Τιμητικός Χρυσός Αλέξανδρος στον Γιώργο Παπαλιό

Στο πλαίσιο του 28ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης απονεμήθηκε τιμητικός Χρυσός Αλέξανδρος το Σάββατο, 14 Μαρτίου στον εμβληματικό παραγωγό Γιώργο Παπαλιό, ως αναγνώριση της καθοριστικής συμβολής και προσφοράς του στον Νέο Ελληνικό Κινηματογράφο και στον πολιτισμό.

Την απονομή προλόγισε ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Φεστιβάλ, Ορέστης Ανδρεαδάκης. «Ο Γιώργος Παπαλιός ήταν εκεί σε δύο από τις πιο καθοριστικές στιγμές του ελληνικού κινηματογράφου. Ήταν εκεί ως παραγωγός, τη δεκαετία του ’70, όταν η γενιά του Αγγελόπουλου, του Παναγιωτόπουλου, του Σφήκα και του Ψαρρά έκανε τη μετάβαση και δημιούργησε τον Νέο Ελληνικό Κινηματογράφο. Και ήταν εκεί, δεκαετίες αργότερα, ως πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, όταν ο Λάνθιμος, ο Κούτρας, η Τσαγγάρη, ο Παπαδημητρόπουλος, ο Τζουμέρκας και άλλοι δημιουργοί ανέτρεψαν τις νόρμες και έδωσαν ώθηση σε αυτό που, σύμφωνα με τους ακαδημαϊκούς, ονομάστηκε “νέο ελληνικό ρεύμα”. Ήταν εκεί γιατί, ως μαραθωνοδρόμος, γνωρίζει πολύ καλά ότι η τέχνη και η ζωή δεν είναι σπριντ, αλλά ένας μαραθώνιος μεγάλων αποστάσεων, όπου τελικά σημασία, εκτός από την ταχύτητα τερματισμού, έχουν η αντοχή και η διάρκεια».

Το βραβείο στον Γιώργο Παπαλιό απένειμε ένας από τους πρωτεργάτες του «νέου ελληνικού ρεύματος», ο πρωταγωνιστής του Κυνόδοντα και της Χώρας Προέλευσης, συν-σκηνοθέτης της ταινίας Η πόλη και η πόλη και σκηνοθέτης της ταινίας Ησυχία 6-9 Χρήστος Πασσαλής. «Είναι πολύ συγκινητικό να βρίσκομαι εδώ ανάμεσά σας για να τιμήσω έναν άνθρωπο που, για εμάς που αγαπάμε το σινεμά και εργαζόμαστε σε αυτό, έχει υπάρξει σταθερό σημείο αναφοράς, έμπνευσης και δύναμης. Έναν άνθρωπο που έμαθε στο ελληνικό σινεμά να ονειρεύεται περισσότερο απ’ όσο συνήθιζε. Γι’ αυτό του είμαστε ευγνώμονες όλες και όλοι».

Φανερά συγκινημένος, ο Γιώργος Παπαλιός ευχαρίστησε το Φεστιβάλ, δηλώνοντας: «Θέλω να ευχαριστήσω όλους τους σκηνοθέτες, αυτούς που δεν είναι πια μαζί μας και αυτούς που είναι ακόμη. Θέλω να ευχαριστήσω τους ηθοποιούς, τους τεχνικούς, όλους εκείνους που μας στήριξαν εκείνα τα δύσκολα χρόνια. Κάναμε ταινίες και βάλαμε ένα μικρό λιθαράκι σε αυτό που αργότερα ονομάστηκε Νέος Ελληνικός Κινηματογράφος».

Θέλω να ευχαριστήσω τους συνεργάτες που είχα στο Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου και ιδιαίτερα τις επιτροπές, οι οποίες επέλεξαν τις ταινίες που αργότερα θα αποτελούσαν τη συνέχεια του ΝΕΚ. Θέλω επίσης να ευχαριστήσω το Υπουργείο Πολιτισμού, γιατί πήρε την πρωτοβουλία που είχε ξεκινήσει η Επιτροπή Δοξιάδη και διαμόρφωσε την πρώτη μορφή ενός νέου νόμου, τον οποίο πέρασε ο Παύλος Γερουλάνος. Θέλω ακόμη να ευχαριστήσω έναν άνθρωπο που αγάπησε πολύ το σινεμά και μας βοήθησε εκείνα τα δύσκολα χρόνια, τον Λουκά Παπάζογλου. Ταυτόχρονα, θέλω να μοιραστώ αυτό το βραβείο με έναν άνθρωπο με τον οποίο, πριν από 55 χρόνια, ξεκινήσαμε μαζί το ταξίδι στον μαγικό κόσμο του κινηματογράφου. Μαζί κάναμε ταινίες μικρού και μεγάλου μήκους, ντοκιμαντέρ και σίριαλ. Η ίδια δημιούργησε και το δικό της φεστιβάλ Αναπήρων και για τρία χρόνια ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο: τη Μαίρη Παπαλιού. Στην ταινία έχουν συμπεριληφθεί κάποια μικρά φιλμάκια που γύρισα όταν ήμουν 20 χρονών, οπότε δείτε τα με συμπάθεια. Ήταν η αιτία που αποφάσισα να μη γίνω σκηνοθέτης αλλά παραγωγός» αστειεύτηκε.

Ο Γιώργος Παπαλιός, ως μαραθωνοδρόμος, γνωρίζει πολύ καλά ότι η τέχνη και η ζωή δεν είναι σπριντ, αλλά ένας μαραθώνιος μεγάλων αποστάσεων, όπου τελικά σημασία, εκτός από την ταχύτητα τερματισμού, έχουν η αντοχή και η διάρκεια. - Ορέστης Ανδρεαδάκης

Μετά την προβολή του ντοκιμαντέρ για τη ζωή του εμβληματικού παραγωγού, με τίτλο Τρέχοντας τα κύματα, σε σκηνοθεσία Γιάννη Καραπιπερίδη, ακολούθησε συζήτηση με το κοινό. Έχοντας στο πλευρό του τον Γιώργο Παπαλιό και τον παραγωγό του ντοκιμαντέρ Κωνσταντίνο Μωριάτη, ο σκηνοθέτης αναφέρθηκε αρχικά στις προκλήσεις του σεναρίου, συγκεκριμένα στη συνύπαρξη μιας προσωπικής ιστορίας με μια σημαντική πτυχή της ιστορίας του σύγχρονου ελληνικού κινηματογράφου. «Όλα κρίνονται στο μοντάζ. Δουλέψαμε πέντε μήνες με τον μοντέρ μας, τον Δημήτρη Πεπονή, έχοντας μπροστά μας πολύ υλικό, και προσπαθήσαμε να το ενώσουμε σαν ένα μεγάλο παζλ ώστε να προκύψει μια συνεκτική αφήγηση. Είναι μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο, δοκιμές και πειραματισμούς». Σχετικά με το αρχειακό υλικό της ταινίας πρόσθεσε: «Ένα μεγάλο μέρος προέρχεται από το προσωπικό αρχείο του Γιώργου Παπαλιού, ενώ για το υπόλοιπο χρειάστηκε εκτενής έρευνα. Το ζητούμενο ήταν κάθε φορά να επιλέγουμε το υλικό που υπηρετεί καλύτερα την εκάστοτε σκηνή και το συναίσθημα της στιγμής».

Στη διάρκεια του Q&A, ο Μάρκος Χολέβας, ο οποίος υπήρξε Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, επεσήμανε ότι ο Γιώργος Παπαλιός ήταν από τους πρώτους που συνέβαλαν στην επιστροφή των διεθνών παραγωγών στην Ελλάδα, γεγονός που στην ταινία αναδεικνύεται διακριτικά μέσα από ένα αρχειακό στιγμιότυπο. «Είναι κάτι που μπορεί να μη γνωρίζετε, αλλά ουσιαστικά άνοιξε τον δρόμο για τις διεθνείς παραγωγές στη χώρα, σε μια εποχή που όταν μιλούσες για τέτοια σχέδια σε κοιτούσαν με καχυποψία» σημείωσε, με τον Γιώργο Παπαλιό να συμπληρώνει: «Κάποια στιγμή με τον Μάρκο είπαμε ότι πρέπει να δημιουργήσουμε κι εδώ αυτό που υπάρχει σε όλο τον κόσμο, ένα Film Commission. Και τελικά το πετύχαμε, θέτοντας τις βάσεις για όσα μπορούν και συμβαίνουν σήμερα».

Ο Γιώργος Παπαλιός ανακοίνωσε επίσης ότι ετοιμάζει ένα βιβλίο για το σινεμά, το οποίο θα περιλαμβάνει μεγάλο μέρος από το προσωπικό του ημερολόγιο καθώς και ιστορίες από τη θητεία του στο Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου.