Οι ταινίες του φεστιβάλ

Εδώ και λίγο περισσότερο από ένα χρόνο, η επίσκεψη του Αριέλ Σαρόν στο αλ-Χαράμ ας-Σαρίφ της Ιερουσαλήμ προκάλεσε την επανέναρξη των εχθροπραξιών στο Ισραήλ και στα κατεχόμενα. Μέσα σε 26 λεπτά, η ταινία συμπυκνώνει 48 ώρες στους δρόμους της Ραμάλα στο πλευρό των Παλαιστίνιων τραυματιοφορέων της Ερυθράς Ημισελήνου. Οι εθελοντές αυτοί, εκπαιδευμένοι να αντιμετωπίζουν επείγοντα περιστατικά, δέχονται καθημερινά κλήσεις στους δρόμους της Ραμάλα, της πόλης που φιλοξενεί την επίσημη κατοικία του προέδρου Αραφάτ. Εκτεθειμένοι στα πυρά, στέκουν σε επιφυλακή στους σκονισμένους δρόμους όπου η Ιντιφάντα και η Τσαχάλ συγκρούονται. Αυτό το αντάρτικο πόλεων είναι το αδιάκοπο φόντο ενός παράξενου πάρε-δώσε, όπου η πρόκληση δεν είναι ποτέ μπλόφα και η απάντηση πάντα απρόβλεπτη. Η Καρολίνα, τραυματιοφορέας από τη Δανία, αποφάσισε να προσχωρήσει στην Ερυθρά Ημισέληνο πριν ένα χρόνο, από προσωπική πεποίθηση. Δεν καταλαβαίνει γιατί οι μονάδες των τραυματιοφορέων αποτελούν στόχο για τους ισραηλινούς αποίκους. Το μόνο που ξέρει είναι ότι αυτά τα παιδιά, που ξαναγυρνούν στη μάχη πριν καλά-καλά τους δέσουν τα τραύματα, «θέλουν ένα μέλλον».

Kάθε καλοκαίρι, παιδιά από πολλές χώρες του κόσμου φιλοξενούνται στην κατασκήνωση που οργανώνει το Tαμείον Θράκης στα Aρχαία ’βδηρα. Eκεί, οι νέοι γνωρίζουν τον ελληνικό πολιτισμό μέσα από τη διδασκαλία της γλώσσας, της μουσικής, του θεάτρου, του χορού και των αρχαίων ολυμπιακών αθλημάτων. Παράλληλα, όμως, μέσα από την επικοινωνία των νέων, επιτυγχάνεται επικοινωνία των πολιτισμών.

Ένα ντοκιμαντέρ για την ελληνική βιομηχανία όπου παρουσιάζεται η κατασκευή πρωτότυπων μηχανών και ναρκών για τις ανάγκες του ελληνικού Nαυτικού το 1936. H ταινία περιέχει κινηματογραφικό αρχειακό υλικό από τα προσωπικά αρχεία του σκηνοθέτη Στέλιου Kοντογιάννη.

Στην ταινία αυτή ο Μάκλ Μουρ εξετάζει την εμμονή των Αμερικανών με τα όπλα. Πώς γίνεται στις ΗΠΑ οι θάνατοι από πυροβόλα όπλα να ανέρχονται κάθε χρόνο στους 11.000 περίπου, ενώ στον Καναδά στους 165; Ίσως στις ΗΠΑ η πρόσβαση σε όπλα να γίνεται πιο εύκολα. Ο Μουρ βρίσκει μια τράπεζα στο Μίσιγκαν που σου δίνει δώρο ένα όπλο όταν ανοίξεις καινούργιο λογαριασμό. Ωστόσο, οι Καναδοί έχουν κι αυτοί αρκετά όπλα καταχωνιασμένα στα υπόγεια και τις ντουλάπες των σπιτιών. Στη συνέχεια, ο Μουρ εξετάζει τον ρόλο των ΜΜΕ και τον φόβο που εμπνέουν στον κόσμο. Ομολογεί ότι είναι κι ο ίδιος μέλος του NRA (της Εθνικής Ένωσης Οπλοχρηστών), ενώ την ίδια ώρα έρχεται σε αντιπαράθεση με τον Τσάρλτον Ίστον, μια από τις ηγετικές φυσιογνωμίες του NRA. Ο τίτλος της ταινίας αναφέρεται στους δυο μαθητές του λυκείου του Κολουμπάιν, οι οποίοι πήγαν κι έπαιξαν μπόουλινγκ κι ύστερα πήγαν στο σχολείο και σκότωσαν συμμαθητές τους, δασκάλους τους και τέλος αυτοπυροβολήθηκαν και οι ίδιοι. Η ταινία περιλαμβάνει ανατριχιαστικές σκηνές που τράβηξαν οι κάμερες ασφαλείας του σχολείου. Ο Μουρ συνδέει τη σφαγή με το γειτονικό εργοστάσιο όπλων της Lockheed Martin, υπαινισσόμενος ότι οι συνήθειες εν οίκω έχουν συνέπειες εν δήμω...

Ένα οδοιπορικό μέσα από τη διαχρονική πόλη της Aλεξάνδρειας, τους ναούς της ’νω Aιγύπτου καθώς και άλλα μέρη όπου άνθισαν βιβλιοθήκες, ενώ τα τελικά έργα της Bιβλιοθήκης της Aλεξάνδρειας ολοκληρώνονται. Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό κτίσμα που, όπως η πρώτη βιβλιοθήκη, θα αποτελέσει φάρο της διεθνούς γνώσης.

"Επιστρέφοντας στην Αρκαδία συναντώ έναν τόπο οικείο, γνωστό και άγνωστο μαζί. Οι παιδικές μου μνήμες αναδύονται στις διαδρομές και μπλέκονται με τους ανθρώπους, τη μυθολογία και την ιστορία του χώρου. Η φύση μας μιλάει, όπως και οι μυθολογίες, οι ρομαντικοί ποιητές, οι απλοί άνθρωποι, οι εποχές. Όλα μιλάνε. Σε κάθε ταξίδι, όμως, αυτό που μας ανήκει είναι τα στοιχεία της αυτογνωσίας που μπορούμε να αποκτήσουμε".

Μια ανθρωποκεντρική ιστορία με φόντο το πολυσυζητημένο θέμα της μετανάστευσης. Οι παράλληλες πορείες δύο φίλων, του Τεό, ενός Έλληνα που ασκεί το επάγγελμα του stripman, και του Αντώνη/Freddy, ενός Αλβανού που δουλεύει ως κλόουν, ενώνονται και καταλήγουν στο μαγικό ρεαλισμό. Η ανάγκη τους να εισβάλουν στο θέατρο της καθημερινότητας, να δώσουν και να πάρουν, είναι ο κοινός στόχος που τους ενώνει."Στα 16 μου ήρθα στη Θεσσαλονίκη με τα πόδια και τώρα στα 24 γυρίζω πίσω στην Αλβανία πάλι με τα πόδια, ντυμένος αυτό που έγινα στην Ελλάδα: κλόουν".

Tο εγχείρημα των Eλλήνων να διοργανώσουν τους πρώτους Oλυμπιακούς Aγώνες της σύγχρονης εποχής, το 1896, ήταν πραγματικά ριψοκίνδυνο. Eν τούτοις, οι αγώνες ήταν τόσο επιτυχημένοι, που εξασφάλισαν την αναγέννηση και τη συνέχιση των αρχαίων αγώνων.

Στα τέλη του 2001, η Υπο-Σαχάρια Αφρική μετρούσε τα 2/3 των θυμάτων του AIDS σε όλο τον κόσμο. Στη Νότια Αφρική, η νεογέννητη δημοκρατία του Μαντέλα, ζει ένα νέο "απαρτχάιντ" με απρόβλεπτες συνέπειες, καθώς το AIDS προσβάλλει καθημερινά 1.500 Νοτιοαφρικανούς, ενώ η φτώχεια, η ανεργία και η εγκληματικότητα μαστίζουν τη χώρα. Έως την απελευθέρωσή της από το ζυγό του "απαρτχάιντ",τα κρούσματα του θανατηφόρου ιού κυμαίνονταν σε χαμηλά επίπεδα. Σήμερα, 4,7 εκατομμύρια άνθρωποι είναι οροθετικοί, τα 2,65 εκατομμύρια από αυτούς είναι γυναίκες, ενώ 85.580 παιδιά έχουν μολυνθεί από τις μητέρες τους, κυρίως κατά τη διάρκεια του τοκετού. Στις παραγκουπόλεις του Κέιπ Τάουν, πέντε οροθετικές μητέρες προσπαθούν να επιβιώσουν και να ζήσουν τα παιδιά τους, χωρίς τη συμπαράσταση του συντρόφου τους. Ενός συντρόφου που έφυγε πρόωρα, χτυπημένος από το AIDS ή εξαφανίστηκε όταν έμαθε τα δυσάρεστα νέα. Παρά τη φτώχεια και την αδυναμία τους να εργασθούν, οι πέντε γυναίκες αντιδρούν "θετικά" (HIV Positive), διεκδικώντας την ελπίδα να ζήσουν μία φυσιολογική ζωή.

Ένα ντοκιμαντέρ αφιερωμένο στη λίμνη Kορώνεια, η οποία εδώ και μερικά χρόνια ουσιαστικά δεν υφίσταται, εξαιτίας της ρύπανσης από τις παρακείμενες βιομηχανίες και την απορρόφηση των υδάτων της στις εντατικές καλλιέργειες της περιοχής. Πολλά σχέδια έχουν κατατεθεί για τη διάσωση της λίμνης από φορείς της πολιτείας και της τοπικής αυτοδιοίκησης για να ζωντανέψει η Kορώνεια, που ήταν μέχρι το 1985 από τις μεγαλύτερες κι ομορφότερες της χώρας μας και που προστατεύεται από τη συνθήκη Ramsar ως σημαντικός υγροβιότοπος. Στην πράξη, όμως, δεν έχει γίνει απολύτως τίποτα. Tο ντοκιμαντέρ δεν είναι παρά μια ακόμα φωνή διαμαρτυρίας για την εγκατάλειψη της Kορώνειας.

Γυρισμένο στη Δυτική Όχθη λίγο μετά την αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων από τον προσφυγικό καταυλισμό της Τζενίν, το ντοκιμαντέρ αυτό αφηγείται τα τραγικά γεγονότα που εκτυλίχτηκαν τον Απρίλιο του 2002, και αναλύει, από την πλευρά και των Παλαιστινίων και των Ισραηλινών, τη σημασία που έχουν σήμερα τα γεγονότα αυτά και το ιστορικό πλαίσιο μέσα από το οποίο προέκυψαν. Εστιάζοντας καταρχάς στο τι συνέβη κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής κατοχής και της απαγόρευσης της κυκλοφορίας, και κατόπιν στο πώς οι Ισραηλίτες, οι Παλαιστίνιοι, αλλά και ειδικοί επί των ανθρωπίνων δικαιωμάτων βλέπουν τα γεγονότα αυτά, η ταινία περιλαμβάνει συνεντεύξεις με απλούς ανθρώπους που έχουν υποστεί τις συνέπειες της σύγκρουσης: από Παλαιστίνιους στη Δυτική Όχθη και στη Γκάζα, μέχρι Ισραηλίτες στο Τελ-Αβίβ και στην Αριέλ, που ζουν με το φόβο ότι ποτέ δεν θα ζήσουν ξανά μια φυσιολογική ζωή. Γυρισμένο στις πόλεις Ναμπλούς, Ραμάλα, Ιερουσαλήμ, Χάιφα και Τελ-Αβίβ, η ταινία εξετάζει το πώς η καταστροφή της Τζενίν έχει επηρεάσει την αναζήτηση ασφάλειας από πλευράς του Ισραήλ και αυτονομίας από πλευράς της Παλαιστίνης.

H "Nέα Zωή" αρχίζει εκεί που η κοσμοπολίτικη πόλη της Aθήνας πετάει και θάβει τα σκουπίδια της. Σ' αυτό το απομακρυσμένο μέρος, όπου η κοινωνία πετάει τις μειονότητές της, γυρίστηκε το ντοκιμαντέρ της Nέας Zωής 2001. Ένα κολάζ με θέμα τους Pομά, που ζουν εδώ. Στιγμιότυπα, συναισθήματα, καταστάσεις και περιβάλλοντα καταγράφονται σε φευγαλέες σκηνές. H πιο βίαια εναλλαγή ανάμεσα στην εικόνα και τον ήχο δημιουργεί την αγνότητα της ταινίας.

Aρχές της δεκαετίας του '80, το Nιοχώρι της Λευκάδας, έρημο πια αγναντεύει το πέλαγο και τα σκόρπια νησάκια απέναντι: τη Mαδουρή του Bαλαωρίτη, την 'Aγια-Kυριακή, το Σκορπιό του Ωνάση και το μικρό Σκορπίδι, το Mεγανήσι - τυλιγμένα όλα στην αχλή της απόστασης και των μύθων που κρατούν μυστηριακά τις μικρές και τη μεγάλη ιστορία του τόπου, των ανθρώπων. Για τις αιτίες της εγκατάλειψης μιλούν συνήθως οι ιστορικοί, οι δημοσιογράφοι, οι πολιτικοί. Oι κάτοικοι, όμως, ξέρουν καλύτερα...

H ιστορία των Oλυμπιακών Aγώνων στην αρχαία Eλλάδα, αρχίζοντας με τα προϊστορικά αθλήματα και φτάνοντας έως την πιο σημαντική αθλητική διοργάνωση του κόσμου σήμερα. Tο ντοκιμαντέρ τελεί υπό την αιγίδα της Διεθνούς Oλυμπιακής Aκαδημίας και έχει επιλεγεί από το Διεθνές Oλυμπιακό Mουσείο της Λοζάννης ως εκπαιδευτικό πρόγραμμα.

Tον Iανουάριο του 1940, το επιβατηγό-φορτηγό πλοίο "Kαννελόπουλος" έπλεε από τη Θεσσαλονίκη φορτωμένο με επιβάτες κι εμπορεύματα, όταν έπεσε σε μια ξέρα μπροστά στο φάρο του ’ι-Στράτη και βούλιαξε. Στα τέλη του 1941, ένα βρετανικό καταδρομικό παρέλαβε από την Kρήτη έλληνες και βρετανούς στρατιώτες για να τους μεταφέρει στην Aίγυπτο. Kοντά στη Γάβδο, βομβαρδίστηκε από γερμανικά αεροπλάνα και βούλιαξε. Tο ντοκιμαντέρ αυτό παρουσιάζει και εξερευνά πολλά από τα ναυάγια τα οποία βρίσκονται, πολλές φορές άθικτα, στο βυθό του Aιγαίου.

Ένα ταξίδι σε διάφορα μέρη στην Aττική και στην Πελοπόννησο. O Σαρωνικός Kόλπος είναι το κατώφλι του Aιγαίου. Ξεκινώντας από τον Πειραιά, ανακαλύπτουμε τη Σαλαμίνα, την Aίγινα, το Aγκίστρι, τον Πόρο, την Ύδρα και τις Σπέτσες, καθώς και την Eρμιόνη, τα Mέθανα, την αρχαία και τη Nέα Eπίδαυρο, και το αρχαίο θέατρο της Eπιδαύρου.

H ταινία παρακολουθεί την ιστορία του μικρού Tρένου του Πηλίου, από τη δημιουργία της γραμμής στις αρχές του 20ου αιώνα. Περιγράφει το οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό περιβάλλον του Bόλου της εποχής εκείνης, την επίδραση της λειτουργίας του τρένου στη ζωή της πόλης και της γύρω περιοχής, την εξέλιξη των γεγονότων που σημάδεψαν την κοινή πορεία τρένου και πόλης στο πέρασμα του χρόνου μέχρι σήμερα. Tαυτόχρονα αποτυπώνει χαρακτηριστικά μαρτυρίες ανθρώπων που συνδέονται με την ιστορία του τρένου και ξετυλίγει τη μαγική διαδρομή του στο μοναδικό φυσικό περιβάλλον του Πηλίου.

Τι χρειάζεται για να πετύχει ένα πάρτι; Ένα χώρο λίγο ασυνήθιστο, καλή και δυνατή μουσική, ανθρώπους γεμάτους ενέργεια και καλή διάθεση, πολύ φαγητό και άφθονο αλκοόλ. Tην ατμόσφαιρα ενός τέτοιου πάρτι προσπαθεί να μεταδώσει το ντοκιμαντέρ αυτό.

Το πολυβραβευμένο αυτό ντοκιμαντέρ είναι ένα χρονικό του πώς ανέβηκε η όπερα του Πουτσίνι στην Απαγορευμένη Πόλη της Κίνας. Ο Κινέζος σκηνοθέτης Ζανγκ Γιμού και ο Ινδός καλλιτεχνικός διευθυντής Ζούμπιν Μέτα ηγούνται ενός διεθνούς συνεργείου και παλεύουν να ανεβάσουν την όπερα με Ευρωπαίους λυρικούς τραγουδιστές, Κινέζους στρατιώτες ως κομπάρσους, ενώ οι εκπρόσωποι της κινεζικής κυβέρνησης παρακολουθούν νευρικά λίγο πιο πέρα...

Ο καλλιτέχνης Μαρκ Χατζηπατέρας, που ζει στη Νέα Υόρκη, ολοκλήρωσε πρόσφατα μια πολύχρωμη και γεμάτη φαντασία μόνιμη εγκατάσταση στον σταθμό των 28 Δρόμων του μετρό της Νέας Υόρκης. Αντλώντας από την ιστορία της γειτονιάς κι από τη σπάνια ποικιλία καταστημάτων και επαγγελμάτων που αυτή φιλοξενεί, η ταινία εστιάζει στην ικανότητα του καλλιτέχνη να παίρνει τα πιο καθημερινά και οικεία αντικείμενα και να τα μεταμορφώνει σε διασκεδαστικές και παράξενες φιγούρες. Η κίνηση και η φασαρία του σταθμού δεν κοπάζει καθώς τα μωσαϊκά τοποθετούνται στη θέση τους, και οι Νεοϋορκέζοι, που τα λένε πάντα έξω από τα δόντια, προθυμοποιούνται να ερμηνεύσουν το έργο.

Η Αγιουβέρντα, που ξεκίνησε από την Ινδία και στη συνέχεια εξαπλώθηκε στην Αίγυπτο, στην Ελλάδα, στη Ρώμη, στο Θιβέτ, στην Κίνα, στη Ρωσία και στην Ιαπωνία, είναι μια από τις αρχαιότερες μεθόδους ολιστικής ιατρικής κι ένας τρόπος για την επίτευξη ψυχικής και σωματικής ισορροπίας. Στο $Αγιουβέρντα: η τέχνη του είναι$, ο Γαλλοινδός σκηνοθέτης Παν Νάλιν ταξιδεύει σ’ όλη την Ινδία, ακολουθώντας αυτούς που ασκούν την Αγιουβέρντα και που θέτουν σε εφαρμογή --με εκπληκτική επιτυχία-- την αρχαία αυτή θεωρία, στην εποχή της πυρηνικής ενέργειας, του Διαδικτύου, και του στιγμιαίου. Η ταινία παρουσιάζει, μεταξύ άλλων, θεραπευτές που διαγιγνώσκουν σκεπάζοντας το σώμα του ασθενούς τους με μια ειδική λάσπη* ανθρώπους που ζουν στις ερήμους της Ινδίας, οι οποίοι δεν ασθενούν ποτέ επειδή απλώς λένε στο σώμα τους να μην το κάνει* γιατρούς που θεραπεύουν τη λευχαιμία με το φλοιό ενός συγκεκριμένου δέντρου. Σκοπός, όμως, της ταινίας δεν είναι να καταμετρήσει την επιτυχία μιας αρχαίας θεραπευτικής μεθόδου, αλλά ν’ αποκαλύψει τα μυστήρια του ανθρώπινου νου και σώματος κάτω από το πρίσμα της αρχής της Αγιουβέρντα ότι κάθε αρρώστια είναι μια ανισορροπία της ζωτικής μας ενέργειας. Κατά συνέπεια, κάθε αρρώστια μπορεί να θεραπευτεί με την αποκατάσταση και διατήρηση αυτής της ισορροπίας.