SEX, ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΙΝΕΜΑ IX

Με αρκετές αναφορές στον Χίτσκοκ, αλλά και βασισμένος σε μιά παράδοση ταινιών είτε αναζήτησης ταυτότητας είτε οφθαλμολαγνείας, ο Σκωτσέζος σκηνοθέτης στήνει μια πετυχημένη ταινία συμπτώσεων, ανατροπών και εκπλήξεων, μέσα από μια ιστορία ενηλικίωσης. Ένας νέος, κυνηγημένος από την έμμονη ιδέα, ότι η μητέρα του έπεσε θύμα δολοφονίας από τη μητριά του καταφεύγει στη μεγάλη πόλη, χωρίς να αφήσει κανένα ίχνος πίσω του. Εκεί, καθώς περιπλανιέται, συναντάει τυχαία μιά γυναίκα η οποία του θυμίζει τη μητέρα του. Καταφέρνει να την κάνει τον προσλάβει στη δουλειά της, σ’ ένα ξενοδοχείο και αρχίζει να παρακολουθεί την προσωπική της ζωή, σ’ ένα νυχτερινό Εδιμβούργο έξοχα κινηματογραφημένο. Αυτή η «διαστροφική» σχέση θα τον οδηγήσει σε επικίνδυνες καταστάσεις, αλλά και θα τον βοηθήσει να ξεπεράσει τα ψυχολογικά του αδιέξοδα. Ο σκηνοθέτης αντιμετωπίζει την ιστορία του μ’ ένα στυλ που παραπέμπει στο μεταπολεμικό free cinema: παρατηρεί δηλαδή τα γεγονότα άλλοτε με δραματική ένταση και άλλοτε με μιά ελαφρότητα οδηγώντας τον ήρωά του στην προσωπική λύτρωση.

Μια ιταλίδα σταρ πείθει το φίλο της που τη φιλοξενεί στην Κροατία, να προσκαλέσει τρεις ακόμα άνδρες με τους οποίους διατηρεί παράλληλες ερωτικές σχέσεις. Σχηματίζεται έτσι ένα ιδιότυπο χαρέμι, όπου οι ρόλοι έχουν αντιστρέφονται. Η γυναίκα χειρίζεται τους άνδρες, δημιουργώντας μεταξύ τους συγκρούσεις και αντιζηλίες, για να καταφέρει να διατηρήσει την κυριαρχία πάνω τους. Εδώ δεν έχουμε να κάνουμε μόνο με το θέμα της σεξουαλικότητας, αλλά με κάτι βαθύτερο, που είναι η εξουσία που μπορούμε να ασκήσουμε μέσα από τη σεξουαλική γοητεία. Παίζει σαν το ποντίκι με τη γάτα μαζί τους, αλλά ταυτόχρονα εγκλωβίζεται κι αυτή στο ίδιο της το παιχνίδι, καθώς τα σύνορα ανάμεσα στο θύμα και το θύτη, στο τέλος, γίνονται δυσδιάκριτα. Ο Φερέρι είναι ένας σκηνοθέτης που δεν αγαπά το αρσενικό, χωρίς όμως και να παίρνει με σαφήνεια το μέρος του θηλυκού. Στις περισσότερες ταινίες του αντιμετωπίζει τον άνδρα σαν το κατώτερο φύλο, και χρησιμοποιεί την γυναίκα για να αποδείξει την άποψή του. Οι ήρωές του είναι άνδρες οι οποίοι προσπαθούν να επιβιώσουν σ’ ένα κόσμο που καταρρέει, ενώ οι γυναίκες είναι οι μόνες που ψάχνουν και που μπορεί να βρουν τον δρόμο για το μέλλον, όπως λέει και ο τίτλος μιας από τις πιο γνωστές ταινίες του: «το μέλλον είναι γυναίκα».

Επιστροφή στις καλές μέρες της κομεντί με ερωτική θεματολογία, είναι για τον Γούντι Άλεν η ταινία που γύρισε στην Ισπανία έπειτα από το κινηματογραφικό του πέρασμα στο Λονδίνο. Η ταινία, αν και βασίζεται στο θέμα των ερωτικών συμπεριφορών, ένα μοτίβο στο οποίο ο Άλεν επανέρχεται σε ολόκληρη την καριέρα του, έχει έναν διαφορετικό ρυθμό, σαν ο βηματισμός της ταινίας να ορίζεται από τον τόπο που γυρίστηκε: πότε ράθυμη σαν σιέστα, πότε εκρηκτική με έντονο ταμπεραμέντο, όπως και οι ηρωίδες του. Δύο νεαρές Αμερικανίδες και φίλες, η Βίκυ και η Κριστίνα, φτάνουν στη Βαρκελώνη για τις καλοκαιρινές τους διακοπές, με διαφορετικούς στόχους. Η ήρεμη και αρραβωνιασμένη Βίκυ θέλει να περάσει χαλαρά και ήσυχα, ενώ η πάντα έτοιμη για περιπέτειες Κριστίνα θέλει να παραδοθεί στα πάθη του ισπανικού καλοκαιριού. Η ευκαιρία δεν θα αργήσει, καθώς σύντομα οι δυο τους θα γνωρίσουν τον Χουάν Αντόνιο, έναν μποέμ-γόη ζωγράφο, που θα τις παρασύρει σε ένα ταξίδι στο γραφικό Οβιέδο, δηλώνοντας ότι θέλει και τις δύο στο κρεβάτι του. Τα πράγματα όμως θα πάρουν μια απρόβλεπτη τροπή... Ο Allen σκηνοθετεί με μαεστρία την ταινία με τις συμπεριφορές των ηρωίδων του ν’ αλλάζουν από τη μια στιγμή στην άλλη, και σε τέτοιο βαθμό, που να μην αναγνωρίζουν πια τον εαυτό τους... Παίζει με τον χώρο και τα κλισέ του ισπανικού ταμπεραμέντου, διατηρώντας ωστόσο μια φόρμα που δεν απέχει πολύ από τις αντίστοιχες νεοϋορκέζικες ταινίες του. Στον τρίτο γυναικείο ρόλο η Πενέλοπε Κρουζ κλέβει την παράσταση με μια εκρηκτική ερμηνεία που τιμήθηκε με το Όσκαρ ́Β γυναικείου ρόλου.

Η Γκαμπριέλ, το κορίτσι που λέει τον καιρό στο δελτίο ειδήσεων, είναι συνηθισμένη να είναι περιτριγυρισμένη από θαυμαστές, αφού είναι όμορφη και νέα. Ένας απ’ αυτούς είναι και ο διάσημος μεσόκοπος συγγραφέας Τσαρλς Σεν-Ντενί, ο οποίος την γοητεύει και ξεκινά μια παράλληλη σχέση μαζί της, ενώ είναι ήδη παντρεμένος. Όσο το ερωτευμένο ζευγάρι βρίσκεται ακόμη στην αρχή αυτής της σχέσης, δεν μπορεί να φανταστεί τα δραματικά γεγονότα που θα ακολουθήσουν και τον καθοριστικό ρόλο που θα παίξει σ’ αυτά ένας άλλος θαυμαστής της Γκαμπριέλ, ο γνωστός κληρονόμος μεγάλης περιουσίας και γόης των σαλονιών Πολ Γκοντέν. Η νεαρή γυναίκα βρίσκεται ανάμεσα στους δύο άντρες, προσπαθώντας να σταθεί στα πόδια της και μένοντας πάντα πιστή στον εαυτό της. Ο Σαμπρόλ, ένας από τους βασικούς συντελεστές της γαλλικής Nouvelle Vague, συνεχίζει να σκηνοθετεί και να δημιουργεί θίγοντας τα αγαπημένα του θέματα: η διαφθορά και η υποκρισία στους κύκλους των πλουσίων και των διανοουμένων, η αυτοκαταστροφική τους τάση αλλά και η δύναμη εξουσίας που έχουν. Μέσα από σχέσεις αγάπης, μίσους και σύγκρουσης αποκαλύπτει την διαστροφή και την ηθική παρακμή, κάτω από την γυαλιστερή επιφάνεια της μπουρζουαζίας, σε μια ταινία, που αν και αρχικά φαίνεται να προχωρά αργά, κορυφώνεται σταδιακά καταγράφοντας την κρίση των ανθρώπινων σχέσεων.

Όταν ο Αρτσιμπάλντο ήταν παιδί, η μητέρα του του δώρισε ένα μουσικό κουτί που, σύμφωνα μ' ένα παραμύθι, είχε μαγικές ιδιότητες κι εκπλήρωνε κάθε ευχή, ακόμα και ευχές θανάτου. O μικρός εύχεται να πεθάνει η γκουβερνάντα του, κι εκείνη πέφτει νεκρή από μια αδέσποτη σφαίρα, κάτι που κάνει τον Αρτσιμπάλντο να πιστέψει στην παντοδυναμία των επιθυμιών του. Ενήλικος πλέον, ξαναβρίσκει το μουσικό κουτί σ' ένα παλαιοπωλείο και το αγοράζει για ν' αφοσιωθεί στην "κλίση" του προς το έγκλημα. Όμως τα υποψήφια θύματά του (μια πόρνη, μια καλόγρια) πεθαίνουν από άλλες αιτίες. Το ίδιο συμβαίνει και με την σύζυγό του Καρλότα: ενώ ο Αρτσιμπάλντο θέλει να τη σκοτώσει, για λόγους ζηλοτυπίας, μετά το γάμο τους, τον προλαβαίνει ο πρώην εραστής της. Αργότερα, εντυπωσιασμένος από την ομορφιά της Λαβίνια, μιας ξεναγού, ο Αρτσιμπάλντο θέλει να την κάψει στην πυρά ως νέα Ζαν ντ’ Αρκ, αλλά το μόνο που καταφέρνει, είναι να ρίξει στη φωτιά το ομοίωμά της. Τελικά δεν αντέχει άλλο τις απανωτές αποτυχίες και ομολογεί τα πάντα στην αστυνομία, αλλά κανείς δεν τον παίρνει στα σοβαρά. O Αρτσιμπάλντο όμως δεν είναι ψυχοπαθής, αλλά ένα άτομο που προσπαθεί απεγνωσμένα να εκπληρώσει το όνειρό του, να πραγματώσει την έμμονη ιδέα του, όπως άλλοι θέλουν να κατακτήσουν το Έβερεστ...Μια από τις πιο «μαύρες» ταινίες της Μεξικάνικης περιόδου του Λουίς Μπουνιουέλ, στην οποία αναδεικνύει, με τον δικό του μεγαλοφυή τρόπο, την κωμική πλευρά του φόνου.

Ένα μοντέρνο ζευγάρι ζει τη ροή της καθημερινότητας κι απολαμβάνει τις χαρές του έρωτα. Όμως, η γυναίκα καταλαμβάνεται ξαφνικά από τον φόβο ότι ο άνδρας μπορεί να κουραστεί από την εμφάνισή της, καθώς βλέπει, μέρα με τη μέρα, τον χρόνο να επιδρά πάνω της. Έτσι, θα εξαφανιστεί, θα υποβληθεί σε πλαστική χειρουργική επέμβαση και θα αλλάξει ολότελα την εμφάνισή της. Θα ξανασυναντήσει τον άνδρα, με τη νέα της πια ταυτότητα. Εκείνος, πολύ πληγωμένος από την ξαφνική εξαφάνιση της συντρόφου του, σιγά-σιγά θα ερωτευθεί τη «νέα» γυναίκα που μπήκε στη ζωή του. Όταν όμως ανακαλύπτει ποια είναι στην πραγματικότητα, υποβάλλεται κι ο ίδιος σε πλαστική χειρουργική επέμβαση κι αλλάζει κι αυτός την ταυτότητά του... Ο Κιμ Κι-ντουκ, με τη σκηνοθετική του δεξιοτεχνία καταφέρνει να κρατήσει τις δύσκολες, όσο και εύθραυστες ισορροπίες ανάμεσα στην επιθυμία αλλαγής ταυτότητας και το ερωτικό δράμα και να σχολιάσει με το ιδιαίτερο στιλιστικό του ύφος, το πέρασμα του χρόνου και την φθορά που προκαλεί στην ομορφιά.