Οι ταινίες του φεστιβάλ

Tο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία με την COSMOTE TV, παρουσιάζει την ειδική προβολή των τριών πρώτων επεισοδίων της σειράς 17 κλωστές, σε παραγωγή της COSMOTE TV. Στο πρώτο επεισόδιο, «Να σε θυμούνται όλοι», γνωρίζουμε τον Αντώνη Γερακίτη, έναν νεαρό και ταλαντούχο τσαγκάρη και λυράρη. Ζει στα Κύθηρα με τους φτωχούς πλην περήφανους γονείς του, οι οποίοι τον στέλνουν να δουλέψει δίπλα στον Δέρκο, τον πιο γνωστό τσαγκάρη του νησιού. Σε ένα γαμήλιο γλέντι, όπου ο Καστελάνης παίζει λύρα, θα δει την Άννα και οι δύο νέοι θα ερωτευτούν με την πρώτη ματιά. Στο δεύτερο επεισόδιο, «Η συμβουλή του Δασκάλου», ο Καστελάνης γίνεται ο πρώτος τσαγκάρης του νησιού. Η επιτυχία του δεν περνάει απαρατήρητη και πέρα από τον θαυμασμό του κόσμου, αποκτά και τον φθόνο του. Ο Τζώρτζης Σκαλέρης ζηλεύει την επιτυχία του. Η μητέρα του Καστελάνη συναντά την προξενήτρα του νησιού και τη στέλνει στο σπίτι της Άννας... Στο τρίτο επεισόδιο, «Το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω», ο Καστελάνης δεν ξέρει πώς να αντιμετωπίσει τις κατηγορίες του Σκαλέρη, καθώς οι άσχημες φήμες για εκείνον, αρχίζουν να κάνουν τον γύρο του νησιού. Ο πατέρας της Άννας έχει πάρει την απόφαση του για το μέλλον του αρραβώνα της κόρης του με τον Καστελάνη.

Τι θα κάνατε αν είχατε μόνο 21 ημέρες ζωής ακόμη; Τι πιστεύετε ότι θα μπορούσατε να κάνετε αν νιώθατε πως ο χρόνος σας τελειώνει; Μια από τις πιο σημαντικές δημιουργούς στην ιστορία του κινηματογράφου μιας γείτονος χώρας (βραβευμένη με το βραβείο LUX του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου) παραδίδει μια απόλυτα τολμηρή ταινία: ένα one-woman-show για την εποχή μας των αλλεπάλληλων κρίσεων, το οποίο ενοχλεί με την ειλικρίνειά του, αναστατώνει με τη μελαγχολία του και γεννά αισθήματα αμηχανίας. Παρορμητική και θαρραλέα, η σκηνοθέτρια στέκεται γυμνή μπροστά μας, αποκαλύπτοντας τα πάντα μπροστά στην κάμερα. Τολμάμε να κοιτάξουμε; Τολμάτε να ακούσετε όταν κάποιος σας μιλάει τόσο ανοιχτά;

Κάτω από τον καυτό ήλιο της ελληνικής υπαίθρου, οι ανιματέρ που δουλεύουν σε ένα all-inclusive ξενοδοχείο προετοιμάζονται για την τουριστική σεζόν. Η Κάλια είναι η αρχηγός της ομάδας. Καθώς το καλοκαίρι κορυφώνεται και η πίεση αυξάνεται, οι νύχτες τους γίνονται βίαιες και ο αγώνας της Κάλιας αποκαλύπτεται στο σκοτάδι. Αλλά όταν ανάψουν ξανά τα φώτα, το σόου θα πρέπει να συνεχιστεί.

Το Άγαλμα της Ελευθερίας και ο Τζόκερ είναι δύο περιπλανώμενοι καλλιτέχνες του δρόμου και καταλήγουν αιχμάλωτοι στο ίδιο κελί. Όταν η συστημική βαρβαρότητα του κράτους και της αστυνομίας «σπάσει» την Ελευθερία, ο Τζόκερ θα ψάξει τα κομμάτια της για να τη φτιάξει από την αρχή.

To πρωί του τελικού για το παγκόσμιο κύπελλο ποδοσφαίρου ο Καραμάνος, ένας υπάλληλος του ΤΟΕ (Τηλεπικοινωνιακού Οργανισμού Ελλάδος) συνδέει τον προσωπικό υπολογιστή του διοικητή του με μια σατανικά περίπλοκη και εκρηκτική συσκευή. Απειλεί να ανατινάξει τον όροφο και τις δορυφορικές κεραίες από πάνω, εάν δεν του επιτραπεί να εμφανιστεί στο εθνικό δίκτυο δέκα λεπτά πριν από τον ποδοσφαιρικό αγώνα. Στόχος του είναι να καταγγείλει όλα τα στραβά που ταλανίζουν την ζωή του Έλληνα πολίτη και τον κάνουν θύμα μιας κομματοκρατούμενης και διεφθαρμένης χώρας.

Ένα αληθινό διαμάντι του σύγχρονου σινεμά από τη Γεωργία (η τίτλος του οποίου παραπέμπει στον Οτάρ Ιοσελιάνι, μεγάλο «τραγουδιστή κότσυφα» αυτής της σπουδαίας εθνικής κινηματογραφίας) σκιαγραφεί το πορτρέτο μιας λεοντόκαρδης γυναίκας που μεγαλώνει χωρίς να ωριμάζει, κι έτσι μαθαίνει να ακούει και να εμπιστεύεται τη φωνή της. Η Ετέρο, μια 48χρονη γυναίκα που ζει σε ένα μικρό χωριό στη Γεωργία, δεν ήθελε ποτέ σύζυγο. Αγαπά την ελευθερία της όσο και τα κέικ της. Η επιλογή της όμως να ζήσει μόνη της είναι η αιτία πολλών κουτσομπολιών μεταξύ των συγχωριανών της. Απροσδόκητα, βρίσκει τον εαυτό της να ερωτεύεται με πάθος έναν άντρα και ξαφνικά βρίσκεται αντιμέτωπη με την απόφαση να ακολουθήσει μια σχέση ή να συνεχίσει μια ζωή ανεξαρτησίας. Η Ετέρο πρέπει να καταπιαστεί με τα συναισθήματά της και να αποφασίσει πώς θα βρει τον δικό της δρόμο προς την ευτυχία. Ένα μάθημα αγάπης και αυτο-αποδοχής, κόντρα σε κάθε είδους διάκριση.

Δύο κινηματογραφιστές πέφτουν τυχαία πάνω στη Χαρούλα, μια απελπισμένη, υπερπροστατευτική Ελληνίδα μάνα, η οποία αναζητά τον γιο της. Όταν αυτός κατηγορείται για απάτη, η Χαρούλα ξεκινάει μαζί με τον άλλο ανάπηρο γιο της και έναν Eλληνο-Aφρικανό ταξιτζή για να τον φέρει πίσω στο σπίτι... Τότε έρχεται αντιμέτωπη για πρώτη φορά με το ποιος είναι πραγματικά.

Κατά τη διάρκεια μιας απίστευτα αποτυχημένης διάρρηξης o Μπόμπας χάνει το φως του και o Παγκανίνι μένει παράλυτος. Καταδικασμένοι να κάνουν τα πάντα μαζί, o τυφλός Μπόμπας σπρώχνει στους κακόφημους δρόμους το αμαξίδιο ου Παγκανίνι, ενώ ο παράλυτος κάνει τον πλοηγό. Περιμένοντας να συμβεί ένα θαύμα, αιφνιδιάζονται από μια χρυσή ευκαιρία: Φαίνεται ότι η παλιά τους συμμορία σχεδιάζει τη ληστεία μιας χρηματαποστολής και ο Παγκανίνι εκπονεί ένα ριψοκίνδυνο σχέδιο για να εκμεταλλευτεί την απόδραση τους.

Δύο νεαροί στρατιώτες που βρίσκονται εκατέρωθεν της γραμμής αντιπαράταξης ερωτεύονται και μέσα σε ένα περιβάλλον καταπίεσης βρίσκουν διέξοδο στη μουσική.

Βασισμένο στο πιο πολυδιαβασμένο διήγημα που δημοσιεύτηκε ποτέ στον New Yorker, το Cat Person πιάνει ανήσυχο τον παλμό της εποχής και προσεγγίζει πονηρεμένο τη σκοτεινή γωνιά των ραντεβού, εκεί όπου η άνιση δυναμική ανάμεσα στα φύλα αργεί να δείξει τα νύχια της και η τοξική αρρενωπότητα πασχίζει να συγκαλύψει όσα σημάδια προδώσουν εγκαίρως την αληθινή της φύση. Πρωταγωνιστεί η Εμίλια Τζόουνς του οσκαρικού Coda σ’ έναν ρόλο κομμένο και ραμμένο στα μέτρα της, αυτόν μιας εικοσάχρονης φοιτήτριας που θα βλαστημήσει την ώρα και τη στιγμή που αποφάσισε να δώσει εκείνη την ευκαιρία στον κοινωνικά αδέξιο αλλά φαινομενικά άκακο Ρόμπερτ – ο οποίος άλλωστε «είναι και γατόφιλος». Ένα φιλμ προορισμενο να φουντώσει συζητήσεις, που φέρνει τούμπα τους κώδικες της ρομαντικής κομεντί και (αντ)ενδείκνυται μονάχα για όσους και όσες ετοιμάζονται για το πρώτο ραντεβού.

Ο κόσμος της Μίνας ταράζεται συθέμελα όταν ο διάσημος χορευτής E.D. Win έρχεται στην πόλη της. Πολύ σύντομα τον ερωτεύεται τρελά και δηλώνει με τη μία συμμετοχή στην οντισιόν για τη νέα του χορευτική ομάδα. Ξεμυαλισμένη από έρωτα, ρίχνεται στην πρόκληση με ενθουσιασμό, ξεχνώντας μια μικρή αλλά τόσο βασική λεπτομέρεια: δεν ξέρει να χορεύει!

Μια τίγρης που τριγυρνά ελεύθερη σε μια μικρή πόλη τρομοκρατώντας τους κατοίκους της γίνεται η αφορμή για μια εξερεύνηση της άγριας φύσης του ανθρώπινου θυμικού, της ζούγκλας της αγάπης και της ερήμου της απώλειας και της θλίψης, σε αυτό το ευρηματικό, «λυγερό» ντεμπούτο που αποκαλύπτει ένα νέο ταλέντο στην πλούσια δεξαμενή του ρουμανικού σινεμά. Η Βέρα, η κτηνίατρος του τοπικού ζωολογικού κήπου, θα αναγνωρίσει κάτι από εκείνη στο ζώο που όλοι κυνηγούν, καθώς θα της ξυπνήσει ένα αίσθημα φροντίδας που νόμιζε ότι δεν έχει· αλλά την ίδια στιγμή αλήθειες από το παρελθόν της και από την κατάσταση του γάμου της θα ξεφύγουν από τα δικά τους κλουβιά φέρνοντας τα πάνω κάτω στην ζωή της. Προχωρώντας πέρα από τα εσκαμμένα ενός γνώριμου ρεαλισμού, ο Αντρέι Τανάσε φιλοτεχνεί μια σπουδή χαρακτήρων και μιας ολόκληρης κοινωνίας, καταγράφοντας μια βαθύτερη αλήθεια ενώ φλερτάρει με το παράδοξο, με απροσδόκητο και καίριο τρόπο.

Η πρώτη ταινία του 21ου αιώνα που κέρδισε μια θέση στη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου, καθώς αξιολογήθηκε από το National Film Registry ως ναυαρχίδα της αμερικανικής κινηματογραφικής κληρονομιάς, είναι ένα φασματικό αρχείο μοναδικής αισθητικής. Ένας αρχαιολόγος του σινεμά παραδίδει ένα έργο συμφωνικό, μια ρυθμική σύνθεση από κομμάτια φιλμ σε πρώιμο ή ύστερο στάδιο αποσύνθεσης, όπου τα σημάδια της φθοράς πάνω στο σελιλόιντ γίνονται στοιχεία της αφήγησης, περικλείοντας όλη την ιστορία της εμπειρίας του σινεμά και υποκαθιστώντας την ακρίβεια της ιστοριογραφίας του με την έκσταση του εφήμερου. Ένα έργο κυκλικό σαν τον χορό του δερβίση στο κάδρο που ανοίγει και κλείνει την ταινία, σαν την μπομπίνα που στροβιλίζεται σταθερά στη μηχανή προβολής, σαν τον ίδιο τον βιωμένο ανθρώπινο χρόνο. Το πρώτο «πιστοποιημένο» σύγχρονο αριστούργημα της νέας χιλιετίας είναι χτισμένο πάνω στα λαμπρά, ξεχασμένα ερείπια του παρελθόντος. Έπεισε ακόμα και τον Κένεθ Άνγκερ να το βαφτίσει το πιο επιβλητικό και τρομακτικό θέαμα που έχει δει ποτέ, ενώ ο ντοκιμαντερίστας Έρολ Μόρις παραδέχτηκε πως είναι η καλύτερη ταινία στην ιστορία.

Ο Λευκορώσος Αλεξέι διασχίζει διά πυρός και σιδήρου τα ευρωπαϊκά σύνορα και κατατάσσεται στη Λεγεώνα των Ξένων, με τη φρούδα υπόσχεση της γαλλικής υπηκοότητας. Ο Νιγηριανός Τζόμο ηγείται του αντάρτικου κόντρα στα ξένα συμφέροντα που εποφθαλμιούν το Δέλτα του Νίγηρα. Δύο αναλώσιμοι μαχητές σε προκαθορισμένη τροχιά σύγκρουσης οριοθετούν μια παραισθησιογόνα αλληγορία για την ταξικότητα του πολέμου και τις ανοιχτές πληγές της αποικιοκρατίας. Με φωτογραφία-επίτευγμα της Ελέν Λουβάρ (Αργυρή Άρκτος στο Φεστιβάλ Βερολίνου), ακόμα μία μεγάλη ερμηνεία από τον Φραντς Ρογκοφσκί που θυμίζει όλο και εντονότερα τον σπουδαίο Ντενί Λαβάν και ρυθμό παραδομένο στους ηλεκτρονικούς ήχους του Vitalic, το Disco Boy ενός πρωτοεμφανιζόμενου μεγάλου ταλέντου χορεύει αδιάκοπα στην πίστα ενός θνησιγενούς μέλλοντος, κλείνοντας συνωμοτικά το μάτι στο εμβληματικό Beau Travail της Κλερ Ντενί.

Όλα ξεκινούν με ένα δέντρο που πέφτει κάποια νύχτα κάτω από το παράθυρο του καλλιτέχνη. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τη γλαφυρή ανάμνηση των καλοκαιρινών διακοπών που είχε περάσει με τους γονείς του στην Ίμβρο, εμπνέει τον καλλιτέχνη για να εξιστορήσει της δική του εμπειρία του ξεριζωμού. Τούρκος στην καταγωγή, πέρασε τα πρώτα του σχολικά χρόνια στη Γερμανική Σχολή της Κωνσταντινούπολης, ώσπου βρίσκεται εξόριστος στο Βερολίνο ως νεαρός μαθητής. Η φοίτηση του Σαφόγλου στη Γερμανική Σχολή, για την οποία οι γονείς του ήλπιζαν ότι θα τον προετοιμάσει για μια καλύτερη ζωή, τον κάνει να νιώθει διχασμένος ανάμεσα σε δύο πολιτισμούς και χώρες. Η ενδόμυχη ιστορία συμφιλίωσης με την οικογένειά του και τον εαυτό του βασίζεται στο προσωπικό φωτογραφικό αρχείο του Σαφόγλου, το έργο του οποίου συχνά περιλαμβάνει τη μεταχείριση εικόνων που προϋπάρχουν, την έννοια του παλίμψηστου, τη διαδικασία συσχέτισης που επιτυγχάνεται μέσω της αφήγησης, καθώς και την ανθρώπινη φωνή. Ο Σαφόγλου μεταμορφώνει τις σταθερές εικόνες σε «αποδημητικές εικόνες» καθώς τις νοηματοδοτεί ξανά, χρησιμοποιώντας τις τεχνικές του cropping, της αναδιάταξης και της σάρωσης. Εν προκειμένω, οι φωτογραφίες φαίνεται σαν να έχουν περάσει από κονιορτοποιητή εγγράφων και ύστερα να έχουν συναρμολογηθεί πρόχειρα. Έτσι περνούν μπροστά από τα μάτια του θεατή σαν να κινούνται πάνω σε έναν ιμάντα μεταφοράς, παραπέμποντας σε έναν δρόμο που μπορεί να διανυθεί στον ρυθμό των βημάτων του ιδίου του καλλιτέχνη, τα οποία συνοδεύουν τελικώς και την αφήγηση που ξετυλίγεται.

Η Άννα είναι μια νέα δημοσιογράφος με προοδευτικές αντιλήψεις. Η Λοφίλια είναι μια ζωγράφος που με τον αιρετικό τρόπο ζωής της και με την τέχνη της εντυπωσιάζει και προκαλεί. Η τυχαία συνάντηση των δύο γυναικών θα εξελιχθεί σύντομα σε μια έντονη και βαθιά σχέση, με απρόσμενες αποκαλύψεις.

Βρέχει καταρρακτωδώς στην κηδεία. Είναι διάχυτος ο πόνος, υπάρχει άφθονο κρασί, αρκετοί τρυποκάρυδοι και δυο-τρία όνειρα που γεμίζουν τα κενά. Μια ανοιχτή πρόσκληση στα ενδότερα δωμάτια της ψυχής, τα χρωματισμένα με μια παλέτα γήινη και αιμάτινη.

Τα στάσιμα νερά της μουντής, καταπιεσμένης ζωής της Αϊλίν –μιας μοναχικής υπαλλήλου σε φυλακές ανηλίκων στη Βοστώνη της δεκαετίας του ’60– ταράζονται αναπάντεχα όταν το ίδρυμα προσλαμβάνει μια νέα ψυχολόγο, τη φαντασμαγορική Ρεμπέκα. Ο πηγαίος ενθουσιασμός που αναπτύσσεται ανάμεσα στις δύο γυναίκες δίνει σχεδόν αυτομάτως τη θέση του σε μια στενότερη σχέση, ώσπου η εύθραυστη επαφή τους παίρνει μια άγρια τροπή. Ο Γουίλιαμ Όλντροϊντ του Λαίδη Μάκμπεθ (Χρυσός Αλέξανδρος και Βραβείο FIPRESCI στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης του 2016), με τη μακρόχρονη θητεία στην όπερα και στο θεατρικό σανίδι, επιβεβαιώνει με τη δεύτερη ταινία του πως πρόκειται για ένα από τα πιο τολμηρά ταλέντα του παγκόσμιου σινεμά – και ορκισμένος πολέμιος της τυπολατρίας των κινηματογραφικών ειδών. Με όχημα την εθιστική χημεία που δημιουργείται ανάμεσα στις Τόμασιν ΜακΚένζι και Αν Χάθαγουεϊ, ο σκηνοθέτης αναμετριέται με την παγκόσμια λογοτεχνία, διασκευάζοντας με μαεστρία το ομότιτλο πολυβραβευμένο μυθιστόρημα της Ότεσα Μόσφεγκ σε ένα απολαυστικό θρίλερ όπου το Κάρολ του Τοντ Χέινς συναντά την κληρονομιά του Άλφρεντ Χίτσκοκ.

Μερικές φορές το να ερωτεύεσαι μπορεί να πονάει περισσότερο από το να σου βγάζει κάποιος ένα νύχι, αλλά αν μπορούσες να ξέρεις αν η αγάπη σου είναι αληθινή βγάζοντας ένα νύχι, θα το έκανες; Στον κόσμο της επόμενης ταινίας του Χρήστου Νίκου μετά τα Μήλα, αυτό ακριβώς είναι το τεστ που καθορίζει το αν ένα ζευγάρι αγαπιέται αληθινά. Αλλά είναι πάντα αλάνθαστο; Η Άννα αρχίζει να αμφιβάλλει όταν ξεκινά να δουλεύει στο Ινστιτούτο Αγάπης τεστάροντας ζευγάρια που επιθυμούν να μάθουν την αλήθεια, ώσπου γνωρίζει τον Αμίρ, έναν συνάδελφο που μοιάζει να είναι το άλλο της μισό. Η ανάγκη μας για επιβεβαίωση δεν είναι μια μοντέρνα ασθένεια, αλλά γίνεται πολύ πιο επείγουσα σε έναν κόσμο όπου η τεχνολογία θεωρητικά προσφέρει ακράδαντες βεβαιότητες. Όμως τελικά είναι μετρήσιμη η αγάπη; Αυτά και άλλα τέτοιου είδους ερωτήματα διατυπώνει το βαθιά ρομαντικό, μελαγχολικά αστείο και γλυκόπικρα αληθινό φιλμ του Νίκου, το οποίο ξεχειλίζει ιδέες, τσαλακωμένη ποίηση κι ένα καστ που μοιάζει βγαλμένο από σινεφίλ όνειρο.

Τελευταία χρονιά του λυκείου για δύο κολλητές φίλες που γίνονται 18 και έχουν στόχο να χάσουν την παρθενιά τους το βράδυ των γενεθλίων τους. Όλα πάνε στραβά σε αυτή την περιπέτεια-οδύσσεια, η οποία όμως μετατρέπεται σε ένα ταξίδι αυτογνωσίας, φιλίας και ενηλικίωσης.

Ζώντας στη σκιά των δύο σταρ γονιών του ακόμα και μετά τον θάνατό τους, ο Λουκιανός Ασβεστόπουλος αποδέχεται την πρόταση να γίνει ο νέος κεντρικός παρουσιαστής στη βραδινή ζώνη ενός γνωστού καναλιού. Αλλά τα πράγματα περιπλέκονται όταν στήνεται γύρω από το όνομά του ένα ψεύτικο ερωτικό ειδύλλιο με την Τζένα, μια εκκεντρική νεαρή τραγουδίστρια που έχει τα δικά της προβλήματα.