Οι ταινίες του φεστιβάλ

Η αφήγηση της ταινίας είναι μια ακριβής μεταγραφή της μαρτυρίας του Κιμ, ενός στρατιώτη που υπηρέτησε στη Νότια Κορέα. Η ταινία μάς δίνει πρόσβαση στην αποστρατικοποιημένη ζώνη και μας βυθίζει στην καρδιά των προσωπικών αναμνήσεων ενός στρατιώτη που μας μιλά για την εμπειρία του σε μια αναγνωριστική αποστολή.

Το πορτρέτο ενός καλλιτέχνη, του οποίου η ασυνήθιστη προσέγγιση στην τέχνη τον καθιέρωσε ως έναν από τους πιο ένθερμους θαυμαστές της ίδιας της ζωής. Το ντοκιμαντέρ μοιράζεται μαζί μας 76 λεπτά και 15 δευτερόλεπτα από τη ζωή και το έργο του Κιαροστάμι που δεν ήρθαν ποτέ στο φως της δημοσιότητας, σε ανάμνηση των 76 χρόνων και των 15 ημερών που διήρκεσε το δημιουργικό του ταξίδι. Βλέπουμε πλάνα που επιλέχθηκαν από εκατοντάδες ώρες υλικού που γυρίστηκε κατά τη διάρκεια 25 ετών φιλίας, μέσα και έξω από το Ιράν, σε διάφορες περιστάσεις –φεστιβάλ κινηματογράφου, φωτογραφήσεις, καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, εργαστήρια– καθώς και κάποιες μοναδικές στιγμές της καθημερινής του ζωής.

Μια πρωτόγνωρη ματιά στην εμβληματική σκηνή της ταινίας Ψυχώ του Άλφρεντ Χίτσκοκ που εκτυλίσσεται στο ντους, στον «άνθρωπο πίσω από την κουρτίνα» και στο φόνο επί της οθόνης που άλλαξε ριζικά την πορεία του παγκόσμιου κινηματογράφου. Αυτό το απολαυστικό, πανέξυπνο ντοκιμαντέρ, το πρώτο στην ιστορία που αφιερώνεται στην ανάλυση μίας και μόνο σκηνής, δεν θα αγαπηθεί μόνο από σινεφίλ, αλλά από όλους όσοι αγαπούν τις κρυφές λεπτομέρειες και τους ξέφρενους συνειρμούς, και διαβάζουν πίσω από τις λέξεις και ανάμεσα από τα (52) cut.

Η ταινία καταγράφει και εκθέτει τις καλλιτεχνικές αναζητήσεις και τους μουσικούς πειραματισμούς του Νίκου Δημηνάκη στη Θεσσαλονίκη. Αφενός, εστιάζει στη διαδικασία ένταξης και ταυτόχρονης εκτέλεσης της φωνητικής τεχνικής beatbox σε ποικίλα αερόφωνα όργανα (πνευστά), όπως το σαξόφωνο, το φλάουτο, το ντιτζεριντού κ.ά. Αφετέρου, παρουσιάζει την προσπάθειά του να μεταδώσει αυτό το πάθος για πειραματισμό και δημιουργικότητα τόσο σε μικρά παιδιά όσο και σε άλλες, μεγαλύτερες ηλικιακά ομάδες μουσικών, μέσω αυτοσχεδιασμών, πρωτότυπων συνθέσεων, καθώς και διασκευών που έχει επιμεληθεί ο ίδιος.

Πού συγκλίνουν οι απόψεις ενός αστροφυσικού κι ενός νεκροθάφτη; Εφόσον είμαστε κάτι παραπάνω από αυτό που συλλαμβάνουν οι αισθήσεις μας, πώς θα σταθούμε απέναντι στο άγνωστο και πώς θα απαλύνουμε το φόβο του θανάτου; Μέσα από απόψεις επιστημόνων και εμπειρίες ανθρώπων, η ταινία αναζητά τη σχέση που μας καθιστά ελεύθερους και υπεύθυνους απέναντι στο μυστήριο που μας περιβάλλει.

Κατά τη διάρκεια της Συριακής προσφυγικής κρίσης, τέσσερις μέρες στο πιο απόμακρο νησί της Ελλάδας αποκαλύπτουν μια οικεία μα συνάμα πολύπλοκη σχέση μεταξύ των προσφύγων και των ντόπιων, του φόβου και της ελπίδας, και της θεραπευτικής και της καταστροφικής δύναμης που η αλλαγή φέρνει στην αγάπη, σε προσωπικό μα και σε εθνικό επίπεδο.

Ειδομένη, 2016. Mια ηλικιωμένη γυναίκα θυμάται ιστορίες ντόπιων που πέρασαν τα σύνορα και δεν επέστρεψαν ποτέ. Όσο οι αφηγήσεις της ανασυνθέτουν την ιστορία του συνόρου, στον καταυλισμό των 15.000 προσφύγων που έχει δημιουργηθεί στην άκρη του χωριού, μια παρέα Παλαιστινίων από την Συρία αποφασίζουν να στήσουν έναν παιδικό σταθμό. Έτσι, αντί να περιμένουν παθητικά το σύνορο ν’ ανοίξει, ζουν στο παρόν και οραματίζονται το μέλλον, διεκδικώντας μια αίσθηση «εστίας».

Ένα αδέσποτο, κακοποιημένο, βαριά άρρωστο, με τρία πόδια, παρατημένο σε μια βιομηχανική έρημο στον Ασπρόπυργο, ένας σύλλογος από το Λονδίνο που φροντίζει τα αδέσποτα της Ελλάδας, μια ομάδα νέων εθελοντών που περιπολούν τον Ασπρόπυργο περιθάλποντας αδέσποτα ζώα είναι οι ήρωες της ταινίας σε μια εφιαλτική περιοχή, κολαστήριο για πολλά παρατημένα ζώα. Υπάρχει τρόπος το άρρωστο κυνηγετικό με τα τρία πόδια να βρεθεί υιοθετημένο και υγιές, να τρέχει στα λιβάδια του Έσσεξ; Γιατί τα αδέσποτα από την Ελλάδα, τα Greekies, είναι τόσο δημοφιλή για υιοθεσίες στο εξωτερικό; Σ’ ένα απροσδόκητο φινάλε, η ταινία ψάχνει να βρει αν υπάρχει ελπίδα για τους καταδικασμένους σκύλους αλλά και για μια καταδικασμένη περιοχή δίπλα στην Αθήνα.

Ο Ψυχρός Πόλεμος, η κόντρα για την κατάκτηση του διαστήματος και η προσσελήνωση της ΝΑΣΑ είναι ορόσημα που καθόρισαν μια εποχή. Παράλληλα, όμως, έδωσαν τροφή για θεωρίες συνωμοσίας. Στην ταινία,ο σκηνοθέτης Ζίγκα Βιρτς τροφοδοτεί με νέο υλικό τη συζήτηση και .στα δύο μέτωπα. Ένα συναρπαστικό δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ που εξερευνά το μύθο μιας συμφωνίας αξίας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, σύμφωνα με τον οποίο η Αμερική αγόρασε το κρυφό διαστημικό πρόγραμμα της Γιουγκοσλαβίας στις αρχές της δεκαετίας του ’60.

O Μάσιμο από την Αιθιοπία ζει άστεγος σε μια γειτονιά της Αθήνας. Περνά τις ώρες του ζωγραφίζοντας ακατάπαυστα μέσα στο παράπηγμά του. Όπως ένας μοναχός αφοσιώνεται στον προσωπικό του δρόμο, έτσι κι ο Μάσιμο βιώνει την προσωρινή του κατάσταση ως μια διαδικασία ενδυνάμωσης της συνειδητότητάς του, ως μια εμπειρία μύησης σε μια πραγματικότητα ορισμένη μόνο από τις ευαισθησίες του, μέσα στην οποία στέκει καθαρός και ήρεμος, έχοντας επίγνωση της αποστολής του.

Ένα ρέκβιεμ και μαζί ένας φόρος τιμής για τα «Πρώτα Έθνη» του Καναδά, τους Μετί και τις γυναίκες Ινουίτ, η ταινία αποδομεί τα διαφορετικά επίπεδα που κρύβονται κάτω από τις καταγεγραμμένες εντυπωσιακές τελετουργίες του καναδικού εθνικισμού.

«Ήταν τόσο πρωτοποριακό, που φαινόταν ακατανόητο.» Για πολλά χρόνια ο θόρυβος δεν νοούνταν ως τίποτα περισσότερο από θόρυβος. Τα ηλεκτρονικά μέσα κατόρθωσαν να μετασχηματίσουν αυτόν το θόρυβο σε ήχο με νόημα, η ερμηνεία του οποίου ποικίλλει. Το No Silence προσπαθεί να προσεγγίσει την ερμηνεία και τη χρήση του ηλεκτρονικού ήχου στην Ελλάδα, μέσα από την καλλιτεχνική δράση ανθρώπων που, ως δημιουργοί, διαπραγματεύονται το ρόλο τους. Χωρίς ο προσδιορισμός της ταυτότητάς τους να αποτελεί πρωταρχικό προβληματισμό, καταφέρνουν με κάθε μέσο την ολοκληρωτική κατάλυση της σιωπής.

Το τρίτο μέρος της Τριλογίας του Α ́ Παγκοσμίου Πολέμου εκτυλίσσεται μετά τον πόλεμο. Ξεκινώντας από τα εμβλήματα του ολοκληρωτισμού και την προσωπική οδύνη του ανθρώπου, η ταινία καταλήγει στην αναπαράσταση του ανθρώπου ως ενός οργίλου θύματος βίας. Ένας κατάλογος της ανατομίας του πληγωμένου σώματος που εστιάζει στην επίδραση που είχε η σύγκρουση στα παιδιά το χρονικό διάστημα 1919-21, σ’ ένα ταξίδι από την αποσύνθεση στην τεχνητή ανασύνθεση του ανθρώπινου σώματος. Αλλά τι είδος ανθρωπότητα είναι αυτή, που είναι ικανή να ξεχάσει και επιτρέπει στη φρίκη να επαναληφθεί γι’ άλλη μια φορά;

Εδώ και δύο δεκαετίες και ήδη από τον πρώτο τους δίσκο, οι Placebo καθιερώθηκαν ως παγκόσμια ινδάλματα του alternative κιθαριστικού ήχου, αλλά και μιας δυναμικής εναλλακτικής κουλτούρας που δεν γνώριζε διακρίσεις ανάμεσα σε γενιές, φύλα ή φυλές. Όταν, όμως, οι Placebo έκαναν περιοδεία στη Ρωσία λίγο πριν γιορτάσουν τα 20 χρόνια τους, ιχνηλάτησαν μια γνήσια «εναλλακτική» αντικουλτούρα που δεν θύμιζε σε τίποτα ταμπέλες της μουσικής βιομηχανίας. Σ’ ένα παράλληλο σύμπαν μιας εσωστρεφούς διακυβέρνησης που θέτει απίστευτους περιορισμούς στους καλλιτέχνες του και εν μέσω ραγδαίων πολιτικών εξελίξεων, οι Placebo μάς ξεναγούν στον κόσμο της δημιουργίας.

Αεροναύσταθμος, αμυντικές εγκαταστάσεις, πυροβολαρχίες και μια ολόκληρη νέα πόλη είναι μερικά από τα έργα που έκαναν οι Ιταλοί στην Λέρο την περίοδο του Μεσοπολέμου. Ένα νησάκι με 7.500 Ελληνες κατοίκους φιλοξένησε έκτοτε περισσότερους από 100.000 ανθρώπους στις εγκαταστάσεις αυτές. Στρατιώτες, έφήβοι, ψυχικά ασθενείς, πολιτικοί κρατούμενοι, πρόσφυγες και μετανάστες άφησαν τα σημάδια τους στον τόπο.

Το 2015, 800.000 άνθρωποι περάσαν από τα ελληνικά νησιά του Αιγαίου στο δρόμο τους για την Κεντρική Ευρώπη. Αρκετές εκατοντάδες από αυτούς πνίγηκαν στην προσπάθειά τους αυτή. Ανάμεσά τους βρέθηκαν και πολλά παιδιά... Το μακρύ αυτό ταξίδι κατέγραψε ο Χρόνης Πεχλιβανίδης με την κάμερά του.

Ο Λευτέρης Παρασκευάς, ένας κομμωτής που ζει στην Ελλάδα εν μέσω κρίσης και capital controls, θα πάρει μέρος στο πιο δύσκολο τρίαθλο του κόσμου, το Arch to Arc. Θα τρέξει 140 χλμ από την Μαρμάρινη Αψίδα του Λονδίνου έως το Ντόβερ, θα κολυμπήσει 33,8 χλμ διασχίζοντας το στενό της Μάγχης και θα διανύσει την απόσταση των 296 χλμ με ποδήλατο, για να τερματίσει στην Αψίδα του Θριάμβου από το Λονδίνο στο Παρίσι. Ο σκοπός του είναι να ευαισθητοποιήσει το κοινό, να ενισχύσει οικονομικά ανθρώπους με κινητικές και νοητικές δυσκολίες. Το ψυχογράφημα ενός ανθρώπου που ξεπερνά τα όριά του για να βοηθήσει τους άλλους, επαναπροσδιορίζοντας την ιδέα του νικητή και ρίχνοντας φως στις σημαντικές πτυχές της ζωής.

To The Snake Charmer (Ο γητευτής των φιδιών) ακολουθεί τον σταρ του Μπόλιγουντ Ααμίρ Καν στην προσπάθειά του ν’ αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι άνδρες αντιμετωπίζουν τις γυναίκες στην Ινδία. Μέχρι πρότινος, ο Καν πρωταγωνιστούσε σε ρόλους σκληρών ανδρών και ήταν μέρος μιας κινηματογραφικής βιομηχανίας που κατηγορείται πως ενθαρρύνει τη σεξουαλική βία. Ο Καν συζητά με κορυφαίους σκηνοθέτες, παραγωγούς και ηθοποιούς του Μπόλιγουντ, αποκαλύπτοντας το ρόλο του κινηματογράφου και της τηλεόρασης στη διαμόρφωση της ινδικής κοινωνίας.

Το ντοκιμαντέρ παρακολουθεί τις παρεμβάσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) σε χώρες όπως η Ιταλία, η Ιρλανδία, η Πορτογαλία, η Κύπρος και η Ελλάδα. Γνωστοί πανεπιστημιακοί, δημοσιογράφοι, αλλά και πολιτικοί που βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή των οικονομικών «πραξικοπημάτων» περιγράφουν τις διασυνδέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με μεγάλες επιχειρήσεις και τράπεζες.

Σε πολλές χώρες της Δύσης, οι άνθρωποι έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους στα συμβατικά πολιτικά κόμματα, με αποτέλεσμα να ενισχύονται τα λαϊκιστικά κινήματα. Ο Ιταλός κωμικός Μπέπε Γκρίλο ορκίζεται να φέρει το λαό στην εξουσία μέσω του κόμματός του, του Movimento. Το απίθανο είναι πως κατορθώνουν να συγκεντρώσουν το 25% των ψήφων. Για λίγο καιρό, αναπτερώνονται οι ελπίδες πως θ’ αλλάξει ριζικά το πολιτικό τοπίο που κυβερνάται από τη Μαφία. Τι συμβαίνει, όμως, όταν τα πολιτικά ιδεώδη συναντούν την πραγματικότητα ενός κοινοβουλίου;

Ο Δομήνικος, πρώην χρήστης ουσιών, περιπλανώμενος σε μια Αθήνα που καταρρέει, με ένα ποδήλατο και μια κάμερα go-pro, συναντά ανθρώπους που κάνουν το ίδιο με εκείνον – μένουν καθαροί από ουσίες και ζουν γεμάτοι συνείδηση. Η χαρά του πιώματος, η κατάρρευση, η αποδοχή του προβλήματος, η ανάρρωση. «Καθαροί» πια, μαρτυρούν την πορεία τους προς την αυτογνωσία και τον επαναπροσδιορισμό των αξιών και της αντίληψής τους για τη ζωή