Οι ταινίες του φεστιβάλ

Η Άννα Μαρία κάνει τα πρώτα της βήματα στον κόσμο. Ο Ορέστης κάνει τα πρώτα του επαγγελματικά βήματα στη ζωγραφική. Η Μαρία τελειώνει το λύκειο και κάνει όνειρα για το μέλλον. Και οι τρεις γεννήθηκαν μ’ ένα επιπλέον χρωμόσωμα. Και οι τρεις γεννήθηκαν με σύνδρομο Down. Zουν στη Θεσσαλονίκη και είναι τα κεντρικά πρόσωπα αυτού του ντοκιμαντέρ.

Βαγγέλης Ραπτόπουλος. Ο δημιουργός δημοφιλών μυθιστορημάτων όπως τα Διόδια, Τα τζιτζίκια, Ο εργένης και η Λούλα, μεταξύ άλλων, συμπλήρωσε το 2019 σαράντα χρόνια συγγραφικής δραστηριότητας. Έχει συνολικά στο ενεργητικό του σχεδόν τριάντα τίτλους, ορισμένοι από τους οποίους μεταφέρθηκαν με επιτυχία στον κινηματογράφο, στο θέατρο και στην τηλεόραση.

Ένα ντοκιμαντέρ που εξετάζει τους όρους με τους οποίους το παρελθόν συντηρείται, εκτίθεται και συνομιλεί με το παρόν μας.Παρακολουθούμε τα στάδια προετοιμασίας της έκθεσης του Μουσείου Μπενάκη και παράλληλα τη συγκρότηση μιας αφήγησης για την ιστορία και την ταυτότητα.

Τo ντοκιμαντέρ ακολουθεί τη διαδρομή της έρευνας και δημιουργίας, τον χρόνο και τον τρόπο στησίματος του μεγαλύτερου μέχρι σήμερα ελληνικού graphic novel. Έρευνα, αρχεία, storyboard, χαρτιά, μολύβια, μελάνια. Συζητήσεις του Soloup με την ερευνητική ομάδα του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου για τα «πώς» και τα «γιατί» της Ιστορίας.

Το 1969, ένας χρεοκοπημένος ιδιοκτήτης πιτσαρίας ονόματι Ρίτσαρντ Ντέιβις εφηύρε το αλεξίσφαιρο γιλέκο. Για να αποδείξει τη λειτουργικότητα του προϊόντος, αυτοπυροβολήθηκε 192 φορές. Ο Ντέιβις ίδρυσε έπειτα τη Second Chance (2η ευκαιρία), η οποία εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες προστατευτικών σώματος παγκοσμίως. Γοητευτικός και ευθαρσής, σκηνοθέτησε θεαματικές προωθητικές ταινίες που τον έκαναν γνωστό σε αστυνομικούς και οπλοφόρους σε όλη την Αμερική. Όμως ο θάνατος ενός αστυνομικού που φορούσε γιλέκο της εταιρείας γίνεται η αρχή του τέλους για τον Ντέιβις, αποκαλύπτοντας έναν χαρακτήρα γεμάτο αντιθέσεις, οι οποίες καλλιεργήθηκαν μετά από δεκαετίες απερισκεψίας κι εξαπάτησης. Στο πρώτο του μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ ο Ραμίν Μπαράνι – πυλώνας του ανεξάρτητου κινηματογράφου, που κάποτε έλαβε το χρίσμα του σπουδαιότερου νέου Αμερικανού σκηνοθέτη από τον περίφημο κριτικό Ρότζερ Ίμπερτ – σκιαγραφεί έναν άνθρωπο αμφιλεγόμενο πλην σαγηνευτικό, που έσωσε χιλιάδες ζωές ενώ παράλληλα έθεσε σε κίνδυνο ακόμη περισσότερες.

Τον Οκτώβριο του 2020 η μεγαλύτερη δίκη στη σύγχρονη Ελλάδα φτάνει στο τέλος της. Η απόφαση του δικαστηρίου είναι σαφής: Το επί σειρά ετών τρίτο μεγαλύτερο κόμμα του κοινοβουλίου αποτελεί εγκληματική οργάνωση. Πώς είναι να καλύπτεις δημοσιογραφικά μία τέτοια δίκη για πεντέμισι χρόνια; Μια συζήτηση με τους ανθρώπους που ήταν εκεί.

Η μικρή Ούλι θέλει όταν μεγαλώσει να γίνει είτε πειρατίνα είτε ο Πάπας. Σε καμία περίπτωση πάντως δεν θέλει να εγκλωβιστεί στους στερεοτυπικούς ρόλους της βαυαρικής πόλης της. Όταν χάνει τον πατέρα της, η μητέρα της τής παραδίδει το «μυστικό» του κουτί εν είδει κληρονομιάς. Το περιεχόμενο ξαφνικά αλλάζει την εντύπωση που είχε για τον πατέρα της, την ίδια, την οικογένειά της και την κοινωνία στην οποία μεγάλωσε. Μια αληθινή ιστορία για τα οικογενειακά μυστικά, τα φύλα και την αναταραχή που προκαλεί ο έρωτας, με μια αφήγηση που κινείται σαν τρενάκι του λούνα παρκ, επιστρατεύοντας τόσο κινούμενα σχεδία όσο και υλικό τεκμηρίωσης στη διαδρομή.

Σ’ ένα νησί του Αιγαίου, στη Σύμη, οι άνθρωποι πιστεύουν στα θαύματα. Από εκεί ξεκινά η ταινία το 2018, για να εξερευνήσει τη σχέση του ανθρώπου με τη πίστη και τη γνώση, το φυσικό και το μεταφυσικό. Η πίστη είναι κάτι προσωπικό και εσωτερικό. Η γνώση και η διαχείρισή της αφορά κοινωνία και πολίτες. Η κινηματογράφηση της άδειας Νέας Υόρκης το 2020 γεννά σκέψεις και ερωτήματα, που απρόβλεπτα, σχεδόν μεταφυσικά σμίγουν και αλληλοσυμπληρώνονται με το υλικό που γυρίστηκε, δύο χρόνια πριν.

Από το 1948 ο Λίβανος φιλοξενεί στην επικράτειά του μια μεγάλη κοινότητα Παλαιστινίων που έχουν φύγει από τη γη τους. Αν και εγκλωβισμένα σε καταυλισμούς, τα μέλη της παλαιστινιακής κοινότητας οργανώνονται και χτίζουν χώρους αντίστασης. Το Assomoud αποτελεί μια όαση χαράς και ειρήνης μέσα στην εξαθλίωση, τη σήψη και το πολιτικό αδιέξοδο του Λιβάνου.

Στα προάστια του Τόκιο, μακριά από το χάος και τη φασαρία της πόλης, βρίσκεται το Café de Kinema. Σαν σε κινηματογραφική αίθουσα, χάνοντας την αίσθηση του τόπου και του χρόνου, οι άνθρωποι βρίσκουν καταφύγιο στην ίδια τους τη σιωπή, ενώ οι μελωδίες του Νίνο Ρότα εξατμίζονται στον καπνό των τσιγάρων που απολαμβάνουν οι θαμώνες. Με τα λόγια του σκηνοθέτη: «Κάθε τσιγάρο διαρκεί περίπου δέκα λεπτά. Πού ταξιδεύει το μυαλό μας κατα τη διάρκεια αυτού του διαλείμματος; Υποθέτω ότι ακολουθεί τον τρόπο του καπνού και της μουσικής, που ταξιδεύουν αιωρούμενα ώσπου να χαθούν... Δεν είμαι ο μόνος, πολλοί άλλοι επίσης αναζητούν καταφύγιο στη φαντασία με το σινεμά, το τσάι και τα τσιγάρα».

Μια ταινία που παρακολουθεί τις μνήμες της κουβανικής καταγωγής οικογένειας της σκηνοθέτιδας, μέσα από τρεις διαφορετικές γενιές: τη γενιά των παππούδων της, των γονιών της και τη δική της. Όταν η ίδια ήταν μόλις ενός έτους, σχεδόν δύο, οι γονείς της επέλεξαν τον δρόμο της εξορίας. Κι αυτό δεν έγινε μόνο επειδή ήταν αντίθετοι στο καθεστώς του Κάστρο, αλλά και επειδή η μητέρα της, η συγγραφέας Ζοέ Βαλντές, πήρε εκείνη ακριβώς τη στιγμή την απόφαση να αφηγηθεί την πραγματικότητα της καθημερινότητάς της στα βιβλία της και στον ξένο Τύπο.

Από τα ελληνικά βουνά ως τις εμβληματικές σκηνές του BBC, ο 35χρονος provocateur συνθέτης Δημήτρης Σκύλλας φανερώνει τα μυστικά της μουσικής του δημιουργίας στο σήμερα. Ο τελετουργικός μουσικός, το party animal και όλη η ζωή μεταξύ αυτών των δύο. Μια πρωτοβουλία με όραμα να σπάσει τα στερεότυπα της κλασικής τέχνης στην ποπ κοινωνία.

Είναι σύνηθες στις κοινότητες των Ρομά τα παιδιά να εγκαταλείπουν το σχολείο στην ηλικία των 13 για να παντρευτούν. Αλλά αυτή δεν είναι η περίπτωση για τα παιδιά της πρώτης Ρομά ομάδας ρομποτικής, τα μέλη της οποίας κατάφεραν να ταξιδέψουν στις ΗΠΑ, να τελειώσουν το σχολείο και να αλλάξουν τις ζωές τους για πάντα.

Το Feel Your Heartbeat: The Film είναι το πρώτο ντοκιμαντέρ που εξετάζει τις βαθιές ρίζες της house μουσικής παράλληλα με την πολιτιστική ιστορία της και την εξέλιξή της στην Ελλάδα – από τα υπόγεια πάρτι του 1989 έως την οικονομική κρίση, αλλά και την εποχή της πανδημίας στα τέλη του 2020.

Η Λάουρα Ρόβερι, επιζήσασα άγριας δολοφονικής επίθεσης από τον πρώην φίλο της, τραβάει την κουρτίνα στον σκοτεινό κόσμο της έμφυλης βίας στην Ιταλία και μεταμορφώνεται σ’ ένα ζωντανό παράδειγμα θάρρους. Στην Ιταλία μία γυναίκα δολοφονείται ανά τρεις ημέρες. Η Νούντσια Μαγιοράνο και η Άλμπα Κιάρα Μπαρόνι δολοφονήθηκαν από τους συντρόφους τους, όπως και η Λορένα Κουαράντα κατά τη διάρκεια της πανδημίας covid. Οι οικογένειες και οι φίλοι τους πενθούν και συντάσσονται στην προσπάθεια αντιμετώπισης του φαινομένου της γυναικοκτονίας.

Η Ούκε Χόοχενταϊκ προσπαθεί να μάθει τον λόγο για τον οποίο η μητέρα της αρνείται να βγει από το σπίτι της. Μια εικόνα που εν πρώτοις φαίνεται απολύτως φυσιολογική –μια γυναίκα σε ένα καθιστικό να βλέπει τηλεόραση με τη γάτα της– εξελίσσεται σταδιακά σε μια καταπιεστική πραγματικότητα στην οποία ο εσωτερικός και ο εξωτερικός κόσμος συγκρούονται, ενώ το Ολοκαύτωμα (ένας νοερός συγκάτοικος) στοιχειώνει καθημερινά το παρόν.

Κάτι μεταξύ μουσικού ντοκιμαντέρ, τολμηρού ψυχογραφήματος και πανκ εκδοχής του Μια χριστουγεννιάτικη ιστορία, το I Get Knocked Down είναι η αστεία, σουρεαλιστική και βαθιά ανθρώπινη ιστορία του πιο αυθάδους αναρχικού μουσικού πειράματος όλων των εποχών, αλλά κι ένα κάλεσμα προς εκείνους που πιστεύουν πως η ακτιβιστική δράση είναι καλύτερη όταν την αναλαμβάνουν οι άλλοι.

Με αφετηρία το ζωγραφικό έργο του Ντελακρουά «Η Ελλάδα στα Ερείπια του Μεσολογγίου» ο σκηνοθέτης επισκέπτεται το Μεσολόγγι και τη λιμνοθάλασσά του. Καταγράφει τις σκέψεις του, την καθημερινότητα της νεολαίας και συνομιλεί με ντόπιους καλλιτέχνες, και ποιητές αναζητώντας μια σύνδεση ανάμεσα στον πίνακα και το σύγχρονο Μεσολόγγι.

Ακολουθώντας μια μινιμαλιστική οπτική γλώσσα και γυρισμένο από μια ασυνήθιστη θέση, από το παράθυροενός διαμερίσματος στον δεύτερο όροφο, το Malintzin 17 παρουσιάζει δύο παράλληλες μορφές γονεϊκής φροντίδας. Για επτά μέρες και επτά νύχτες, ο σκηνοθέτης και η πεντάχρονη κόρη του, η Μιλένα, ασχολούνται με ένα περιστέρι που φροντίζει και κλωσσάει το μικρό της σε έναν επικίνδυνο κόμβο από ηλεκτρικά καλώδια, ακριβώς έξω από το μπαλκόνι τους. Το περιστέρι υπομένει το κρύο και την καταρρακτώδη βροχή, ενώ η προοβληματισμένη Μιλένα ζητάει απαντήσεις από τον πατέρα της για τη θέση του πουλιού, την ακινησία του, το νόημα –και το ρίσκο– της καταγραφής του σε βίντεο, την πραγματική του φύση (μήπως είναι ρομπότ;) και τους τρόπους με τους οποίους μπορούν να το βοηθήσουν (χρειάζεται φαγητό; Θα μάθει το μικρό να πετάει;). Γυρισμένη με κάμερα στο χέρι από μια γωνία από ψηλά, η οποία ευθυγραμμίζεται με την οπτική του περιστεριού, η ταινία χτίζει μια διακριτική αλλά δριμεία κριτική για τον εγκλωβισμό της φύσης στις βίαιες δομές της νεωτερικότητας.

Ο γλύπτης Φιλίπο Ντομπρίλα θεωρεί την τέχνη μια μορφή εξέγερσης. Για περισσότερα από τριάντα χρόνια, φιλοτεχνούσε ένα γιγάντιο μαρμάρινο γλυπτό στις πιο αφιλόξενες συνθήκες: σε μια απροσπέλαστη σπηλιά. Μόνο που η ίδια η φύση εναντιώθηκε στο παράλογο εγχείρημά του. Η μοίρα του Φιλίπο τον αναγκάζει να αφήσει ημιτελές το αριστούργημά του: την απρόσιτη αυτοπροσωπογραφία ενός πεισματάρη και αιρετικού καλλιτέχνη που πάντα περιφρονούσε τη συμβατικότητα του κόσμου.

Η πόλη έχει φρενήρεις ρυθμούς και θα πρέπει να υπάρχει λόγος για να ζητήσεις από τους ανθρώπους να σταματήσουν για λίγο και να σταθούν μπροστά στην κάμερα. Ο λόγος είναι η μουσική του Μότσαρτ (κάποιες νότες από τον Μαγικό Αυλό). Ένας άντρας, μια κοπέλα, ένα παιδί, δυο γυναίκες και μερικοί νέοι φοράνε τα ακουστικά και αφουγκράζονται.