Οι ταινίες του φεστιβάλ

Το πρώτο χαμόγελο στο «ανθρώπινο πρόσωπο» του σοσιαλισμού, όπως είναι το όνομα με το οποίο έμεινε στην ιστορία η Άνοιξη της Πράγας, σε μια περίοδο ελπίδας πως η κοινωνία θα ανέκαμπτε στο σύνολό της. Η ταινία, μια συρραφή αρχειακού υλικού χωρίς εξωτερικό σχολιασμό, βάζει σε χρονολογική σειρά τα γεγονότα που καθόρισαν μια εποχή στην οποία η διαδικασία του εκδημοκρατισμού και της αναγέννησης συνοδεύτηκε από μια πρωτόγνωρη πολιτιστική έκρηξη, λίγο πριν τη βίαιη καταστολή της.

Με μόνο της όπλο μια κάμερα, μια Ιρανή σκηνοθέτις βυθίζεται στην ενδοχώρα του Αφγανιστάν για να γνωρίσει τους κατοίκους της και να ξεσκεπάσει –πίσω από τα στερεότυπα και τις προκαταλήψεις– το πραγματικό πρόσωπο μιας χώρας που μοιάζει να βρίσκεται διαρκώς σε εμπόλεμη κατάσταση. Ένα απροσποίητο, θαρραλέο ψηφιδωτό μιας διαλυμένης χώρας, στην οποία ζουν ακόμη άνθρωποι με σάρκα, οστά, όνειρα και πόθους.

Μια ταινία που ακολουθεί την καθημερινότητα έξι χαρακτήρων στο νησί της Λέσβου, διερευνώντας τις επιπτώσεις της μεταναστευτικής κρίσης στη ζωή τους. Πρόσφυγες και εθελοντές, μοιράζονται τις εμπειρίες τους από το ταξίδι στις ακτές τις Λέσβου έως το κέντρο της Αθήνας και τα σύνορα της Ελλάδας.

Η φιλόδοξη Λαβάνια είναι αποφασισμένη να ξεπεράσει όλα τα εμπόδια προκειμένου να γίνει DJ. Εξασκείται στα μηχανήματά της για δύο ώρες κάθε μέρα και περιοδεύει ανά την Ευρώπη υπό το άγρυπνο βλέμμα του πατέρα της. Όταν ήταν νεότερη είχε ένα ατύχημα – κι αυτό την έκανε να προσηλωθεί στον στόχο της. Τι είναι τόσο ξεχωριστό στην DJ Kendis; Είναι μόλις 15 ετών και ξεκίνησε την καριέρα της όταν ήταν εννιά...

Αφορμή για το ντοκιμαντέρ που δανείζεται στοιχεία μυθοπλασίας είναι ο μύθος της αρπαγής της Ευρώπης και η πτώση της στη θάλασσα. Καμία Κρήτη δεν περιμένει τον ερωτευμένο Δία και την πανέμορφη Ευρώπη. Μόνο η θάλασσα, καθρέφτης των σημερινών αδιεξόδων της ευρωπαϊκής ηπείρου και ο εφιάλτης του αυριανού ανθρώπου, ενός μικρού κοριτσιού πρόσφυγα, στα πτωτικά ρήγματα των κατακτήσεων του ευρωπαϊκού Διαφωτισμού.

Ένας ζωντανός θρύλος του αμερικανικού ντοκιμαντέρ συνεχίζει την εξερεύνησή του των μεγάλων παγκόσμιων ιδρυμάτων (λίγα χρόνια μετά το National Gallery) για να διαπιστώσει τι είναι αυτό που προσελκύει εκατομμύρια ανθρώπους να διασχίσουν τις πύλες του. Η παραμονή του στη Δημόσια Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης είναι ένας ύμνος στην ανάγκη του ανθρώπινου πνεύματος για γνώση και στη ζωτική σημασία των μικρών εστιών δημοκρατίας σε έναν τεράστιο, παράλογο κόσμο.

Παρακολουθούμε την πορεία του διεθνούς φήμης Έλληνα μουσικού Gus G. σε ένα ταξίδι εφτά χωρών και τριών ηπείρων. Με ξεναγούς τον ίδιο και τους συνεργάτες του, ταξιδεύουμε στο μαγικό κόσμο του σκληρού ρoκ, όπου πολλά θέματα ταμπού, κοινωνικά και άλλα, ξεδιαλύνονται ενώ ταυτόχρονα μια πολύ ιδιαίτερη προσωπικότητα αποκαλύπτεται.

Όταν χάνει το παιδί του από λευχαιμία, ο Μιχάλης Καραϊσκάκης δωρίζει τα χρήματα που συγκέντρωσε για τη θεραπεία του γιου του, με σκοπό να δημιουργηθεί η πρώτη Τράπεζα Εθελοντών Δοτών Μυελού των Oστών στην Κύπρο. Το ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους HLA ακολουθεί τη δράση του Καραϊσκάκειου Ιδρύματος και τις ζωές των ανθρώπων του.

Στις όχθες του Δούναβη στο Βελιγράδι, στην περιοχή της πόλης που έγινε πεδίο πειραματισμού της μοντερνιστικής αρχιτεκτονικής, υψώνεται το εμβληματικό ξενοδοχείο «Hotel Jugoslavija». Καθώς περιηγούμαστε σε αυτόν τον μυθικό τόπο-σύμβολο μιας ολόκληρης εποχής, μπαίνουμε στη μακρά λίστα των προσωρινών, άσημων και διάσημων επισκεπτών του και βλέπουμε από ψηλά πώς ένα κτίριο μπορεί να χτίσει ιδεολογίες και εθνικές ταυτότητες, αλλά να αντιστέκεται στο γκρέμισμα της συλλογικής μνήμης.

Ένας τυπικός «μέσος Αμερικανός» δέχεται να συμμετάσχει σ’ ένα απόρρητο πείραμα ευγονικής και να μπει στο ψυγείο για 500 χρόνια. Όταν ξυπνήσει θα διαπιστώσει πως το ανθρώπινο είδος έχει γίνει αισθητά πιο ανόητο και ο πλανήτης είναι έτοιμος να καταρρεύσει από τη βλακεία και την αμέλεια. Άραγε αυτή η κωμωδία επιστημονικής φαντασίας, που γυρίστηκε πριν από μία δεκαετία, μπορεί να διαβαστεί σαν μια προοικονομία του σήμερα;

Ένα ταξίδι στον κόσμο της σύγχρονης αυτοσχεδιαστικής μουσικής. Σημείο εκκίνησης, η Θεσσαλονίκη της δεκαετίας του ’80, όταν η πόλη ήταν ένα διεθνές σταυροδρόμι συνάντησης μουσικών που κινούνταν στον χώρο του ελεύθερου αυτοσχεδιασμού. Ταξιδεύουμε σε Ελλάδα, Ιταλία και Γερμανία ακολουθώντας τις διαδρομές τους, ανακαλύπτουμε τις διαφορετικές οπτικές τους στον αυτοσχεδιασμό, στον ήχο και στη σιωπή, και παρακολουθούμε τις στιγμές γένεσης της μουσικής «επί τόπου».

Σε μια αθηναϊκή αποθήκη, καθισμένοι πάνω στα χαρτοκιβώτια των αποθεμάτων, μια νεαρή γυναίκα και πέντε νεαροί άνδρες από διαφορετικές χώρες της Μέσης Ανατολής αφηγούνται στη γλώσσας τους θραύσματα από τη ζωή τους. Ανθρώποι που είναι και αυτοί «αποθεματοποιημένοι» ή «κλειδωμένοι» για κάποιο απροσδιόριστο χρονικό διάστημα στην Ελλάδα μοιράζονται τις σκέψεις τους.

Ένα ανεπανάληπτης ενέργειας μουσικό ντοκιμαντέρ που ακολουθεί τον Τζο Στράμερ με τη δεύτερη μπάντα του, The Mescaleros, στην τελευταία του περιοδεία στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ιαπωνία, 18 μήνες πριν από τον θάνατό του. Μια χειρονομία αγάπης από έναν καλό φίλο, μια ταινία που θα μείνει στην αιωνιότητα.

Σε ένα απομονωμένο χωριό του Κιλκίς υπάρχει ένα στούντιο ηχογράφησης διαφορετικό από τα άλλα. Ο «Jesus», κατά κόσμον Ηλίας, αποφάσισε πριν από κάποια χρόνια να αφήσει πίσω του τη ζωή που έκανε και να ξεκινήσει από το μηδέν, δημιουργώντας ένα αναλογικό στούντιο κυριολεκτικά στη μέση του πουθενά! Έχοντας για αφετηρία την αγάπη του για τη μουσική, την εργατικότητα και την εφευρετικότητά του, το έκανε πράξη μετά από πολύ κόπο. Σύντροφος στη δημιουργία αλλά και στη ζωή, η Σαμπίνε στάθηκε φύλακας άγγελος και συνοδοιπόρος του σε αυτό το εγχείρημα. Μια ταινία για τη δύναμη της αγάπης, την επιμονή και το μαγικό ταξίδι της μουσικής...

Δεκάξι χρόνια μετά την απαγωγή του σε παιδική ηλικία από τον Στρατό Αντίστασης του Κυρίου (LRA) του Τζόζεφ Κόνι, ο Οπόνο Οπόντο κατορθώνει να διαφύγει και, ενήλικος πλέον, επιστρέφει στους δικούς του με τον βαθμό του κομαντάντ. Τώρα προσπαθεί να προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα της αστικής κοινωνίας.

Ένα ντοκιμαντέρ με στοιχεία μυθοπλασίας και θέμα τη μεταμόρφωση σε μια πόλη των άκρων: το Ρίο ντε Τζανέιρο. Η ταινία αναζητά απαντήσεις για την ταυτότητά μας μέσα από το φύλο, το καρναβάλι και τις πολιτικές διαμάχες, θέτοντας ερωτήματα σχετικά με την επιθυμία μεταμόρφωσης του σώματος, τόσο σε προσωπικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο.

Το ντοκιμαντέρ αφηγείται την ιστορία και την επίδραση της μουσικής σάμπα-ρέγκε μέσα από την περίπτωση των Paranauê, μιας μπάντας αφροβραζιλιάνικων κρουστών από τη Θεσσαλονίκη. Tα τελευταία 15 χρόνια oι Paranauê έχουν δημιουργήσει στη Θεσσαλονίκη έναν πυρήνα διάδοσης της αφροβραζιλιάνικης κουλτούρας, στα πρότυπα των «blocos afros» του Σαλβαδόρ (Μπαΐα) στη Βραζιλία.

Η 82χρονη Παναγιώτα πάσχει από άνοια. Η κόρη της, η Γεωργία, ενώ ζούσε στις ΗΠΑ, άφησε τα πάντα πίσω της και επέστρεψε στην Κύπρο για να σταθεί στο πλευρό της. Με τη βοήθειά της, η Παναγιώτα ιχνηλατεί τις μνήμες του παρελθόντος ταξιδεύοντας σε έναν ατέρμονο πνευματικό φαύλο κύκλο.

Στη μουσική ορολογία, η «coda» είναι το τελευταίο μέρος μιας σύνθεσης, η «ουρά» που δίνει την επίγευση του έργου. Η τελευταία περίοδος της ζωής και του έργου του Ριουίτσι Σακαμότο καθορίστηκε από δύο σημαντικά γεγονότα: την πάλη του με τον καρκίνο και την έκρηξη του πυρηνικού εργοστασίου στη Φουκουσίμα. Καθώς γινόμαστε κοινωνοί ενός μουσικού αριστουργήματος εν τη γενέσει του, βλέπουμε τον τρόπο με τον οποίο ο καλλιτέχνης «ακούει» το σύμπαν, νιώθοντας πως κάθε τέλος είναι μια αρχή.

Μπορεί η επιστήμη να γίνει απλή και κατανοητή για το ευρύ κοινό; Μπορούμε να απενοχοποιήσουμε τη «σοβαρότητα» της επιστήμης; Σε αυτά τα ερωτήματα απαντά η ομάδα των Science Reactors, που απαρτίζεται από επιστήμονες από διαφορετικά πεδία – φυσική, αστροφυσική, χημεία, βιολογία, μαθηματικά. Όλα τα μέλη μοιράζονται εκτός από την αγάπη για την επιστήμη τους και το πάθος να «ανοίξουν» το έργο τους στο κοινό με τρόπο απλό, κατανοητό και ταυτοχρόνως διασκεδαστικό.

Ο αιρετικός underground Αμερικανολιβανέζος μουσικός και εθνομουσικολόγος Άλαν Μπίσοπ (Sun City Girls, Sublime Frequencies) προσγειώνεται ως ξένος στο Κάιρο λίγο μετά την επανάσταση του 2011 και ενώνει τις δυνάμεις του με τρεις νέους Αιγύπτιους μουσικούς, για να μεταφράσουν τα παλιά τραγούδια του στα αραβικά. Υπό την καθοδήγηση του Μπίσοπ, αυτή η απρόσμενη συνεργασία καταλήγει στον σχηματισμό του συγκροτήματος The Invisible Hands. Αποτελούμενη από σκηνές παρατήρησης, υλικό αρχείου και ποιητικές ημερολογιακές αφηγήσεις του Μπίσοπ, η ταινία εκτυλίσσεται μεταξύ δύο κρίσιμων εκλογών που σφράγισαν την περίοδο μετά την «Αραβική Άνοιξη» στην Αίγυπτο, αντιπαραβάλλοντας την ιλαροτραγωδία της πολιτικής με την καλλιτεχνική δημιουργία σε μια ταραγμένη περιοχή της περιφέρειας.