνει μια εσωτερική, αλλά και μια εξωτερική σύγκρουση. Στηριζόμενος τόσο στον εαυτό του όσο και στους γύρω του, βρίσκει τη δύναμη να προχωρήσει, ξεπερνώντας πολλά εμπόδια. Παράλληλα, μας ανοίγει ο ίδιος την πόρτα στον κόσμο των εκ γενετής τυφλών, για τους οποίους η εικόνα είναι μια άγνωστη λέξη. Όλο αυτό ήταν πολύ έντονο για όλους μας. Οι συντελεστές γίναμε μια πολύ δεμένη παρέα».

Σε ερώτηση για το αν η ταινία παραμένει επίκαιρη στις αλλαγές κάθε εποχής, ο σκηνοθέτης απάντησε: «Αν ανατρέξουμε όλοι στην παιδική μας ηλικία, θα δούμε ότι κι εμείς αντιμετωπίζαμε προβλήματα με δασκάλους, με την οικογένεια, με φίλους. Η ταινία αφορά τον καθένα. Αποφύγαμε να κάνουμε ένα απλώς περιγραφικό ντοκιμαντέρ. Στο κέντρο βρίσκεται ένα τυφλό παιδί, όμως υπάρχει και μια αντανάκλαση των αναπηριών που κουβαλάει ο καθένας μας. Κάποιος μπορεί να μην ακούει καλά, όπως εγώ, κάποιος άλλος να μη βλέπει. Υπάρχουν εμπόδια, αλλά και νίκες. Ένας τυφλός μπορεί να κάνει τα πάντα. Το μόνο του εμπόδιο είναι οι πόλεις στις οποίες ζει».

Στη συνέχεια τον λόγο πήρε ένας θεατής με οπτική αναπηρία, ο οποίος σχολίασε: «Πράγματι, η διαφορά ανάμεσα στους εκ γενετής τυφλούς και σε όσους έχουν έστω και λίγη όραση είναι πολύ μεγάλη. Η ταινία είναι εξαιρετική και μπήκε στη ζωή μας χωρίς οίκτο και μιζέρια. Μακάρι να συνεχίσει να προβάλλεται για πολλά χρόνια ακόμα».

Ακολούθησε μια τοποθέτηση του Βαγγέλη Μουρίκη: «Αυτή η ταινία ήταν για εμάς μεγάλη χαρά, αλλά και μάθημα. Το ερώτημα που θέτει, πώς κινηματογραφείς ανθρώπους με προβλήματα όρασης, το απάντησε ο Κωστής Γκίκας, που υπέγραψε τη φωτογραφία. Η κάμερά του πλησίαζε με ευγένεια αυτά τα πρόσωπα, που δεν έβλεπαν ποιος βρισκόταν δίπλα τους. Η ιδέα του Νίκου Γραμματικού ήταν πραγματικά φοβερή, γιατί άνοιξε μπροστά μου έναν καινούργιο κόσμο. Ευχαριστούμε όλους όσοι μας επέτρεψαν να τους πλησιάσουμε και να μπούμε σε αυτόν», είπε κλείνοντας ο Βαγγέλης Μουρίκης.