Οι ταινίες του φεστιβάλ

Amargi, η άγνωστη φυλή, ένα φιλμικό περιβάλλον. Amargi είναι το όνομα μιας αρχαίας λέξης που κάποτε είχε, ταυτόχρονα, τη διπλή σημασία της ελευθερίας και την επιστροφής. Amargi είναι μια σειρά από παλίμψηστες εικόνες που συνθέτουν μια σπονδυλωτή εικαστική ταινία, μια σειρά από αισθήσεις, σκέψεις και όνειρα. Amargi είναι οι εικόνες και οι ήχοι του ρευστού κόσμου των ονείρων. Είναι η ομορφιά που δεν καταδέχεται να γίνει γοητεία. «Γεννήθηκε τη νύχτα, ο ένας μέσα στο όνειρο του άλλου, μέσα στον αέρα και μέσα στο χώμα, κάτω από τη λάμψη αστροφώτιστης σελήνης, με τη δροσιά της πρωινής αύρας με τη δροσιά της αιώνιας απώλειας. Περιμένουμε τη νύχτα, ο ένας μέσα στο όνειρο του άλλου, κάτω από τη λάμψη αστροφώτιστης σελήνης, να ξεδιψάσει η αιώνια απώλεια. Είμαστε η φυλή των ονείρων. Είμαστε η χαρτογράφηση άγνωστων προσώπων. Είμαστε η άγνωστη φυλή».

Με αφορμή την αναζήτηση ενός προσώπου που έχει εξαφανιστεί, ο ήρωας της ταινίας ξεκινά ένα ταξίδι στο Βορρά. Εγκαταλείπει την ασφάλεια και τη σιγουριά του δικού του κόσμου -σπίτι, δουλειά, οικογένεια- και επιχειρεί μια κατάβαση στον άλλο κόσμο, του άγνωστου και της αβεβαιότητας. Έτσι, η συμβολική κάθοδος στον ?δη -επίσκεψη στο Νεκρομαντείο της Εφύρας- οροθετεί και σηματοδοτεί τη διπλή παρουσία του ?δη στην ταινία: αφ? ενός, ένα ταξίδι στον εσωτερικό κόσμο -περίσκεψη και στοχασμός για την πορεία μιας ζωής- μια καταβύθιση σ? αυτή την «κόλαση της συνείδησης», αφ? ετέρου, ένα ταξίδι στον κόσμο του «άλλου», στον ρευστό ιστορικό περίγυρο των απρόβλεπτων κοινωνικών αλλαγών που συμβαίνουν στις γειτονικές βαλκανικές χώρες.

Μια ωραία, ηλιόλουστη μέρη, ένας περιπλανώμενος θίασος μαγείας φτάνει σε μια μικρή ρωσική πόλη. Ο Νικίτα, ένας νέος εργάτης της πόλης, μαγεύεται από την παράσταση, αλλά και από την ομορφιά της νεαρής πρωταγωνίστριας, της Αλίνα. Μια μέρα, ξεσπάει θύελλα στην πόλη και καταστρέφεται το θέατρο. Ο θίασος, οδηγημένος από τον γέρο διευθυντή τους, Μέσμερ, εγκαταλείπει την πόλη. Ο Νικίτα προσπαθεί απελπισμένα να τους βρει. Έχοντας μείνει από λεφτά, θα σταματήσει για να δουλέψει στο εργοτάξιο μιας νέας ουτοπικής πόλης, Στο μεταξύ, η Αλίνα εγκαταλείπει το θίασο. Σαν οδηγημένη από τον άνεμο, θα βρεθεί στο εργοτάξιο όπου θα συναντήσει τον Νικίτα. Ο Μέσμερ, εγκαταλελειμμένος και από τους άλλους του συντρόφους, θα φτάσει κι αυτός στο εργοτάξιο. Οι δυο άντρες θα παλέψουν για ό,τι πιο πολύτιμο τους έχει απομείνει: την Αλίνα. Ο νέος και ο παλιός κόσμος συγκρούονται.

Η ταινία παρακολουθεί τις σποραδικές συνευρέσεις έξι ανθρώπων στη διάρκεια μιας επταετίας που συμπίπτει με τα κρίσιμα χρόνια της κοινωνικής τους ένταξης, καταγράφοντας τις σποραδικές συναντήσεις τους στο νησί της καταγωγής τους, το σκηνικό του κοινού τους παρελθόντος. Κάθε φορά που «επιστρέφουν» στο νησί, κουβαλάνε -αναπόφευκτα- τα ίχνη των προσωπικών επιλογών τους, αλλά και της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας, μιας πραγματικότητας, που -αργά, αλλά σταθερά- τους αλλάζει, τους διαβρώνει, χαλαρώνοντας τους δεσμούς τους, με αποτέλεσμα τη σταδιακή απώλεια της επικοινωνίας ανάμεσά τους. Το τέλος της εποχής των συλλογικών πραμάτων θα τους βρει σκορπισμένους, αντιμέτωπους με την αυγή μιας εποχής στην οποία κυριαρχούν οι ατομικές λύσεις και επιδιώξεις.

Η γειτονιά του Α-Τσουνγκ βρίσκεται σε μια παραγκούπολη, στα προάστια της Ταϊπέι. Δίπλα ακριβώς, υπάρχει ένας εθνικός δρυμός που χρησιμεύει και ως χώρος ρίψης απορριμμάτων, καθώς και χημικών ή αστικών λυμάτων. Ο μικρός αδελφός του Α-Τσουνγκ, που είναι καθυστερημένος, γλιτώνει τελευταία στιγμή από ένα φορτηγό που έχει έρθει παράνομα να ρίξει απορρίμματα. Η μητέρα του δέχεται παρατήρηση από έναν αστυνομικό επειδή άφησε ένα καθυστερημένο παιδί να γυρνάει στους δρόμους το βράδυ. Η μητέρα του Α-Τσουνγκ πιστεύει πως οι θεοί επιβλέπουν τα πάντα. Γι? αυτό, αναγκάζει το γιο της να γίνει μέλος μιας θρησκευτικής οργάνωσης, ώστε να εξασφαλίσει την ευλογία και την προστασία των θεών.

Παρίσι, άνοιξη. Οι μέρες μεγαλώνουν. Οι τουρίστες κατεβαίνουν το Σηκουάνα μέσα στα γυάλινα bateaux-mouches. Τα αγόρια και τα κορίτσια ερωτεύονται. Ο Γκασπάρ είναι αθλητικός φωτορεπόρτερ. Έχει κρυφή σχέση με την Αλίς, η οποία ζει με τον Νικολά. Η Αλίς είναι δικηγόρος - και μάλιστα, σκληρή. Όμως, όταν βρίσκεται με τον Γκασπάρ, είναι πολύ γλυκιά. Ο Νικολά δεν έχει αλλάξει καθόλου. Μιλάει πολύ. Είναι ευχάριστός και ζωντανός τύπος, παρά το γεγονός ότι είναι άνεργος εδώ και πολύ καιρό. Δεν τον πειράζει που μένει στο σπίτι. Τα πράγματα όμως αλλάζουν όταν μαθαίνει πως η Αλίς έχει δεσμό με κάποιον άλλον Δάκρυα, ψέματα, εκπλήξεις, δραματικές εξελίξεις συνυπάρχουν σ? αυτή την ιστορία αγάπης. Και ο ήλιος πάντοτε λάμπει όταν κανείς είναι ερωτευμένος .

Ο Γιοϊτσι φεύγει απ? το σπίτι του, που είναι σε ένα νησί, στη θάλασσα Σετονάι, και πηγαίνει στο Τόκιο. Γνωρίζεται με τον νεαρό Μίτσιο, που είναι «τσινπίρα» (ζει δηλαδή, ως «πανκ» και έχει διασυνδέσεις με τη μαφία), και δουλεύει γι? αυτόν. Ο Γιοϊτσι και ο Μίτσιο γίνονται φίλοι. Ο Μίτσιο έχει σχέση με τη Μίγια, που είναι ερωμένη του εργοδότη του, Οτάνι, και τότε τα πράγματα αλλάζουν. Ξαφνικά, ο Οτάνι δολοφονείται από πληρωμένους δολοφόνους της συμμορίας γιακούζα. Τότε ο Μίτσιο και η Μίγια παίρνουν τα λεφτά της συμμορίας και το σκάνε. Ο Γιοϊτσι, επειδή ανησυχεί για τον Μίτσιο, τους ακολουθεί στην παραλία.

Η ιστορία έχει την πλοκή αστυνομικής ταινίας. Όμως στο εσωτερικό της αναπτύσσεται το θέμα της αγάπης, έτσι όπως αυτή εκφράζεται στο μύθο του Ορφέα και την Ευρυδίκης. Η Hanna Bluemart, φιλόλογος, 24 χρονών, φτάνει στην Αθήνα με σκοπό να γνωρίσει τον πατέρα της, και πληροφορείται ότι αυτός που θα μπορούσε (σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις) να ήταν ο πατέρας της, έχει πεθάνει πριν τέσσερις μέρες -και μάλιστα, κάτω από μυστηριώδεις συνθήκες. Η Hanna αρχίζει να ερευνά τις αιτίες αυτού του θανάτου, και μέσα από αντιφατικές πληροφορίες σχηματίζει σιγά σιγά το πορτρέτο του πατέρα της. Η "περιέργειά" της να μάθει την αλήθεια ως προς τις συνθήκες του θανάτου του ανθρώπου που θα μπορούσε να ήταν πατέρας της, είναι τόσο ισχυρή, ώστε παρασύρει την ίδια ως το θάνατο. Όμως, ο θάνατός της θα εμπνεύσει στον νεαρό μουσικό Θωμά, που την αγάπησε, τη μουσική σύνθεση ενός ύμνου.

Η Ρουθ Στουπς συνελήφθη πολλές φορές για αλητεία και χρήση ναρκωτικών. Αυτή τη φορά, όμως, όταν συλλαμβάνεται για εισπνοή επικίνδυνου αερίου, μαθαίνει πως αντιμετωπίζει κατηγορία σε βαθμού κακουργήματος , επειδή είναι έγκυος. Ο δικαστής κάνει στη Ρουθ μια περίεργη πρόταση: θα μειώσει την ποινή της, εφόσον η ίδια δεχθεί να πάει σ? ένα γιατρό για να «ρυθμίσει» το πρόβλημά της. Αργότερα, στο κελί της η Ρουθ γνωρίζεται με μερικές νοικοκυρές που βρίσκονται μέσα επειδή έκαναν εισβολή στην τοπική κλινική όπου πραγματοποιούνται αμβλώσεις. Η Ρουθ αφήνεται ελεύθερη με εγγύηση, με τη βοήθεια των συγκρατούμενών της, που αποφασίζουν να την πάρουν υπό την προστασία τους μέχρι να γεννηθεί το μωρό. Η ρουθ , όμως, δεν έχει την ίδια άποψη.

Μια ιστορία αγάπης. Μια ταινία για την επικοινωνία. Επικοινωνία σε διαφορετικά επίπεδα. Το επίπεδο του λόγου, τα επίπεδα των πέντε αισθήσεων. Στην ταινία ακούμε την ελληνική, την αγγλική και την αρχαία ελληνική γλώσσα με ερασμιακή προφορά: είναι το θέμα της επικοινωνίας σε ένα άλλο επίπεδο, πιο άμεσο: το επίπεδο της Γλώσσας. Η Βωβή εισέρχεται στην ιστορία για να προσφέρει μιαν άλλη πτυχή του ίδιου προβλήματος της επικοινωνίας διαμέσου της Σιωπής: Δε μιλά. Δεν ακούει. Μόνο αισθάνεται. Μια ταινία για την μοναξιά, τη μοναξιά του Ευαγόρα, τη μοναξιά του ξυλογλύπτη. Είναι επίσης μια ταινία για το Βορρά και το Νότο. Μια ταινία για το αμερικανικό όνειρο: ελπίζουν για μια καλύτερη ζωή. Μια ταινία για μια διαφορετική ζωή, για μια άλλη ζωή, όπως θα ?λεγε ο Τσέχοφ. Μια ταινία για το πράσινο χρώμα και το νερό. Μια ταινία για τα κίτρινα θερισμένα χωράφια στο χρώμα της ώχρας. Μια ταινία για την έρημο και την απουσία του νερού. Μια ιστορία αγάπης που μετατρέπεται σε τραγωδία.

Ένας στοχασμός πάνω στο έγκλημα. Η ταινία εκτυλίσσεται το 2026. Σημαντικές πολιτικές μεταβολές έχουν επέλθει στον γνωστό μας κόσμο, έχει γίνει Τρίτος Βαλκανικός Πόλεμος, και τα Βαλκάνια έχουν χωριστεί σε πόλεις-κράτη. Όμως, η διακρατική πόλη μεταξύ Ινεπόλεως (πρώην Ελλάδα) και Ισλαμοπόλεως (πρώην Τουρκία) συνεχίζεται. Κεντρικό θέμα της ταινίας είναι η ιστορία δύο ανθρώπων, μπλεγμένων με την τρομοκρατική οργάνωση των «Χαοτικών». Ο ένας απ? αυτούς, ο «αρχηγός», εξαιτίας της αυτοκτονίας κάποιου αγαπημένου προσώπου, είναι βυθισμένος στο έγκλημα με μια φριχτή αδιαφορία και κυνικότητα απέναντι στη ζωή. Ο άλλος, «πληρωμένος δολοφόνος», θέλει να ξεφύγει από το έγκλημα και πρέπει να διαλέξει ανάμεσα στον δικό του θάνατο ή των άλλων. Η ιστορία ξεκινά με την απόφαση της τρομοκρατικής οργάνωσης να σκοτώσει έναν διπλωμάτη της Ισλαμοπόλεως έξω από την Αμερικανική Πρεσβεία. Η επιχείρηση έχει ανατεθεί στον «πληρωμένο δολοφόνο». Αυτός δεν ακολουθεί τις αποφάσεις της οργάνωσης.

Κάθε μέρα, ο Εύβουλος χαϊδεύει κρυφά μερικές από τις εννιακόσιες πενήντα χιλιάδες γυναίκες που κυκλοφορούν με τις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας. Έχει αναγάγει το πάθος του σε επιστήμη. Κάνει θεωρητικά και πρακτικά μαθήματα σε έναν νεαρό που, ενθουσιασμένος, σπεύδει να τα εφαρμόσει, και στέλνει μια κοπέλα στο νοσοκομείο, ενώ ο ίδιο καταλήγει στη φυλακή. Μέσα από τον φυλακισμένο φίλο του, ο Εύβουλος βλέπει την εγκληματική πλευρά του εαυτού του, και περιμένει την τιμωρία του. Αντ' αυτής, τώρα που κοντεύει τα σαράντα, τον προλαβαίνει ένας έρωτας εφηβικός. Ο Εύβουλος παλινδρομεί στα τοιχώματα της αγάπης, όπως ο Ιωνάς μέσα στο θαλάσσιο κήτος.

Η Ραμόνα Σνάιντερ, με το παρατσούκλι «Μικρός άγγελος», είναι μια γυναίκα υπερβολικά ευαίσθητη, που έχει εμμονή με τη «σκοτεινή πλευρά» της ζωής. Ζει αθόρυβα στο Βερολίνο, δίπλα σ? ένα σταθμό τρένου. Εκεί, τελείως συμπτωματικά, γνωρίζει και ερωτεύεται τον Αντρέι, έναν Πολωνό, που πουλάει τσιγάρα στη μαύρη αγορά. Αν και γνωρίζει πως ο Αντρέι είναι συνεχώς στους δρόμους, η Ραμόνα του αφιερώνεται - ειδικά όταν μένει έγκυος. Η χαρά τους, όμως, για το μωρό επισκιάζει το γεγονός ότι ο Αντρέι είναι ήδη παντρεμένος με μια γυναίκα στην Πολωνία. Η Ραμόνα δέχεται δεύτερο πλήγμα όταν η μικρότερη αδελφή της Λούσι, συλλαμβάνεται για κλοπή, και αποβάλλει. Όμως, κρατάει την αποβολή κρυφή από τον Αντρέι, επειδή σκοπεύουν να ζήσουν μαζί και να φτιάξουν οικογένεια, κι αποφασίζει να κλέψει ένα μωρό.

Ο Κάρλο Ρουτζέρι, 40 χρόνων, διευθυντής μεγάλης εταιρείας στο Μιλάνο, και η γυναίκα του, Λιλιάνα, αντιμετωπίζουν μια σειρά από δυσάρεστα γεγονότα: η εταιρεία τον απολύει, η Τράπεζα δεν του δίνει πίστωση επειδή είναι άνεργος, και ο ιδιοκτήτης του διαμερίσματος τους κάνει έξωση. Ο Κάρλο περνάει τις επόμενες μέρες ψάχνοντας για δουλειά, και η οικογένεια Ρουτζέρι αναγκάζεται να αναζητήσει κατάλυμα σε ξενώνα του Δήμου. Εν τω μεταξύ, η Λιλιάνα πηγαίνει μαζί με το γιο τους στο σπίτι των γονιών της για το καλοκαίρι, και ο Κάρλο μένει μόνος του. Οι περιπλανήσεις του σε αναζήτηση δουλειάς τον οδηγούν σε ένα υπόγειο και έρημο τούνελ, στο οποίο μένουν διάφοροι άνθρωποι, γνωστό με την ονομασία «Ξενοδοχείο Ο Φόβος».

Ένας ώριμος, πετυχημένος άντρας ζει τον μεγάλο Έρωτα της ζωής του στο πρόσωπο της Μαρίας. Η προδοσία που ακολουθεί, θα το οδηγήσει στο περιθώριο, θα τον κάνει να εγκαταλείψει χρήμα, καριέρα, ζωή. Έκτοτε σέρνεται από μπαρ σε μπαρ και ζει σ? ένα νεκροταφείο αυτοκινήτων. Κάποτε, μια άλλη γυναίκα θα του κεντρίσει το ενδιαφέρον. Θα ξαναρχίσει να ζει, και το φευγιό απ? τη σκοτεινή Αθήνα στον παράδεισο της Μεσσηνίας παρέα μ? έναν τρόφιμο του τρελοκομείου, θα δώσει νέα πνοή στη ζωή του. Όμως, η προδοσία είναι και πάλι μπροστά του.

Μια διαχρονική ποιητική περιπλάνηση στο παγκόσμιο μουσείο της ματαιοδοξίας, με οδηγό τον Δον Κιχώτη. Το μουσείο της ματαιοδοξίας φιλοξενεί σύμβολα του παρελθόντος του Δυτικού Πολιτισμού, όταν ο άνθρωπος ονειρευόταν κι έχτιζε πολιτείες, και ο κοσμικός Ηγεμόνας, μέσω των επίγειων υπαλλήλων του, γκρέμιζε. Ο Δον Κιχώτης, σαν άλλος Προμηθέας, έρχεται αντιμέτωπος με τον Δημιουργό. Μετατρέπεται σε πολεμιστή και οδηγεί τις ψυχές -κατοίκους της Πολιτείας του- προς έναν φανταστικό παράδεισο. Ο Ισπανός Οδυσσέας ακολουθεί τον Χρυσό Αιώνα του Δυτικού Πολιτισμού σαν απωθημένο και ενοχή του. Ταξιδεύοντας στον αιώνα μας, όπου ο πολιτισμός αυτός καταρρέει μέσα στις αντιφάσεις της μοντέρνας μυθοπλασίας του.

Ο νέος σκηνοθέτης Φάνης Ελευθερίου είναι καταχρεωμένος από την ταινία που έκανε, και κανένα γραφείο διανομής δεν αναλαμβάνει να την προωθήσει στις αίθουσες. Αυτή την περίοδο, μπαίνει στη ζωή του η Μυρτώ. Όμορφη και πνευματώδης. Αναζητεί την ποίηση πίσω απ? την καθημερινότητα. Γοητεύεται απ? το μύθο της Αλκυόνας που γίνεται πουλί, και την αφήνει αδιάφορη η σιγουριά της Δάφνης που γίνεται θάμνος. Ο Φάνης την ερωτεύεται. Εκείνη, όμως, ανεξήγητα, φεύγει για Πελοπόννησο, αφήνοντας απ? τα μέρη που περνά κάποια «ίχνη». Ο Φάνης ακολουθεί τα «ίχνη» της και προσπαθεί παράλληλα να προβάλει την ταινία του. Σ? αυτό το διπλό εγχείρημα συναντά τεράστιες δυσκολίες. Κυνήγι κρυμμένου θησαυρού θυμίζει αυτό το οδοιπορικό στην ελληνική επαρχία.

Ο Μεχράλα ένα 14χρονο αγόρι που αναγκάζεται να εργαστεί για να συντηρήσει την οικογένειά του μετά το θάνατο του πατέρα του. Για να βρει δουλειά, ταξιδεύει προς το νότο της χώραςΌταν επιστρέφει στην πόλη του, συνειδητοποιεί πως έχουν συμβεί διάφορες αλλαγές στην οικογένειά του. Η μητέρα του έχει ξαναπαντρευτεί. Ο Μεχράλα αρνούμενος ν? αποδεχθεί τον πατριό του, που είναι αστυνομικός, ως νόμιμο κηδεμόνα του και αρχηγό της οικογένειας, φεύγει, παίρνοντας μαζί του το όπλο του πατριού του. Ο τελευταίος αναλαμβάνει προσωπικά την καταδίωξη του μικρού, και οι δυο πρωταγωνιστές μπλέκουν σε μια περιπέτεια που θα αποδειχθεί καθοριστική για τη σχέση τους.

Πρόκειται για την ιστορία δυο «άχρωμων» υπάρξεων που συναντιούνται τυχαία. Η ?ννα κάνει απόπειρα αυτοκτονίας επειδή την άφησε ο φίλος της. Ενώ προσπαθεί να το ξεπεράσει, με τη βοήθεια της τηλεφωνικής γραμμής ψυχολογικής στήριξης «Ελπίδα», φτιάχνει μια σειρά από βιντεοκασέτες με σκοπό να τις στείλει στον φίλο της. Τις κασέτες, όμως, υποκλέπτει ένας αδιάκριτος αγγελιαφόρος. Ο Ντον πουλάει σπίτια σ? ένα κτιριακό συγκρότημα. Στον ελεύθερο χρόνο του δουλεύει εθελοντικά στην τηλεφωνική γραμμή «Ελπίδα». Ο Ντον έχει εμμονή με την ευτυχία των άλλων ανθρώπων και βλέπει με την φαντασία του το μέλλον των ανθρώπων στους οποίους δείχνει τα σπίτια. Η ζωή των πρωταγωνιστών χαρακτηρίζεται από μοναξιά και ματαιότητα. Εντούτοις, η έλλειψη επικοινωνίας μεταξύ τους τροφοδοτεί την εξέλιξη της ιστορίας.

Όταν ο Γ. Κωστάκης άρχισε να συγκροτεί τη μεγαλύτερη στον κόσμο ιδιωτική συλλογή με έργα τέχνης της Ρωσικής Πρωτοπορίας των αρχών του αιώνα, το κίνημα που διεκδίκησε τη δημιουργία του «νέου ανθρώπου» στο χώρο της τέχνης, είναι πια ξεχαστεί. Η λογοκρισία είχε εξαναγκάσει στη λήθη εκείνους που οραματίστηκαν έναν άλλο τρόπο λειτουργίας της τέχνης. Με αφορμή την Έκθεση της Συλλογής Κωστάκη στον Εθνική Πινακοθήκη, το ντοκιμαντέρ αυτό επιχειρεί τη σύνδεση των καλλιτεχνικών επιτευγμάτων του κινήματος με το κοινωνικό και πολιτικό πλαίσιο της εποχής. Με τη χρήση σπάνιου αρχειακού υλικού, αλλά και ψηφιακών εικόνων, η ταινία προσεγγίζει την ιδιαιτερότητα του κινήματος μέσα από τα στάδια συγκρότησης της συλλογής, ζωντανό τεκμήριο μιας ουτοπίας που πραγματοποιήθηκε στο χώρο της τέχνης.

Το σύμπαν αποτελεί ολοκληρωμένη και αδιαίρετη ενότητα. Δεν υπάρχουν ανεξάρτητα μέρη. Υπάρχει το ΟΛΟΝ, το ΕΝΑ. Μέσα στους νόμους που συγκροτούν τη δομή του, υπάρχει και ο νόμος της αντιστάθμισης, Εάν κάποιο συμβάν ή κάποια πράξη σε κάποιο οργανωτικό επίπεδο του σύμπαντος διαταράξει την ισορροπία σ? αυτή τη γωνία του σύμπαντος. Ο Νόμος ενεργοποιείται με τη μορφή «ΠΙΕΣΕΩΝ» σε μια ομάδα επιστημόνων, βάζοντας σε κίνδυνο το μυαλό τους, ακόμα και τη ζωή τους.