Οι ταινίες του φεστιβάλ

Το 9:30 εισχωρεί στην επίθεση με βιτριόλι κατά της Ιωάννας Παλιοσπύρου, καταγράφοντας την ανάκαμψή της και τη δίκη της δράστριας, η οποία καθήλωσε την Ελλάδα. Η ταινία εξετάζει τον ψυχολογικό αντίκτυπο, την αντίδραση της κοινότητας και την ανθεκτικότητα που απαιτείται για να διαχειριστεί κανείς τις συνέπειες τέτοιας βίας, δίνοτας έμφαση στην προσπάθεια απόδοσης δικαιοσύνης και στην υποστήριξη του θύματος.

Το 300.000 χιλιόμετρατο δευτερόλεπτο είναι ένα πειραματικό, διαστρικό road movie. Ένα ταξίδι προς το παρελθόν, όπου ανασυνθέτουμε την ιστορία του σύμπαντος, αναζητώντας το μυστήριο της απαρχής του. Η ταινία αφηγείται την ιστορία δύο παράλληλων χώρων: εκείνου μιας γυναίκας και εκείνου μιας μυστηριώδους πηγής φωτός. Σαγηνευμένη από αυτή την πηγή, η γυναίκα προσπαθεί να την αγγίξει. Όμως το φως, σε μια αέναη μεταμόρφωση, παραμένει άπιαστο. Όσο περισσότερο το πλησιάζει, τόσο αρχίζει να συντονίζεται με τις αέναες μεταμορφώσεις του. Οι δύο κόσμοι γίνονται αλληλένδετοι, δημιουργώντας μια μαγευτική χορογραφία που συγχωνεύει τον χρόνο και το χώρο.

Η ταινία καταγράφει τη ζωή των Παλαιστινίων που ζουν υπό καθεστώς απαρτχάιντ, εξετάζοντας τις διάφορες πτυχές της ισραηλινής κατοχής. Μέσα από αφηγήσεις από τέσσερις διαφορετικές περιοχές της Παλαιστίνης, δημιουργείται μια συλλογική αφήγηση που αναδεικνύει την παλαιστινιακή αντίσταση ως μια καθημερινή πράξη επιβίωσης και αγώνα.

Η αναζήτηση της κόρης του Ρενέ Ντεκάρτ, της Φρανσίν, οδηγεί έναν ανώνυμο χρήστη του διαδικτύου στα σκοτεινά, άγνωστα βάθη της νοημοσύνης μιας μηχανής. Εικόνες που ήδη υπάρχουν στο διαδίκτυο γίνονται πρώτη ύλη για αλγορίθμους μετατροπής κειμένου σε εικόνα – και μερικές φορές γεννούν τέρατα. Το 512×512 ξεγυμνώνει τις προκαταλήψεις της Τεχνητής Νοημοσύνης μέσα από εικόνες τόσο σοκαριστικές, που μοιάζουν με ψηφιακά παράσιτα του συλλογικού μας ασυνείδητου: εφιαλτικά, υψηλής τεχνολογίας οράματα που αποκαλύπτουν όλα όσα έχουμε επιλέξει να ξεχάσουμε.

Tο 1943, η 10χρονη Ροζίνα αποφασίζει να γράψει από την κρυψώνα της (ένα μικρό διαμέρισμα στο κέντρο της Θεσσαλονίκης) το ημερολόγιό της με το ψεύτικο όνομα Ρούλα Καρακώτσου. Αυτός ήταν ο μόνος της τρόπος διαφυγής από τους Ναζί, καθώς πέρασε 548 ημέρες ανώνυμης ζωής μέσα στη σιωπή. Ο θεατής βιώνει την περιπέτειά της μέσα από την παιδική της ματιά και τις αφηγήσεις της, όσο παραμένει κρυμμένη.

Η ιστορία ενός εικοσάχρονου κολυμβητή υπεραποστάσεων, ο οποίος έχει γεννηθεί πρόωρα και παλεύει από την πρώτη του ανάσα. Η συγκινητική προσπάθειά του να κάνει το όνειρό του πραγματικότητα και να καλύψει μια απόσταση 42,2 χιλιομέτρων σε ανοιχτή θάλασσα χωρίς διακοπή. Μια απόσταση που κανένας αθλητής στην ηλικία του δεν έχει καταφέρει μέχρι σήμερα.

Ο Μπασάμ Μορτάδα, γιος πολιτικών ακτιβιστών, ήταν πέντε χρονών όταν επισκέφτηκε τον πατέρα του στη διαβόητη φυλακή Αμπού Τζααμπάλ. Μεγαλωμένος από τη μητέρα του, ο Μπασάμ ανασύρει, 35 χρόνια μετά, τις θαμπές μνήμες της παιδικής του ηλικίας, σε μια προσπάθεια να κατανοήσει τις αιτίες της απουσίας του πατέρα του και να επουλώσει τα τραύματα του καταρρακωμένου οικογενειακού του ιστού. Μέσα από τις συζητήσεις με τους γονείς του, συνεντεύξεις με φίλους τους, παλιές ηχογραφήσεις, φωτογραφίες, αποκόμματα εφημερίδων αλλά και έναν θεατρικό μονόλογο, ο σκηνοθέτης αναδεικνύει την ιστορία της οικογένειάς του έτσι όπως αυτή διαμορφώθηκε από τα πολιτικά γεγονότα της εποχής. Σ’ αυτό το έντονα προσωπικό και πολιτικό ντοκιμαντέρ, αυτό που συγκινεί δεν είναι μόνο η συναισθηματική φόρτιση της σχέσης πατέρα και γιου ή η ειλικρινής προσπάθεια για την αποκατάσταση της επαφής τους αλλά και το θάρρος του σκηνοθέτη να προσεγγίσει, σε μια σπάνια στιγμή για τον αιγυπτιακό κινηματογράφο, τη σύγχρονη ιστορία της Αιγύπτου.

Στο πλαίσιο του τμήματος ταινιών εκτεταμένης πραγματικότητας Immersive – All Around Cinema παρουσιάζεται εκτός συναγωνισμού για τις ημέρες της διοργάνωσης και σε περιβάλλον πολυδιάστατης εικαστικής εγκατάστασης μια μοναδική εμπειρία για τη δυναμική αλληλεπίδραση ανάμεσα στον άνθρωπο και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Μέσα από αυτήν αναδεικνύεται η σχέση μας με το AI και εξετάζονται ζητήματα όπως η κρίση, η αντίληψη και η προθυμία του ανθρώπινου είδους να αναλυθεί από τη μηχανή. Κεντρική θέση στην εγκατάσταση έχει το έργο The Confessional, το οποίο καλεί το κοινό να γίνει αντικείμενο «ανάλυσης» από το AI, καθώς η μηχανή τού προσφέρει έναν μοναδικό συνδυασμό περιγραφών, επινοημένων αφηγήσεων και συμβουλών μέσα από την οπτική της. Παράλληλα, το έργο AI Ego εμπλουτίζει την αφήγηση, προσφέροντας εναλλακτικές ερμηνείες της ανθρώπινης ταυτότητας και ύπαρξης που γεννήθηκαν από αλγορίθμους. Η εγκατάσταση δεν δοκιμάζει απλώς τα όρια της εξοικείωσής μας με την αξιολόγηση από την τεχνολογία, αλλά εγείρει και μεγαλύτερα ερωτήματα για τον ρόλο του AI στη ζωή μας. Η εγκατάσταση προσκαλεί τους συμμετέχοντες και τις συμμετέχουσες να αναστοχαστούν την αυτοεικόνα τους μέσα από το φίλτρο της Τεχνητής Νοημοσύνης, συνομιλώντας έτσι με το κεντρικό αφιέρωμα της φετινής διοργάνωσης.

Το σκοτεινό καμπαρέ των Tiger Lillies και το προκλητικό μυαλό του Μάρτιν Ζακ μέσα από μια μυστικιστική συναυλία στον εμβληματικό κινηματογράφο «Ολύμπιον» της Θεσσαλονίκης και στη διάρκεια μίας και μόνο νύχτας στην πόλη. Alone with the Moon.

Με αφορμή την αποχώρηση του Φλόκος, ο Μάρκο φανερώνει τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν στην καταγραφή των εντόμων στον φακό τους. Περιπλανώμενοι στην Μπανγκόκ, η εικόνα της πεταλούδας επανειλημμένα τραβάει την προσοχή τους, ενώ η ίδια τους ξεφεύγει. Παράλληλα ο Μάρκο ερευνά τις ζωγραφιές αντίστοιχα φευγαλέας φύσης που άφησε πίσω η οικογένειά του.

Μια από τις πιο χαρακτηριστικές δημιουργούς του σύγχρονου ντοκιμαντέρ μάς μεταφέρει στο δημόσιο δημοτικό σχολείο Makarenko στα περίχωρα του Παρισιού. Εκεί τα παιδιά διεκδικούν τη γνώση και τους επαίνους, ενώ οι δάσκαλοι μαθαίνουν όχι μόνο να διδάσκουν αλλά και να εκπαιδεύουν. Με φροντίδα, επιμονή και προσπάθεια, τα παιδιά εκπαιδεύονται ώστε να γίνουν όχι μόνο υπεύθυνοι πολίτες αλλά και άνθρωποι με όλη τη σημασία της λέξης.

Στην Ισπανία και στην Ελλάδα μιλάμε για τo σώμα, το φύλο, την σεξουαλικότητα και τις διαπροσωπικές σχέσεις. Γνωρίζουμε άτομα με αναπηρία, έναν Έλληνα σεξουαλικό βοηθό, και άτομα της LGBTQIA+ κοινότητας. Μύθοι, πρότυπα, προκαταλήψεις και ταμπού. Μία γνωριμία με το «άλλο», το μη γνώριμο, το αποκλεισμένο, σε μια κοινωνία όπου το σώμα μάχεται να υπάρχει «όπως είναι».

Το DUCK είναι ένα τολμηρό deepfake φιλμ μικρού μήκους, όπου ο Σον Κόνερι βλέπει τον κόσμο του να διαλύεται μπροστά στα μάτια του – κι όλα ξεκινούν τη στιγμή που η Μέριλιν Μονρόε επιστρέφει από τους νεκρούς. Σε ένα σύμπαν που πηγάζει από την αισθητική του κλασικού βρετανικού κατασκοπευτικού θρίλερ, ο Κόνερι φορά ξανά το προσωπείο του απόλυτου πράκτορα: Αποκρυπτογραφεί στοιχεία, αποπροσανατολίζει τους εχθρούς, εξουδετερώνει τη femme fatale. Όμως, αυτή τη φορά η αλήθεια τού ξεγλιστρά σαν καπνός – γιατί τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται. Φτιαγμένο αποκλειστικά με deepfake βίντεο και ήχο, το DUCK ανασταίνει ηθοποιούς μέσω των ψυχρών αλγορίθμων της Τεχνητής Νοημοσύνης, διαλύοντας τα όρια ανάμεσα στο πραγματικό και στο ψηφιακό. Οπτικά ακαταμάχητο, διαβολεμένα έξυπνο και τεχνικά επαναστατικό, αντλεί στοιχεία από το κλασικό Χόλιγουντ, τα βιντεοπαιχνίδια, το φιλμ νουάρ και την επιστημονική φαντασία, θέτοντας καίρια ερωτήματα για την αλήθεια, την εξουσία και το μέλλον του ίδιου του κινηματογράφου.

Ποιητικοί, δραματικοί, αστείοι, παιδιά του MTV με φόντο την Κέρκυρα, οι Κόρε. Ύδρο. απασχόλησαν όσο λίγες μπάντες την ελληνική indie ποπ/ροκ σκηνή, εισπράττοντας λατρεία αλλά και χλευασμό. Το ντοκιμαντέρ ακολουθεί την πορεία τους εστιάζοντας στα δύο βασικά μέλη, αλλά και στη σημασία τού να είναι κανείς ιδιαίτερος χωρίς να ντρέπεται γι’ αυτό.

Στο δημόσιο νοσοκομείο Niguarda του Μιλάνου ο αντισυμβατικός γιατρός Μαουρίτσιο Μπίνι και η ομάδα του προσφέρουν ιατρική φροντίδα σε ζευγάρια που προσπαθούν να γίνουν γονείς μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης, καθώς και σε ανθρώπους που επιθυμούν να προχωρήσουν σε φυλομετάβαση. Η ομάδα των γιατρών και νοσηλευτών του Μπίνι δουλεύει με αποφασιστικότητα, ενάντια στους περιορισμούς της συντηρητικής κυβέρνησης και την εμπορευματοποίηση του ανθρώπινου σώματος. Σε μια εποχή όπου η αναπαραγωγή και η ταυτότητα φύλου γίνονται συχνά πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης, είναι εύκολο να χαθεί η ουσία: πρόκειται για ιατρικές επεμβάσεις που πραγματοποιούνται από επαγγελματίες με βαθιά επιστημονική γνώση. Το νοσοκομείο Niguarda είναι ένα από τα ελάχιστα δημόσια νοσοκομεία στην Ιταλία όπου επιτρέπονται τέτοιου είδους επεμβάσεις. Για μήνες ο σκηνοθέτης ακολουθεί τον Δρ. Μπίνι και την ομάδα του, καταγράφοντας το έργο τους με μια κινηματογραφική αφήγηση που αποπνέει ανθρωπιά. Με ευαισθησία και προσοχή στη λεπτομέρεια, αναδεικνύει την αφοσίωση, τη φροντίδα και το βάθος της σχέσης γιατρών και νοσηλευτών με τους ασθενείς τους.

Το Χάνιντιου, μια απομονωμένη ορεινή γωνιά στην Καλιφόρνια, έγινε στα τέλη της δεκαετίας του '70 καταφύγιο για μια ομάδα ανθρώπων που ονειρεύονταν μια ζωή ελευθερίας, απαλλαγμένη από περιορισμούς. Για πολλά χρόνια, η παράνομη καλλιέργεια κάνναβης αποτέλεσε το κύριο μέσο βιοπορισμού τους, ώσπου το 2016 η πολιτεία της Καλιφόρνιας νομιμοποίησε την κάνναβη για φαρμακευτική και ψυχαγωγική χρήση. Ως αποτέλεσμα, η πόλη μεταμορφώθηκε: επιχειρηματίες άρχισαν να συρρέουν, επιδιώκοντας να εκμεταλλευτούν τη νέα βιομηχανία, απειλώντας έτσι τους παραδοσιακούς ντόπιους καλλιεργητές. Η ταινία ξεκινά με τα πορτρέτα των παλαιών κατοίκων του οικισμού, που αναπολούν την ατμόσφαιρα αθωότητας και τη ουτοπία που έζησαν. Αντίθετα, οι νεοφερμένοι τονίζουν την επιχειρηματικότητα και τη νέα δυναμική που έχει διαμορφωθεί. Μέσα από αυτές τις αντιπαραθέσεις, η ταινία προσφέρει μια στοχαστική ματιά σε έναν κόσμο που αλλάζει ριζικά.

Σε αθέατους διαδρόμους και αίθουσες, μια αόρατη επανάσταση βρυχάται, έτοιμη να οδηγήσει την ανθρωπότητα σε αχαρτογράφητες περιοχές. Οι πρωτοπόροι και τα πιο λαμπρά μυαλά των κορυφαίων εργαστηρίων τεχνητής νοημοσύνης έχουν αναλάβει να χαράξουν το μονοπάτι προς το άγνωστο. Ένα τολμηρό και πολιτικά φορτισμένο ντοκιμαντέρ, σε περιτύλιγμα θρίλερ, που διατυπώνει ακανθώδη και οδυνηρά ερωτήματα. Η τεχνητή νοημοσύνη θα λειτουργήσει ως μοχλός προόδου με γνώμονα το κοινό καλό ή θα γεννήσει μια δυστοπική κοινωνία ολοκληρωτικού ελέγχου; Ένας πόλεμος υψηλής τεχνολογίας μαίνεται, και ξάφνου το Κουτί της Πανδώρας είναι τόσο κοντά, που αρκεί μονάχα να απλώσεις το χέρι για να το φτάσεις.

Ο δρομέας μεγάλων αποστάσεων Γιώργος Σταμούλης μάς λέει «Karibu», δηλαδή «Καλωσήρθατε» στα Σουαχίλι, τη γλώσσα της Κένυας. Η ταινία τον ακολουθεί από τη Λαμία στην Αθήνα και έως τα υψίπεδα της Κένυας, όπου προπονείται με κορυφαίους αθλητές και αποκαλύπτει το δικό του ταξίδι προς την εκπλήρωση των ονείρων του. Καλωσήρθατε στο δικό του κυνήγι ονείρου.

Ο εντεκάχρονος Γιαβέντ παράτησε το σχολείο γιατί ο καθηγητής του τον χτυπούσε. Έφυγε κι από το σπίτι του γιατί η μητέρα του του ασκούσε σωματική βία κάθε φορά που δεν έβγαζε χρήματα για την οικογένεια. Τώρα ζει στην παραλία και βγάζει τα προς το ζην κάνοντας μασάζ, αλλά ονειρεύεται να γίνει πρωταθλητής του σερφ. Ένα αισιόδοξο ντοκιμαντέρ για τα ρεύματα, τα κύματα και την παλίρροια της καθημερινής ζωής.

Το Lost Yannina εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στην εμπειρία του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου και στην πόλη των Ιωαννίνων, όπως τη βίωσαν οι λιγοστοί Γιαννιώτες Εβραίοι επιζώντες του Ολοκαυτώματος. Μέσα από τις αφηγήσεις των επιζώντων και τη φυσική τους παρουσία σε χώρους της σύγχρονης καθημερινότητάς τους, το ντοκιμαντέρ αποτυπώνει τη μνήμη και την ιστορική κληρονομιά της πόλης.

Καλωσορίσατε στο Magic City, το θρυλικό στριπ κλαμπ όπου όλα τα όνειρα γίνονται πραγματικότητα. Χορευτές και χορεύτριες αναζητούν δόξα και χρήμα, ράπερ ετοιμάζονται για τη μεγάλη στιγμή, ενώ όσοι από τους θαμώνες έχουν καταφέρει να βγάλουν χρήματα, σκορπίζουν κυριολεκτικά τα λεφτά τους. Η φημισμένη φωτογράφος και ντοκιμαντερίστρια Λόρεν Γκρίνφιλντ μάς οδηγεί στην καρδιά του πιο σέξι «εργοστασίου» μουσικής της Ατλάντα.