Οι ταινίες του φεστιβάλ

Ένας νεαρός καλεί στο σπίτι του μια κοπέλα για να κάνουν έρωτα και την πληρώνει για αυτό. Πρόκειται για μια πολύ απλή ιστορία που μιλάει για το ανέφικτο της αγάπης. Στην πραγματικότητα είναι μια ιστορία για τη μοναξιά.

Η Ρόζα Μαρία, μια νεαρή καθηγήτρια ιστορίας, πηγαίνει με την κόρη της, Μαρία Ζοάνα, μια κρουαζιέρα μέσα από τη Μεσόγειο ως τη Βομβάη της Ινδίας. Αυτό το ταξίδι αναψυχής θα επιτρέψει στη Ρόζα Μαρία να δείξει στην κόρη της, αλλά και να δει η ίδια, μέρη για τα οποία μιλάει στους μαθητές της αλλά που δεν έχει ποτέ επισκεφθεί. Περνώντας μέσα από της Πύλες του Ηρακλέους, με στάσεις στη Μασσαλία, στα ερείπια της Πομπηίας, στην Αθήνα, στις πυραμίδες και στην Κωνσταντινούπολη, το ταξίδι τους καλύπτει χιλιάδες χρόνια ιστορίας, μέσα από τον πολιτισμό της Μεσογείου που σημάδεψε και ακόμα σημαδεύει τον δυτικό πολιτισμό. Στη διάρκεια της κρουαζιέρας, η Ρόζα Μαρία γνωρίζεται με τον πλοίαρχο, καθώς και με τρεις εντυπωσιακές γυναίκες: μια διάσημη γαλλίδα επιχειρηματία, μια Ιταλίδα τέως μοντέλο, και μια ελληνίδα ηθοποιό. Καθ’ οδόν, όμως, προς τον περσικό Κόλπο, μια παράξενη απειλή αναστατώνει την κρουαζιέρα και θέτει σε κίνδυνο το πλοίο και τη ζωή των επιβατών του...

Ο Ανδρέας και η Στέλλα είναι δυο νεαρά παιδιά που παίζουν το παιχνίδι της Ζωής και της Επιβίωσης στη σημερινή Ελλάδα της ανεργίας, των λαθρομεταναστών και των κλειστών οριζόντων. Άλλα πράγματα τα μαθαίνουν, κι άλλα πράγματα τα παθαίνουν, καθώς διασχίζουν μια Ελλάδα που όλο αλλάζει κι όλο η ίδια μένει. Μπροστά τους θα ξετυλιχτεί ένας πολύμορφος κόσμος, από την ΕΒΓΑ της γειτονιάς και τις ταράτσες της Αθήνας ώς τα χιονισμένα βουνά και τα σκυλάδικα της επαρχίας.

«Το Back and Forth όχι μόνο διεύρυνε τις δυνατότητες του κινηματογραφικού καδραρίσματος όπως αυτό παρουσιάστηκε στο Wavelength, αλλά διεύρυνε και τις παραμέτρους της κινηματογραφικής αφήγησης, περά κι από τα τολμηρά αποτελέσματα του Γκοντάρ σε ταινίες όπως το $Σαββατοκύριακο$. Στο Back and Forth, ο Σνόου πέτυχε τη διάχυση της μορφής και του περιεχομένου, χωρίς να εγκαταλείψει τα παραδοσιακά στοιχεία των χαρακτήρων και της ερμηνείας. Το αδυσώπητο μπρος-πίσω της κάμερας τονίζει παρεμφερείς αντιλήψεις τις οποίες ο Σνόου πραγματευόταν και στα γλυπτά του και τις οποίες πηγαίνει ακόμα πιο μακριά με τα πειράματα σε σχέση με την αντίληψη και την ψευδαίσθηση που ξεκίνησαν στο Wavelength." Gene Youngblood, L.A. Free Press

Ένα έμμονο μουσικό μοτίβο διατρέχει την ταινία, εναλλασσόμενο με τον ήχο του ανέμου. Η ταινία είναι ένα είδος όπερας με φόντο το φυσικό τοπίο, με αληθινούς κομπάρσους και με πρωταγωνιστές που παίζουν τη ζωή τους και παίζουν με τη ζωή τους.

Ντοκιμαντέρ για τα γυρίσματα του Ευτυχισμένοι μαζί.

Ένας σκηνοθέτης βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή της καριέρας του, βασανιζόμενος από έντονα υπαρξιακά και προσωπικά προβλήματα σχετικά με τη δημιουργία και την αμφίβολη ευτυχία που αυτή δίνει στον καλλιτέχνη. Κι έτσι προσπαθεί να ζήσει την περιπέτεια μιας ταινίας, ενώ οι ήρωές του προσπαθούν να ζήσουν μια αληθινή περιπέτεια.

Ο Ραντοβάνοβιτς ήθελε αρχικά να κάνει μια ταινία για δεινή θέση των νεαρών κοριτσιών που μεγαλώνουν τώρα στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες. Οργάνωσε λοιπόν ένα ψεύτικο casting για μια διαφήμιση καλσόν, ύστερα όμως συνειδητοποίησε ότι το ίδιο το casting αποτελούσε έναν μικρόκοσμο της σερβικής κοινωνίας και άξιζε να γίνει το ίδιο ταινία. Οι κοπέλες ήταν όλες πρόθυμες να μείνουν με τα εσώρουχά τους, ελπίζοντας πως ένας ρόλος στο διαφημιστικό θα άλλαζε τη ζωή τους. «Δεν πρόκειται για το εμπόριο του σεξ, αλλά για μια αλληγορία της πνευματικής και πολιτικής πορνείας που παρατηρείται στη Σερβία σήμερα», λέει ο Ραντοβάνοβιτς. «Το casting συμβολίζει την πνευματική, κοινωνική και πολιτική ανέλιξη...»

Ο Αντρέι, ένας ντροπαλός έφηβος, είναι τρελά ερωτευμένος με τη γειτόνισσά του, τη Μόνικα. Τηλεφωνεί σε μια «ροζ» τηλεφωνική γραμμή για να μάθει πώς θα καταφέρει να κάνει έρωτα με μια κοπέλα στο ασανσέρ. Χωρίς να το θέλει, οι πράξεις του αναζωογονούν τον γάμο των γονιών του. Ιστορίες αγάπης σε ασανσέρ, στα περίχωρα του Βουκουρεστίου...

Ένα πορτρέτο του αυστραλού διευθυντή φωτογραφίας και εικαστικού καλλιτέχνη, μέσα από συνεντεύξεις με τον ίδιο, με φίλους και συνεργάτες του, αλλά κει με γνωστές προσωπικότητες του κινηματογράφου όπως οι Oυόνγκ Kαρ-ουάι, Γκας Bαν Σαντ, Mπάρι Λέβινσον και Mατ Nτίλον. Mε γυρίσματα στο Λος Άντζελες, στη Bαλτιμόρη, στο Xονγκ Kονγκ, στο Tόκιο, στο Σίδνεϊ και στο Λονδίνο, η ταινία μάς ταξιδεύει στο εικαστικό και κινηματογραφικό έργο του Nτόιλ. (H ταινία είναι επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ Orientations.)

Το μεσολόβιο είναι μια κεντρική περιοχή ιστού στον ανθρώπινο εγκέφαλο, που περνάει μηνύματα ανάμεσα στα δύο ημισφαίρια. Η ταινία $Corpus Callosum$ αποτελείται από, απεικονίζει, δημιουργεί, και εξετάζει διάφορα ‘ανάμεσα’. Ανάμεσα στο τέλος και στην αρχή, ανάμεσα στο φυσικό και το τεχνητό, ανάμεσα στη μυθοπλασία και στο γεγονός, ανάμεσα στην ακοή και στην όραση, ανάμεσα στο 1956 και στο 2002. Είναι μια κωμικοτραγική ματιά στις κινηματογραφικές μεταβλητές.

Η Αναπαράσταση παίρνει το ρομαντικό δράμα και το γυρνάει τα μέσα έξω, ξεγυμνώνοντας τα πιο ακραία και αντιφατικά συναισθήματα. Η ταινία ακολουθεί έναν φωτογράφο, τον Άλεξ, και την πανέμορφη Εμέ, που συναντιούνται τυχαία και ερωτεύονται στη διάρκεια μιας μέρας γεμάτης πάθος. Τα αισθήματα του ενός για τον άλλον δοκιμάζονται καθώς ο κόσμος γύρω τους γίνεται ολοένα και πιο ξένος. Μέσα σε μια δαιδαλώδη Κοπενχάγη, το ζευγάρι στοιχηματίζει την ίδια του την ύπαρξη, ώσπου τελικά να βρεθεί σε ελεύθερη πτώση. Τότε ο Άλεξ θα έρθει αντιμέτωπος με δύο ερωτήματα: μέχρι πού είναι διατεθιμένος να φτάσει; Και κατά πόσο είναι έτοιμος να θυσιαστεί για το όνειρό του;

Ο Άξελ είναι γύρω στα 40, γιατρός, ο οποίος όμως δεν εξασκεί πια το επάγγελμά του. Δεν μαθαίνουμε ποτέ το λόγο. Ζει προσωρινά με την αδελφή του και τα παιδιά της, χωρίς να κάνει τίποτε το ιδιαίτερο. Μια μέρα, γνωρίζει μια νέα κοπέλα η οποία είναι έγκυος. Μεταξύ τους δημιουργείται μια σχέση, ένα είδος αγάπης, και ζουν μαζί, σαν δυο ναυαγοί που κρατιούνται ο ένας από τον άλλον. Αλλά ο Άξελ είναι αβέβαιος και διστακτικός. Κάποια στιγμή, πηγαίνει να επισκεφτεί μια παλιά του ερωμένη...

Στην Ινδία, χιλιάδες θηλυκά βρέφη δολοφονούνται κάθε χρόνο. Πέραν του ότι τα εγκλήματα αυτά δεν καταγγέλλονται καν, έχουν επιφέρει δραματική πτώση στην αναλογία μεταξύ ανδρών και γυναικών. Η ιστορία που αφηγείται η ταινία εκτυλίσσεται στο χωριό Ματρουμπούμι της Ινδίας, όπου δεν έχουν απομείνει πια καθόλου γυναίκες, και στρέφεται γύρω από πέντε αδέλφια και τον πατέρα τους. Τα αδέλφια δεν μπορούν να βρουν νύφη, παρά τις διαβεβαιώσεις του οικογενειακού τους ιερέα, ο οποίος έχει και ικανότητες αστρολόγου. Σ’ ένα μακρινό χωριό, ο ιερέας βρίσκει επιτέλους μια πανέμορφη κοπέλα, την Κάλκι. Χωρίς να διστάσει καθόλου, ο πατέρας της Κάλκι την πουλά, και η κοπέλα πηγαίνει στο Ματρουμπούμι, όπου παντρεύεται και τα πέντε αδέλφια. Η Κάλκι είναι υποχρεωμένη να εκτελεί τα συζυγικά της καθήκοντα και με τους πέντε αδελφούς, συμπεριλαμβανομένου και του πεθερού της. Εκείνοι της φέρονται σαν σκλάβα, και η μόνη της παρηγοριά είναι η σχέση της με τον υπηρέτη της οικογένειας, τον Ραγού, και η πιο ευγενική συμπεριφορά του νεότερου γιού...

Η δράση ξεκινάει το 1915, στην Τασκένδη. Ο Ισκαντέρ είναι επιτυχημένος έμπορος. Ενώ πάντα πίστευε ότι θα παντρευόταν από έρωτα, τελικά παντρεύεται από οίκτο, αγοράζοντας μια ορφανή από μια συμμορία κακοποιών σΥ ένα από τα ταξίδια του. Όταν επιστρέφει σπίτι του με τη νέα του γυναίκα μαθαίνει ότι στο μεταξύ έχει πεθάνει ο αδελφός του. Σύμφωνα με τον μουσουλμανικό νόμο, ο Ισκαντέρ πρέπει να αναλάβει τώρα τις δυο συζύγους του νεκρού. Βρίσκεται λοιπόν με τρεις γυναίκες. Όμως, η Οκτωβριανή Επανάσταση δυσκολεύει τα πράγματα, μια που οι Μπολσεβίκοι δεν δέχονται τους μουσουλμανικούς νόμους κι ο Ισκαντέρ δεν μπορεί να κρατήσει τις τρεις γυναίκες του. Κάτι φίλοι του Μπολσεβίκοι του προτείνουν να γραφτεί στο Κόμμα και να πιάσει δουλειά ως «ρήτορας», δηλαδή κάποιος που ξεσηκώνει τα πλήθη, κάτι στο οποίο ο Ισκαντέρ αποδεικνύεται ταλαντούχος...

Eικόνες της Bομβάης, της «πύλης στην Iνδία». Aλλά η Iνδία είναι επίσης και ένα πλήθος χωριά. Σ’ ένα από αυτά, ένας μαχούτ (οδηγός ελεφάντων) μιλάει για τη δουλειά του στο δάσος και πως, κάθε μέρα μετά το σχόλασμα, πρέπει να κάνει μπάνιο τον ελέφαντα στο ποτάμι. Ένα θέατρο σκιών έρχεται στο χωριό. O αφηγητής ερωτεύεται μιαν από τις νεαρές καλλιτέχνιδες. Συμβαίνει να είναι και η εποχή που ζευγαρώνουν οι ελέφαντες. Δέκα μήνες αργότερα, η γυναίκα του μαχούτ και η ελεφαντίνα είναι έγκυοι. Tο ντοκιμαντέρ αποτελείται από τρία ακόμα πορτρέτα απλών Iνδών.

Στην καρδιά της Αφρικής, σ’ ένα χωριό προστατευμένο από ένα μυστηριώδες δάσος, οι άντρες κάνουν τις πλύστρες στην όχθη του ποταμού. Εδώ, οι γυναίκες κυβερνούν και οι άντρες υπακούουν. Όταν επιθυμούν έναν άντρα, οι γυναίκες-κυνηγοί του το δείχνουν καθαρά. Εκείνος πάει να ξεφύγει κι εκείνες τον κυνηγούν. Σ’ αυτή τη φυλή, τα θαύματα είναι καθημερινά. Η Μπαντίνια, η γριά θεραπεύτρια, μπορεί να ξανακολλήσει ένα κεφάλι σ’ ένα αποκεφαλισμένο σώμα. Μια μέρα, ένα φορτηγό με ξυλοκόπους περνά μέσα από το δάσος. Η Οκονόρο, ένα υπέροχο πλάσμα που έχει πάρει σε δεύτερο γάμο τον λεπτεπίλεπτο Γερέ, το σκάει μ’ έναν από τους ξυλοκόπους. Ο άντρας της θα προσπαθήσει να την βρει...

Ένας λαθρομετανάστης που πιστεύει πως έφθασε στον προορισμό του, ένας γέρος ρακοσυλλέκτης που ανακαλύπτει ότι έχει πεθάνει, μία στρουθοκάμηλος που δεν γεννά αυγά κι ένα σακάκι που αλλάζει χέρια. Mια ταινία για το "ανήκω" και το "φεύγω".

Ο Βάνο είναι βασιλιάς μιας μικρής χώρας. Η χώρα αυτή είναι όμορφη και πλούσια, και οι γείτονές της την επιβουλεύονται. Ο Βάνο περνάει τον καιρό του πολεμώντας. Οι αυλικοί του είναι δυσαρεστημένοι και υποκριτές. Ο Βάνο, που συμβαίνει να είναι και επιδέξιος πορτοφολάς, γνωρίζεται με την όμορφη επαναστάτρια Έκα, η οποία επιστρατεύει της ικανότητές του για τον αγώνα. Μετά τη νίκη, διαχειρίζονται μαζί την εξουσία. Το λαμπρό μέλλον του σοσιαλισμού απλώνεται μπροστά τους. Όπως όμως συμβαίνει πάντα, η επιτυχία συνοδεύεται από φθόνο, δυσαρέσκεια και προδοσία...

‘Ενας άνδρας και μια γυναίκα συναντιούνται. Αυτή είναι από την Ασία και αυτός από την Δύση. Η Σαγκάη είναι μια κοσμοπολίτικη πόλη, ένα σταυροδρόμι ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον. Είναι το ιδεώδες μέρος γι’ αυτήν την συνάντηση. (Διαφημιστική ταινία για την εταιρεία ενδυμάτων Lacoste).

«Αυτή η νέα, τρίωρη ταινία του καναδού Μάικλ Σνόου είναι ένα εντυπωσιακό κινηματογραφικό μνημείο. Χωρίς σωματική δράση, και χωρίς καν την ανθρώπινη παρουσία, η ταινία είναι ένα παιχνίδι με τη φύση και τη μηχανή το οποίο αμφισβητεί την αντίληψή μας και τις νοητικές μας συνήθειες, κι από πολλές απόψεις καθιστά ετοιμοθάνατο τον υπάρχοντα κινηματογράφο: τις τελευταίες ταινίες των Φελίνι, Μπουνιέλ, Κιούμπρικ, κ.τ.λ. Για το $La region centrale$, ο Σνόου παρήγγειλε έναν ειδικό μηχανισμό που επιτρέπει στην κάμερα να κινείται προς κάθε κατεύθυνση: οριζόντια, κάθετα, πλάγια και σπειροειδώς. Η ταινία είναι μια συνεχής κίνηση στο χώρο. Κάθε τόσο παρεμβάλλεται το Χ που χρησιμεύει ως και μας επιτρέπει να κρατηθούμε από μια σταθερή πραγματικότητα». Louis Marcorelles, Le Μonde, Paris 28/9/72