Οι ταινίες του φεστιβάλ

Στα 40ά γενέθλιά του, ο Νίκος, ένας μοναχικός οδηγός φορτηγού, φτάνει σε μια απομακρυσμένη παραλία. Είναι εκεί για να συναντήσει τον παλιό του έρωτα, τον Χρήστο, τον οποίο έχει να δει από τότε που ήταν μαζί στον στρατό.

Μια ιστορία μυστηρίου δεξιοτεχνικά κεντημένη στον καμβά των ραγδαίων κοινωνικών και αρχιτεκτονικών αλλαγών που σαρώνουν την Τυνησία σήμερα, η δεύτερη ταινία του Γιουσέφ Σεμπί είναι μια καταβύθιση στο χάος της νότιας ακτής της Μεσογείου. Στους Κήπους της Καρχηδόνας, μια συνοικία της Τύνιδας που σχεδιάστηκε από το παλιότερο καθεστώς και η κατασκευή της οποίας σταμάτησε στις αρχές της Επανάστασης, δύο αστυνομικοί βρίσκουν ένα απανθρακωμένο πτώμα σε ένα από τα οικόπεδα. Καθώς οι εργασίες ξεκινούν από την αρχή, οι δυο τους αποφασίζουν να εξετάσουν αυτή τη μυστηριώδη υπόθεση. Όταν το γεγονός επαναλαμβάνεται, η έρευνα παίρνει μια μυστηριώδη τροπή. Το εικαστικό όραμα του Σεμπί εντυπώνεται στον θεατή όσο και η βαθιά ανάγκη των δύο ηρώων να γνωρίσουν την αλήθεια – με κάθε κόστος.

«Οι περαστικοί στο Astor Place της Νέας Υόρκης λένε πολλά χωρίς να μιλούν, καθώς παρατηρούμε τις κινήσεις τους μέσα από το τζάμι της βιτρίνας ενός ντάινερ. Ήθελα να καταγράψω την αυτοσχέδια χορογραφία του δρόμου, τον χορό των βλεμμάτων και το αίνιγμα των ταυτοτήτων. Η ταινία αυτή είναι επηρεασμένη από τη δουλειά των Αδελφών Λιμιέρ και αποσκοπεί στο να διαρρήξει την αυθεντία της στατικής κάμερας και να θέσει το ερώτημα του ποιος παρακολουθεί ποιόν» (Ιβ Χέλερ).

H εικαστικός, φωτογράφος, multimedia artist και σκηνοθέτρια Τρέισι Μόφατ είναι ίσως η πιο επιδραστική και πολυσχιδής φωνή στον καλλιτεχνικό κόσμο των Αβορίγινων της Αυστραλίας, ενώ έργα και εκθέσεις της έχουν φιλοξενηθεί σε οργανισμούς όπως η Tate και το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης του Λος Άντζελες. Στο beDevil ξεδιπλώνονται τρεις ιστορίες όπου κυριαρχεί το μεταφυσικό στοιχείο και η επιστροφή στις ρίζες. Ο Ρικ, ένα αβορίγινο αγόρι που ζει κοντά σ’ έναν βάλτο, κατατρύχεται από την εικόνα ενός αμερικανού στρατιώτη που πνίγηκε στην κινούμενη άμμο. Η Ρούμπι και η οικογένειά της μένουν σ’ ένα σπίτι δίπλα σε εγκαταλελειμμένες σιδηροδρομικές γραμμές, όπου μπορεί κανείς να δει φαντάσματα να κόβουν βόλτες. Ένας σπιτονοικοκύρης δυσκολεύεται να κάνει έξωση στους ενοίκους μιας παλιάς αποθήκης – ένα ζευγάρι νεκρό εδώ και χρόνια. Η πραγματικότητα, το αποικιοκρατικό παρελθόν, τα ιστορικά τραύματα, οι θρύλοι και οι δοξασίες συνυφαίνουν μια ταινία μυσταγωγική και παραισθησιογόνα.

Δύο αδέλφια από τις Νήσους του Σολομώντα αναγκάζονται να φύγουν από τον τόπο τους και να μετακομίσουν στην Αυστραλία, στα τέλη του 19ου αιώνα, δουλεύοντας σαν σύγχρονοι είλωτες σε μια φυτεία ζαχαροκάλαμων. Ακροβατώντας ανάμεσα στις αναμνήσεις από την πατρίδα και τη σκληρή πραγματικότητα του ξεριζωμού, η κάμερα αντιπαραβάλλει εικόνες από τα κατάφυτα τοπία με τη μονοτονία των χωραφιών και της καθημερινής εργασίας. Ρίχνοντας φως σε μια από τις πιο άγνωστες και σκοτεινές σελίδες της αυστραλιανής ιστορίας, τους «σκλάβους της ζάχαρης», αυτή η λυρική μικρού μήκους ταινία είναι μια διακήρυξη αποφασιστικότητας και δίψας για επιβίωση.

Δύο κινηματογραφιστές πέφτουν τυχαία πάνω στη Χαρούλα, μια απελπισμένη, υπερπροστατευτική Ελληνίδα μάνα, η οποία αναζητά τον γιο της. Όταν αυτός κατηγορείται για απάτη, η Χαρούλα ξεκινάει μαζί με τον άλλο ανάπηρο γιο της και έναν Eλληνο-Aφρικανό ταξιτζή για να τον φέρει πίσω στο σπίτι... Τότε έρχεται αντιμέτωπη για πρώτη φορά με το ποιος είναι πραγματικά.

Αγγλία, 1988: Η συντηρητική κυβέρνηση της Μάργκαρετ Θάτσερ πρόκειται να ψηφίσει έναν νόμο που στιγματίζει τους γκέι και τις λεσβίες. Η Τζιν, μια γυμνάστρια που προπονεί μια τάξη από οργισμένα λυκειοκόριτσα, αισθάνεται ολοένα και πιο παγιδευμένη στη διπλή της ζωή. Καθώς η πίεση αυξάνεται από όλες τις πλευρές, η άφιξη ενός νέου κοριτσιού στο σχολείο δημιουργεί μια κρίση που θα φέρει τη Ζαν αντιμέτωπη με καινούργιες ηθικές, αξιακές, υπαρξιακές προκλήσεις. Μια Βρετανίδα σκηνοθέτρια που έχει μεταβολίσει την τρυφερή εικονογραφία της δεκαετίας του ’80, τη σύνθετη ιστορία της χώρας της, αλλά και τη σύγχρονη κινηματογραφική παράδοση του βρετανικού ρεαλισμού, παραδίδει με το κινηματογραφικό της ντεμπούτο μια συναρπαστική ιστορία υψηλής αισθητικής για την πολιτική και τη σεξουαλικότητα. Με αφετηρία την ομοφοβική περίοδο του θατσερισμού, διατυπώνει ένα –διαχρονικής αξίας– σχόλιο πάνω στη βιοπολιτική και την προσπάθεια της εξουσίας να ελέγξει τα ανθρώπινα σώματα. Ανοίγοντας έναν γόνιμο διάλογο με το σήμερα και τις σύγχρονες διεκδικήσεις της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, η ταινία μάς καλεί σε επαγρύπνηση ενώ προσφέρει μια καλή αφορμή για συζήτηση πάνω σε θέματα που παραμένουν ανεξάντλητα.

Ο δυνατός αθηναϊκός ήλιος και τα χρόνια της κρίσης έχουν ξεθωριάσει τα φανταχτερά χρώματα και τη γυαλάδα των κοστουμιών που χρησιμοποιεί η ομάδα πορτοφολάδων με έδρα τον κινηματογράφο Broadway, στα θεάματα που στήνει για να μαζέψει θύματα.

Κατά τη διάρκεια της ναζιστικής εισβολής στην Ελλάδα, μια αντάρτισσα ξεκινά μια επιχείρηση εκδίκησης για να δολοφονήσει τη μητέρα της, στο όνομα του Θεού. Εμπνευσμένο από την Ηλέκτρα του Ευριπίδη.

Ένα ντόντο, είδος πουλιού που έχει εκλείψει εδώ και 300 χρόνια, εμφανίζεται ξαφνικά έξω από την Αθήνα, στο κτήμα μιας πρώην πλούσιας οικογένειας που μετράει αντίστροφα τα δύο κρίσιμα 24ωρα μέχρι το γάμο της κόρης τους με έναν πλούσιο κληρονόμο. Τα όρια ανάμεσα στη λογική και την τρέλα θα δοκιμαστούν, και η κατάσταση θα βγει εκτός ελέγχου.

Μια ιστορία μέσα από τις σκέψεις ενός κοριτσιού, το οποίο προσπαθεί να καταλάβει τον κόσμο και τους ανθρώπους. Μια κινούμενη χρωματική παλέτα, αφήγηση και ορχηστική μουσική συνθέτουν μια video art ταινία κατασκευασμένη με απλά καθημερινά υλικά. Η τέχνη υπάρχει παντού γύρω μας, αρκεί να την προσέξουμε και να την αφήσουμε να γεννηθεί.

Η πέμπτη ταινία του Πίτερ Στρίκλαντ διαδραματίζεται σε έναν χώρο φιλοξενίας για καλλιτέχνες, με υπεύθυνο έναν πρωτοκλασάτο ωραιολάτρη, ο οποίος έχει καλέσει για έναν μήνα μια γαστρονομική κολεκτίβα για την παρουσίαση της πρακτικής «ηχητικού κέιτερινγκ». Τη δημοσιογραφική κάλυψη της δημιουργικής τους διεργασίας έχει αναλάβει ένας Έλληνας συγγραφέας, ο οποίος αρχίζει να αντιμετωπίζει προβλήματα δυσπεψίας, ενώ ο κυνικός γιατρός του ινστιτούτου τον συμβουλεύει να «αφήσει το φαγητό να δράσει ως φάρμακο». Καθώς οι στομαχικές του διαταραχές τον φέρνουν αντιμέτωπο με την κατάσταση δυσφορίας στην οποία βρίσκεται, η κολεκτίβα χάνει το μομέντουμ της, ως αποτέλεσμα μιας εσωτερικής διαμάχης αλλά και κάποιων εξωτερικών επιθέσεων από μια ομάδα σαρδόνιων, απορριφθέντων υποψηφίων. Η σκοτεινή κωμωδία του Στρίκλαντ επανασυνδέει την εικόνα με τις οργανικές διαδικασίες που η τέχνη συχνά καταδικάζει ως αισχρές και ανεπίτρεπτες. Στόχος της δεν είναι να μας προκαλέσει, αλλά να μας υπενθυμίσει πως η σφαίρα της φαντασίας και το ανθρώπινο σώμα είναι στην ουσία αδιαχώριστα τινά.

Μια αντιπαράθεση δυο κολυμβητών στον χώρο των αποδυτηρίων έχει οδυνειρό τέλος σε αυτή την ιδιαίτερα ευφάνταστη ιστορία ηθών. Μέσα από έναν όμορφο συνδυασμό ομοερωτικής εικονογραφίας και εθιστικού θορύβου από τη noise μουσική επένδυση, η ταινία του Στρίκλαντ ασκεί δριμεία κριτική στο θρασύτατο manspreading που παρατηρείται σε δημόσιους χώρους.

Ο Αμπντάλλα, ένας Άραβας μουσουλμάνος πολιτικός μηχανικός, πρέπει να πάρει την ευθύνη για την κατάρρευση ενός οικισμού που προκάλεσε τον θάνατο επτά ανθρώπων. Η Ιμάν κι η Λεϊλά ριζοσπαστικοποιούνται και φτάνουν στην Κύπρο σε μια μυστική αποστολή. Η Μισιέλ, μια μοναχική έφηβη, ερωτεύεται τον Άγγελο, έναν αυταρχικό νεαρό με ρατσιστικά πιστεύω. Τρεις ιστορίες ξεδιπλώνονται παράλληλα, με ήρωες που αναζητούν τη λύτρωση από το παρελθόν, από τις ενοχές και από τη μοναξιά τους.

Η Ιωάννα καθαρίζει ψάρια σε ένα μοναχικό νησί και ονειρεύεται μόνο μια παλιά αγάπη από τη Γερμανία. Εκτός από τις αναμνήσεις της από αυτόν, δεν έχει παρά μια ξεθωριασμένη καρτ ποστάλ. Η λαχτάρα την κάνει να ταξιδέψει. Απένταρη, κινείται μέσα από μια ταραχώδη Ευρώπη. Μια αρκούδα βρίσκει την κοιμισμένη Ιωάννα. Και η βουβή μέχρι τώρα Ιωάννα ξαναβρίσκει τη φωνή της.

Τέσσερα παιδιά ερμηνεύουν την ιστορία καταστροφής δύο μεσήλικων ζευγαριών.

Παρότι η αφήγησή του είναι κάθε άλλο παρά συμβατική, και το ίδιο το έργο είναι εμπνευσμένο από τη συνύπαρξη της αφαιρετικής φόρμας και της υλικής ενέργειας, η οποία αποτελεί διακριτικό γνώρισμα της αβάν-γκαρντ, το L’Arrivée διαπραγματεύεται επίσης την ιστορία και τη μορφή του αφηγηματικού σινεμά. Αδιαμφισβήτητα ο ρόλος του σε αυτήν τη εξίσωση είναι καθοριστικός, καθώς αποκαλύπτει τον μηχανισμό αλλά και το υλικό που το εμπορικό σινεμά πασχίζει να αποκρύψει. Όμως ενώ το L’Arrivée καταπιάνεται με μια διεργασία αποδόμησης, αναγνωρίζει παράλληλα τη δύναμη του σινεμά, αξιοποιώντας τον τρόπο με τον οποίο ελέγχει τον χώρο και, στην συγκεκριμένη ταινία, τον χρόνο· έτσι αποσκοπεί στην ανάδειξη των ενεργειών της κίνησης και της ιστορίας, της βίας που ενυπάρχει τόσο στην εξέγερση όσο και στην εγκράτεια. (Τομ Γκάνινγκ)

Τι θα γινόταν αν το Space Oddity του Ντέιβιντ Μπόουι μπορούσε να ακουστεί το 1941; Αυτό είναι ένα από τα πολλά ερωτήματα που θέτει η LOLA – μια ταινία αντιπροσωπευτική της προσήλωσης του είδους της επιστημονικής φαντασίας στην τεχνολογία, στις «υποσχέσεις» της για αιώνια ευδαιμονία, αλλά και στις καταστροφικές της συνέπειες. Με καθηλωτικές ασπρόμαυρες εικόνες και πλάνα γυρισμένα σε φιλμ 16mm που αναδύουν μια αύρα «αυθεντικότητας», η ταινία ξεδιπλώνεται σ’ έναν παράλληλο χωροχρόνο. Εκεί δύο αδερφές εφευρίσκουν ένα μηχάνημα που φέρνει στις συχνότητες του οικιακού ραδιοφώνου εκπομπές από το μέλλον – του δίνουν μάλιστα το γυναικείο όνομα Λόλα, σαν να επρόκειτο για την καλύτερή τους φίλη. Όταν όμως ξεσπά ο Β ́ Παγκόσμιος Πόλεμος, η ηθική συγκρούεται με την ευθύνη, καθώς οι δύο αδερφές καλούνται να αποφασίσουν πώς θα αξιοποιήσουν αυτή τη γνώση – που, όπως ξέρουμε, είναι η απόλυτη μορφή εξουσίας.

Σε ένα skate park, ο clingy έφηβος Χάρης προσπαθεί απελπισμένα να πείσει τον κολλητό του να μιλήσει στο crush του, τον πιο hot skater του πάρκου. Όμως ξεπερνάει τα όρια και θέτει τη φιλία τους σε κίνδυνο.

Ο Ιρλανδός σκηνοθέτης Λόρκαν Φίνεγκαν αναδεικνύει το ταλέντο του στον χειρισμό των ήπιων χώρων, μετατρέποντας το οικείο και οικιακό περιβάλλον σε έναν εφιαλτικό λαβύρινθο όπου ο τρόμος ελλοχεύει σε κάθε στροφή. Ένα πολυτελές σπίτι γίνεται το σκηνικό για μια σφοδρή αναμέτρηση ανάμεσα σε μια επιτυχημένη γυναίκα και ένα στοιχειό που την ακολουθεί. Η γυναίκα αυτή (την οποία υποδύεται υποδειγματικά η Εύα Γκριν) είναι μια σχεδιάστρια μόδας που πάσχει από μια μυστηριώδη ασθένεια. Η νόσος προκαλεί σύγχυση στους γιατρούς και εκνευρισμό στον σύζυγό της – ώσπου μια Φιλιππινέζα οικιακή βοηθός της παρέχει βοήθεια, χρησιμοποιώντας παραδοσιακές μεθόδους θεραπείας που θα φανερώσουν μια φρικιαστική αλήθεια. Το Nocebo (με τον τίτλο του να αναφέρεται σε ένα φαίνομενο «αρνητικού» placebo) συνδυάζει τη φολκορική παράδοση με τη σύγχρονη ανησυχία για την πολιτισμική εκμετάλλευση και, μέσα από στιγμιότυπα μελοδραματικής αίγλης, συστήνει στο ευρύ κοινό έναν από τους πιο ενδιαφέροντες δημιουργούς της Ιρλανδίας.

Ο 24χρονος Άρμπι έχει μεγαλώσει στην Αθήνα. Μετά τα γεγονότα της βραδιάς του ποδοσφαιρικού αγώνα Σερβίας-Αλβανίας, ο Άρμπι θα πρέπει να αποφασίσει αν θα παρευρεθεί στο γάμο των συγγενών του, αν θα διεκδικήσει το κορίτσι που του αρέσει, αν είναι Αλβανός ή Έλληνας.