Εγκαίνια των εγκαταστάσεων του αφιερώματος «Καλώς ήρθατε στην Έρημο»

Τα εγκαίνια των εγκαταστάσεων Καλώς ήρθατε στην έρημο ΙΙ: Δεν θα μας βρουν; και Καλώς ήρθατε στην έρημο ΙΙΙ: Όλιβερ Λάσε - HU/هُوَ πραγματοποιήθηκαν το Σάββατο 7 Νοεμβρίου στο MOMUS–Πειραματικό Κέντρο Τεχνών. Στα εγκαίνια ήταν παρών ο Γαλικιανός δημιουργός Όλιβερ Λάσε, ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης Ορέστης Ανδρεαδάκης και η νέα Καλλιτεχνική Διευθύντρια του MOMUS–Πειραματικό Κέντρο Τεχνών, Σοφία Ελίζα Μπουράτση.

Η εγκατάσταση HU/هُوَ σχεδιάστηκε από τον Όλιβερ Λάσε για το Museo Reina Sofía της Μαδρίτης και αυτή είναι η πρώτη φορά που παρουσιάζεται εκτός Ισπανίας, προσαρμοσμένη στον χώρο του MOMUS– Πειραματικού Κέντρου Τεχνών, σε συνομιλία με το αφιέρωμα Καλώς ήρθατε στην έρημο, guest curator του οποίου είναι ο Όλιβερ Λάσε.

Το έργο πηγάζει από τη δημιουργική διαδικασία, την έρευνα και τις καταγραφές που κατέληξαν στην ταινία Sirāt, μία από τις πιο καθηλωτικές κινηματογραφικές εμπειρίες των τελευταίων ετών. Στην ισλαμική παράδοση, sirāt είναι η γέφυρα που διασχίζει την κόλαση προς τον παράδεισο, μια εικόνα πνευματικού περάσματος· το HU/هُوَ, «Αυτός», θεωρείται η πρώτη ηχητική εκδήλωση του θείου, μια θεϊκή πνοή από την οποία γεννιέται η δημιουργία. Η εγκατάσταση μάς οδηγεί σε ένα πνευματικό σύμπαν, όπου η αναζήτηση της υπέρβασης ξεκινά από το σώμα που χορεύει και θυμάται αλλά και από την εμφάνιση του ιερού μέσα στο φυσικό, αρχιτεκτονικό και ηχητικό τοπίο. Το αποτέλεσμα είναι μια σωματική, αισθητηριακή και συναισθησιακή εμπειρία που παραπέμπει σε μια επαναμάγευση του κόσμου.

Τον λόγο πήρε αρχικά η Σοφία Ελίζα Μπουράτση, ευχαριστώντας το Διοικητικό Συμβούλιο του MOMUS, όλη την ομάδα του μουσείου, όπως και την Γενική Διευθύντρια, Φανή Τσατσάια για την θερμή υποδοχή και την εμπιστοσύνη τους. «Είναι πολύ μεγάλη η χαρά και η συγκίνηση που η πρώτη έκθεση που εγκαινιάζω από αυτή τη θέση είναι του Όλιβερ Λάσε στο πλαίσιο της μεγαλύτερης γιορτής της πόλης μας, του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης» ανέφερε η κ. Μπουράτση.

Στη συνέχεια καλωσόρισε και ευχαρίστησε τον σκηνοθέτη για το έργο του, επισημαίνοντας: «Η εγκατάσταση που θα δείτε σε λίγο είναι μια από αυτές τις ιστορίες που γίνονται ζωή. Είναι μια μετάβαση, ένα πέρασμα από την κόλαση στον παράδεισο. Πρόκειται για μια ιστορία υπέρβασης, ή πιο σωστά, μια σειρά υπερβάσεων όπου η απόγνωση συνδυάζεται με το τοπίο, με το αχανές, με την απόλυτη ομορφιά, τον παλμό της ζωής και του χορού και κάπως έτσι, η ζωή νικάει το θάνατο. Αυτό είναι η τέχνη. Τουλάχιστον, αυτή είναι η τέχνη που μας αγγίζει και που ίσως ενίοτε να μας δυσκολεύει. Αλλά που ξέρει επίσης να ανοίγει μέσα μας έναν ορίζοντα δυνατοτήτων για να αντέξουμε τη ζωή που είναι πιο δυνατή από εμάς, όπως έλεγε και η Θεσσαλονικιά ποιήτρια, Ζωή Καρέλλη. Επίσης, να ευχαριστήσω την ομάδα του Φεστιβάλ για την τόσο ευχάριστη πρώτη συνεργασία μας. Η συνέργεια αυτή είναι εξαιρετικά σημαντική για εμάς όλους και για τις τέχνες μας, οπότε καλή πρώτη μας κοινή αρχή!».

Ο Ορέστης Ανδρεαδάκης ευχαρίστησε με τη σειρά του τους συντελεστές του MOMUS, τη Γενική Διευθύντρια και την Καλλιτεχνική Διευθύντρια του οργανισμού, το προσωπικό του Φεστιβάλ, καθώς και τον Όλιβερ Λάσε για την τιμή να παρευρίσκεται στη Θεσσαλονίκη στο πλαίσιο της 67ης διοργάνωσης.

Ο Όλιβερ Λάσε ευχαρίστησε το Φεστιβάλ και το MOMUS για την εμπιστοσύνη που έδειξαν στο έργο του ώστε να πραγματοποιηθεί το πολυπρισματικό αφιέρωμα Καλώς ήρθατε στην έρημο, και αμέσως μετά ανέφερε: «Σε όλα στη ζωή αλλά και στην τέχνη υπάρχει πάντα ένα όριο, ένας περιορισμός στον ήχο και στις εικόνες. Ως κινηματογραφιστής, πάντα φοβάμαι μήπως δεν μπορέσω με τις εικόνες μου να ξεπεράσω αυτό το όριο. Είναι ένας φόβος κοινός σε όλους τους κινηματογραφιστές: μήπως, τελικά, αυτό που κάνουμε δεν είναι αρκετό; Σε έναν χώρο ενός μουσείου σού δίνεται μια άλλη δυνατότητα. Πριν στραφώ στον κινηματογράφο, είχα ασχοληθεί με τις εκθέσεις, οπότε δεν είναι η πρώτη μου φορά σε έναν τέτοιο χώρο. Μέσω των εκθέσεων διευρύνονται τα όρια στα οποία αναφέρθηκα, ώστε να μπορέσει κανείς να τα ξεπεράσει».

«Το πιο σημαντικό για μένα σε αυτή την εγκατάσταση είναι το μεγάλο ηχοσύστημά της, και με την ευκαιρία θέλω να ευχαριστήσω πολύ τους συνεργάτες μου που το έφεραν από την Ισπανία. Προτιμούσα το ηχοσύστημα να βρίσκεται στο εσωτερικό της εγκατάστασης, ώστε να θυμίζει ναό και να μπορούμε να συνδεθούμε με το λατρευτικό κομμάτι του αντικειμένου, όπως έκαναν οι Έλληνες στην αρχαιότητα. Πιστεύω πως αυτό είναι κάτι που δεν χρειάζεται να γίνει άμεσα αντιληπτό από τον επισκέπτη: μπορεί να επισκεφθεί ξανά την έκθεση και να έρθει σε επαφή με αυτό που θα ξυπνήσει εντός του σε δεύτερο χρόνο. Σε πολλούς ανθρώπους, αυτή η εσωτερική διεργασία απαιτεί πολύ περισσότερο χρόνο και το συναίσθημα ξυπνάει αργότερα μέσα τους. Θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας και κάποιες λεπτομέρειες: βλέπουμε στην εγκατάσταση, μεταξύ άλλων, την εικόνα ενός πληγωμένου τοπίου, αλλά και τις εικόνες ναών που βρίσκονται στο Ιράν. Αυτό το “τραυματισμένο” τοπίο θα ήθελα να λειτουργήσει ως αφορμή για να επικοινωνήσετε με το κοινό τραύμα, το οποίο όλοι κρύβουμε μέσα μας.»

Στο σημείο αυτό, ο κ. Ανδρεαδάκης επισήμανε πως υπάρχει και άλλο κεφάλαιο σ’ αυτή την πολυπρισματική έκθεση, το οποίο λειτουργεί στο Δυτικό Φυλάκιο στην είσοδο του Λιμανιού με τίτλο Καλώς ήρθατε στην έρημο ΙΙ: Δεν θα μας βρουν;. Αυτή η πολυμεσική εγκατάσταση καλεί το κοινό να καταδυθεί σε ένα περιβάλλον ερήμου. Άμμος στο δάπεδο και άλλα αναπάντεχα αντικείμενα, χάρτες μερικών από τις πιο αχανείς ερημικές εκτάσεις του πλανήτη, δύο έργα εκτεταμένης πραγματικότητας, slideshow με εμβληματικές εικόνες από τις ταινίες του αφιερώματος αλλά και ατάκες, ρητά, στίχοι, εδάφια και λέξεις που συνδέονται με τα πολλαπλά νοήματα του αφιερώματος υποδέχονται τους επισκέπτες στην πρώτη τους στάση στην προβλήτα του Φεστιβάλ, υπό τους συναρπαστικούς ηλεκτρονικούς ήχους που συνέθεσε ο Kangding Ray για το soundtrack του Sirāt.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΩΡΑΡΙΟ

ΕΩΣ ΚΥΡΙΑΚΗ 15 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ

ΚΑΛΩΣ ΗΡΘΑΤΕ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΟ II

ΔΕΝ ΘΑ ΜΑΣ ΒΡΟΥΝ;

ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Δυτικό Φυλάκιο Εισόδου, Πύλη 1, Λιμάνι Θεσσαλονίκης

Πολυμεσική εγκατάσταση, 2026: άμμος, στοίβες σανού, εικόνες και χάρτες ερήμων, slideshow, XR έργα, ψηφιακός ήχος

Σύλληψη-επιμέλεια Ορέστης Ανδρεαδάκης, Μουσική Kangding Ray, Επιμέλεια XR έργων Λάζαρος Μπουδακίδης, Επιμέλεια slides Ειρήνη Πετράκη, Γενικός συντονισμός Αλέξανδρος Διακοσάββας, Υποστήριξη συντονισμού Νατάσσα Πανδή, Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός Ειρήνη-Δάφνη Σάπκα, Παραγωγή Δάνης Κόκκινος, Διαχείριση οπτικοακουστικών Άκης Σταυρόπουλος, Γραφιστική επιμέλεια Μενέλαος Γεωργίου, Εκτύπωση slides Photodigitalweb

Καθημερινά 13:00-21:00, καθ’ όλη τη διάρκεια του Φεστιβάλ

Είσοδος ελεύθερη

ΚΑΛΩΣ ΗΡΘΑΤΕ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΟ ΙΙI

ΟΛΙΒΕΡ ΛΑΣΕ: HU/هُوَ – ΟΠΤΙΚΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

MOMUS–Πειραματικό Κέντρο Τεχνών

(Αποθήκη Β1, Προβλήτα Α', Λιμάνι Θεσσαλονίκης)

HU/ هُوَ, οπτικοακουστική εγκατάσταση, 2025: στοίβα ηχείων, πολυκαναλική προβολή 16mm μεταφερμένη σε ψηφιακό μέσο, έγχρωμη, με ήχο, 18΄

Σκηνοθεσία Oliver Laxe, Παραγωγή Xavi Font, Μουσική Kangding Ray, Διεύθυνση φωτογραφίας Mauro Herce, Oliver Laxe, Μοντάζ Cristóbal Fernández, Post-production Pablo Lamosa, CUBE Σύλληψη Oliver Laxe, Ηχητικός σχεδιασμός Kangding Ray, Διοργάνωση Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía & Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, Επιμέλεια Julia Morandeira Arrizabalaga, Chema González [Σε συνομιλία με το αφιέρωμα «Καλώς ήρθατε στην έρημο» σε επιμέλεια Ορέστη Ανδρεαδάκη], Γενικός συντονισμός Xavi Font, Αλέξανδρος Διακοσάββας, Αρχιτεκτονικός σχεδιασμός Ειρήνη-Δάφνη Σάπκα

Καθημερινά 10:00–22:00, καθ’ όλη τη διάρκεια του Φεστιβάλ

Είσοδος ελεύθερη