Οι ταινίες του φεστιβάλ

Ένα σπονδυλωτό ντοκιμαντέρ Πολιτισμού και Αθλητισμού στο κέντρο της Αθήνας, αποτελούμενο από 10 επεισόδια διάρκειας 10 λεπτών το καθένα, από 10 νέους δημιουργούς, ηλικίας κάτω των 35 ετών. Το κάθε επεισόδιο αναδεικνύει ένα χώρο αθλητισμού και παράλληλα πολιτισμού στο κέντρο της Αθήνας, ένα χώρο μνήμης και κουλτούρας από το παρελθόν έως σήμερα. Το γύρισμα γίνεται σε γρήγορους ρυθμούς, η κάμερα ακολουθεί το θέμα και τους ανθρώπους του. Μέσα από το κάθε επεισόδιο του ενιαίου ντοκιμαντέρ αναδεικνύεται και ένας νέος Έλληνας σκηνοθέτης-δημιουργός.

Μια ταινία για την αφρικανική περηφάνια, γυρισμένη από δύο φίλους από τα φοιτητικά τους χρόνια στη σχολή κινηματογράφου. Δεν πρόκειται για ένα κλασικό ντοκιμαντέρ για την Αφρική –δεν έχει ούτε ανήλικους στρατιώτες, ούτε πείνα, ούτε σαφάρι–, αλλά για έναν ποιητικό φόρο τιμής στην αιώνια ομορφιά και τη μεγαλειώδη δύναμη της ηπείρου. Ένας φόρος τιμής στη φυλή Σούρμα της Νότιας Αιθιοπίας, στο ρεύμα των Δανδήδων της Μπραζαβίλ και στους βουντού παλαιστές της Κινσάσα. Αρχαϊκές ρίζες, αποικιοκρατικές επιρροές και δυτικά φαινόμενα ενυπάρχουν στη σημερινή Αφρική. Οι σκηνοθέτες αποκαλύπτουν τρεις ασυνήθιστες όψεις της ηπείρου. Το αποτέλεσμα ξεπερνά τις συμβάσεις της κινηματογραφικής αισθητικής. Οι εντυπωσιακές εικόνες και το τολμηρό μοντάζ δημιουργούν ένα σαγηνευτικό αφηγηματικό και ποιητικό ύφος. Μια ταινία που θα φωτίσει την άποψή σας για τη Μαύρη Ήπειρο.

Η Ελλάδα βιώνει σήμερα κοινωνικές συνθήκες που κανείς στη μεταπολεμική ιστορία της Ευρώπης δεν φανταζόταν ότι θα αντιμετώπιζε ξανά. Το όνειρο της ευημερίας μετατρέπεται σε εφιάλτη και η πολιτική σκηνή των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών ανατρέπεται. Μετά από 13 χρόνια κινηματογραφικής τεκμηρίωσης επίκαιρων θεμάτων σε όλο τον πλανήτη, ο Γιώργος Αυγερόπουλος στρέφει επειγόντως την κάμερά του προς την πατρίδα του. Καταγράφει την εξέλιξη της κρίσης από τα πρώτα στάδια, ενώ αφουγκράζεται τον αντίκτυπό της στις ζωές απλών ανθρώπων, τους οποίους παρακολουθεί σε βάθος χρόνου. Παρακολουθεί την άνοδο του φασισμού αλλά και των κινημάτων αλληλεγγύης, ενώ παράλληλα αναζητά απαντήσεις από τις σημαντικότερες πολιτικές προσωπικότητες της χώρας, καθώς και από ειδικούς αναλυτές και αρμόδιους για τη λήψη αποφάσεων από τη διεθνή πολιτική σκηνή.

Τον Μάρτιο του 2013, η Κύπρος έγινε η πρώτη χώρα στην Ευρωζώνη στην οποία εφαρμόστηκε κούρεμα καταθέσεων, ως μέσο διάσωσης των προβληματικών τραπεζών της. Kαταθέτες των δύο μεγάλων τραπεζών του νησιού είδαν τις ανασφάλιστες καταθέσεις τους να μειώνονται δραματικά. Ένα χρόνο αργότερα, μία επιχειρηματίας, μία συνταξιούχος, ένας Γερμανός καταθέτης κι ένας πρώην τραπεζικός υπάλληλος αφηγούνται τις προσωπικές τους ιστορίες. Η ανεργία αγγίζει επίπεδα ρεκόρ, ενώ μια ομάδα νέων ξεκινά μια πρωτοβουλία για το μέλλον. Παράλληλα, ένας δικηγόρος οδηγείται στο δικαστήριο ως κατηγορούμενος για μια πράξη πολιτικής ανυπακοής. Στο ντοκιμαντέρ αυτό, επτά διαφορετικές ιστορίες αναδύονται μέσα από τη μαύρη τρύπα των τραπεζών.

Η ταινία εστιάζει στην επιδημία πόνου που έχει γίνει μάστιγα για τις ΗΠΑ. Οι γιατροί σκέφτονται με όρους φυσιολογίας, αλλά η απάντηση είναι συναισθηματικού τύπου. Σύμφωνα με τον γιατρό Τζον Ε. Σάρνο, οι γιατροί διαγιγνώσκουν λάθος τις αιτίες του χρόνιου πόνου, με αποτέλεσμα να ξοδεύουμε δισεκατομμύρια δολάρια για ακριβές θεραπείες που απλούστατα δεν έχουν αποτέλεσμα. Προκύπτουν ολοένα και περισσότερα στοιχεία που συνδέουν το μυαλό και το σώμα. Η ταινία θα ρίξει φως σ’ αυτούς τους συνδέσμους για να ξεκινήσει μια διεξοδική συζήτηση για τη σχέση ανάμεσα στο στρες και στην ασθένεια.

Ένα αντιφασιστικό ντοκιμαντέρ που διαδραματίζεται στο Βερολίνο και στην Αθήνα. Χρησιμοποιώντας ως άξονα την άνοδο της Χρυσής Αυγής, παρουσιάζει τον εκφασισμό και την αποσύνθεση της ελληνικής κοινωνίας όπως την βιώνουν οι Έλληνες μετανάστες στη Γερμανία, που αγωνίζονται από μακριά. Με αφετηρία τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα και τον αντίκτυπό της σε Ελλάδα και Γερμανία, η ταινία αμφισβητεί τη λειτουργία των πολιτικών και κοινωνικών δομών, καθώς και τη λειτουργικότητα του καπιταλισμού και της δημοκρατίας. Αντιπαραθέτoντας τις εξελίξεις στην Ελλάδα με τον αντίκτυπό τους στη Γερμανία, δίνει παγκόσμια διάσταση στο πρόβλημα του ναζισμού, θέτει ερωτήματα για τη θέση της Γερμανίας στην Ευρώπη, παρουσιάζει τη δύναμη του λαού όταν αυτός είναι ενωμένος και αναδεικνύει τους λόγους που έκαναν την Ελλάδα μια χώρα «φλεγόμενη εκ των έσω».

Μπορεί ο χορός να ενώσει; Η Στέγη Γραμμάτων & Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση φέρνει το χορό στα σχολεία, με το «Dancing to Connect (Χορεύω άρα επικοινωνώ)», ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα για εφήβους που πραγματοποιείται με στόχο να ενισχύσει τη δημιουργικότητα, την αυτοπεποίθηση, τη συνεργασία και την επικοινωνία των μαθητών μέσα από την τέχνη του χορού, ενώ παράλληλα προωθεί την ανεκτικότητα, την κατανόηση και τη διαφορετικότητα. Το πρόγραμμα δημιουργήθηκε από την Battery Dance Company της Νέας Υόρκης και έχει φιλοξενηθεί σε περισσότερες από 30 χώρες. Το ντοκιμαντέρ καταγράφει τη δημιουργική διαδικασία παρακολουθώντας τους μαθητές πέντε σχολείων της Αθήνας και πέντε σχολείων της Πάτρας, από τις πρόβες και τη γνωριμία με τους δασκάλους-χορευτές μέχρι την παράσταση στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης με τις χορογραφίες που δημιούργησαν οι ίδιοι οι έφηβοι μέσα από συλλογική δουλειά και αυτοσχεδιασμό.

Ο ελληνικής καταγωγής Αμερικανός ποιητής, συγγραφέας, κριτικός κινηματογράφου και ακτιβιστής της Αριστεράς Νταν Γεωργακάς, αυτοβιογραφείται μπροστά στην κάμερα. Μια εξομολόγηση-ποταμός, όπου αναφέρεται στις ελληνικές ρίζες του, στο πώς είναι να μεγαλώνεις στην αυτοκινητούπολη του Ντιτρόιτ, και στις σπουδές του· στις φυλετικές διακρίσεις, στον πόλεμο του Βιετνάμ και πώς αυτά τον επηρέασαν στην ακτιβιστική του δράση· στις σχέσεις του με την Αριστερά και το Μαρξισμό· στη δράση του ως επικεφαλής των Ελληνοαμερικανών που αγωνίζονταν κατά της χούντας. Αναφέρεται επίσης στα βιβλία του, στο πάθος του για τον κινηματογράφο και στο περιοδικό Cineaste. Μια άλλη άποψη για τους Έλληνες της Αμερικής.

Ντέιβιντ Κένεντι. Γλύπτης. Τόπος διαμονής και «εργασίας»: το Σφεντούρι της Αίγινας. Σύντροφός του, η Μάγια. Καλλιτεχνική εμμονή: Οι μορφές των ζώων. Πιο πολύ του άρεσε η κατσίκα του η Νιόβη. Κι όταν τον ρωτούσαν γιατί του άρεσε να σμιλεύει τις μορφές των ζώων απαντούσε λακωνικά: «Σα ζώο που είμαι...». Την πανάρχαια τεχνική του χαμένου κεριού χρησιμοποιούσε, μέχρι που πια δεν μπορούσε στα 80 του. Μόνη διέξοδος τα ξύλινα κουτάλια για το μαγείρεμα της Μάγιας. «Ο χρόνος πετάει», μας λέει, κι έπειτα αναχωρεί...

Νάξος, νησί των Κυκλάδων. Στην ορεινή ενδοχώρα, οι άνθρωποι επιβιώνουν μαζεύοντας... πέτρες. Από τα χρόνια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, έξι κοινότητες κατέχουν το προνόμιο να εξορύσσουν τη σμύριδα που κρύβεται στο βουνό Αμμόμαξη. Παλιά, η μαύρη πέτρα ήταν περιζήτητη στη βιομηχανία σαν λειαντικό. Σήμερα, το κράτος παραλαμβάνει τη «σοδειά» και παρέχει στους εργάτες... τα ένσημα του ΙΚΑ. Για να επιβιώνουν, παλεύουν με τα άγονα χωράφια τους. Πολλοί νέοι φεύγουν. «Χωρίς τη σμύριδα θα ερημώσουν τα χωριά μας», λέει ο Γιαννούλης. Τετρακόσιοι άνδρες έχουν ακόμη το δικαίωμα εργασίας. Και ανησυχούν: Το κράτος της κρίσης δεν θέλει να διατηρήσει την εξόρυξη. Το «σμυρίγλι» είναι η ζωή τους. Θα υπάρξει μέλλον;

Γυρισμένο τον Ιανουάριο του 2013 στην Κένυα, στην περιοχή της φυλής Ποκότ, το ντοκιμαντέρ Excision εξετάζει μέσα από μια σειρά γυναικείων πορτρέτων τις συνέπειες της κλειτοριδεκτομής, ενός κομβικού σημείου στη ζωή μιας γυναίκας, και επισημαίνει τα αποτελέσματά της.

Ένα άγαλμα σ’ ένα παλιό μικρό μουσείο μοιάζει κάτι ξεχασμένο. Αυτή τη μέρα όμως πέντε άνδρες εισβάλλουν και αρχίζουν να μετακινούν τη μαρμάρινη Αθηνά... Τι να σκέφτεται εκείνη άραγε; Η σκηνοθέτις περπατά αόρατη ως επισκέπτρια και είναι η μόνη που ακούει το άγαλμα. Συνομιλούν και μονολογούν. Μόνοι, περιστασιακοί μέτοχοι σ’ αυτή τη συνεύρεση, οι μεταφορείς: ευσυνείδητοι και εξαιρετικά προσεκτικοί, κάνουν εν αγνοία τους κάτι τρομακτικό: την «αποκεφαλίζουν» με χειρουργική ακρίβεια, την σαβανώνουν, αφού προσεκτικά την καταμετρήσουν. Είναι μια ζωντανή- νεκρή, μια ανάμνηση μιας γυναίκας ή μιας στιγμής της ιστορίας;

Ο Λευκάδιος Χερν (1850-1904), γεννήθηκε στην Ελλάδα από Αγγλοϊρλανδό πατέρα και Ελληνίδα μητέρα. Μεγάλωσε στην Ελλάδα και την Ιρλανδία. Στα 19 του μετοίκησε στις ΗΠΑ, και κατόπιν στην Ιαπωνία το 1890, όπου έζησε, διδάσκοντας και γράφοντας μέχρι το θάνατό του. Εκτός από την Ελλάδα και την Ιρλανδία, η ταινία θα γυριστεί στην Ιαπωνία, στο Σινσινάτι και στη Νέα Ορλεάνη (όπου ο Χερν ξεκίνησε την καριέρα του ως συγγραφέας, φιλόσοφος και ποιητής), παρατηρώντας τον κόσμο μέσα από ένα φανταστικό οδοιπορικό από τις ΗΠΑ του 19ου αιώνα έως τη σημερινή Ιαπωνία. Η κάμερα θα λειτουργήσει σαν το μάτι του Χερν, που βλέπει και το παρόν και το μέλλον, και θα εστιάζει στα βήματά του σε διάφορες χώρες, εξετάζοντας έτσι την επίδραση της παγκοσμιοποίησης του 21ου αιώνα σε σύγκριση με τις εικόνες που είχε ο Χερν για την Ιαπωνία από την οπτική του γωνία του 19ου αιώνα.

Ο Τζόνι είναι ένας 25χρονος άντρας από την Βαρκελώνη και η ταινία παρακολουθεί μία πλασματική μέρα από τη ζωή του. Πρωινό ξύπνημα, τηλεόραση, φωτογραφική συνεδρία, μεσημεριανό με τη μητέρα και τον αδελφό του, δουλειά, επίσκεψη σε μια εταιρεία παραγωγής πορνό, συνάντηση μ’ έναν φίλο και συνάδελφο, σκέψεις για τη ζωή και τον έρωτα, τις δυσκολίες του δοσίματος και της αγάπης, δείπνο στο σπίτι φίλων ένα βράδυ με πανσέληνο. Η σχέση του με την οικογένεια, τη σκυλίτσα του και τον κόσμο. Η μοναχικότητά του. Μια μητέρα που λατρεύει, ένας πατέρας απών, μια θέαση του μέλλοντος χωρίς υπέρμετρες φιλοδοξίες και δυσανάλογα όνειρα. Μια καθαρή ζωή, σαν το τατουάζ που παρακολουθούμε να χτυπάει στα πλευρά του σε όλη την διάρκεια της ταινίας.

To Little Island περιγράφει την ιστορία ενός ανθρώπου που επέλεξε να ζει για 40 περίπου χρόνια σ’ ένα μικρό νησί. Μέσα από τα χρόνια κατάφερε να διαμορφώσει τη ζωή του και να επιβιώνει παρά τις αντίξοες συνθήκες. Η ζωή του όμως αναστατώνεται από την επιμονή των δασικών αρχών να τον απομακρύνουν από εκεί. Εκείνος όμως δεν είναι διατεθειμένος να εγκαταλείψει ποτέ το μικρό νησί.

«Κάτι μπαίνει μέσα μας από νωρίς.» Αυτό το κάτι φωλιάζει στην εσωτερικότητά μας και συχνά κατευθύνει την πορεία μας. Παίρνει τη μορφή νοσταλγίας ή δαίμονα, γίνεται δημιουργικότητα, γίνεται μουσική. Ο συνθέτης Απόστολος Δημητρακόπουλος αναζητά τη ρίζα αυτού του απροσδιόριστου «κάτι» στο παρελθόν του. Το ψάχνει στον Θεσσαλικό κάμπο, το ψάχνει στη μουσική του. Η κάμερα τον ακολουθεί. Οι εικόνες, τα λόγια, οι σκέψεις, τα συναισθήματα, είναι μια απόπειρα να ερμηνευτεί το ανερμήνευτο, αυτό που καθορίζει την πορεία ενός ανθρώπου, ενός δημιουργού. Το κενό και η απεραντοσύνη του κάμπου αποτελούν πρόκληση, αδιέξοδο, αλλά και πηγή έμπνευσης.

Οι μουσουλμανικοί πληθυσμοί στην Ευρώπη μεγαλώνουν. Στη Νάπολη, οι Μουσουλμάνοι δεν είναι μόνο μετανάστες. Οι ίδιοι οι Ναπολιτάνοι, που μεγαλώνουν στους κόλπους της αίρεσης του Σαν Τζενάρο, στρέφονται στο Ισλάμ. Ο Ντίνο Μουχάμαντ, κομμωτής στα προάστια, ονειρεύεται το χαλιφάτο της Νάπολης, όπου δεν θα υπάρχουν φόροι και θα απαγορευτεί ο τζόγος της τοπικής Καμόρα. Η Τερέζα μαλώνει με τον άντρα της για να κατέβει η εικόνα της Παναγίας από τον τοίχο. Ο Τζοβάνι Γιούνις, ένας συνταξιοδοτημένος υπάλληλος εταιρείας σιδηροδρόμων που μεγάλωσε μια ζωή ως καθολικός, ξεκίνησε να προσεύχεται πέντε φορές τη μέρα, προς μεγάλη ενόχληση της συζύγου του. Το Ναπολισλάμ είναι ένα ταξίδι στο οποίο η Νάπολη παρουσιάζεται σαν ένα χαοτικό λιμάνι, που μεταμορφώνεται από τη διαρκή ένταση ανάμεσα στα νέα παγκόσμια φαινόμενα και στις προαιώνιες τοπικές ρίζες.

Ελλάδα της κρίσης και της ύφεσης. Mια απεργία που έμεινε στην ιστορία του εργατικού κινήματος. Νοέμβρης 2011. Στο εργοστάσιο της Ελληνικής Χαλυβουργίας οι μηχανές του εργοστασίου παγώνουν και η πύλη του εργοστασίου θα γίνει ο χώρος των συναντήσεων, των συζητήσεων, των εκδηλώσεων, των λογομαχιών. Εννιά μήνες εκεί, στους δρόμους της Αθήνας, της Ελευσίνας, στο Βόλο. Η απεργία ξεπέρασε τα ελληνικά σύνορα, έγινε γνωστή και αγκαλιάστηκε από χιλιάδες εργαζομένους του κόσμου. Οι σκηνές από την απεργία πλέκονται με την αφήγηση των χαλυβουργών, που μας αφηγούνται πώς βίωσαν την απεργία, και το voice over. Τι το ξεχωριστό είχε λοιπόν αυτή η απεργία;

«Στο χωριό, στο Μονοδένδρι», έξι κάτοικοι του χωριού, καθώς και ο ποιητής Μιχάλης Γκανάς, παρατηρώντας το φυσικό φως που αναβοσβήνει τις καλοκαιρινές νύχτες, μιλούν για τις αναμνήσεις τους, τον έρωτα, το θάνατο και την ελπίδα. Μέσα από τους νόμους της φύσης εξελίσσονται αλληγορικά οι ιστορίες των πρωταγωνιστών. Ιστορίες με παιδικά παιχνίδια, τραγούδια ή απλά μια απορία που πάντα παραμένει: «Μα από πού αυτό το φως;»

Ο ανέκαθεν βαλλόμενος χώρος της δημοσιογραφίας έρχεται τώρα αντιμέτωπος με την οικονομική κρίση. Όσο αυτή βαθαίνει, οι παρεμβάσεις στο δημοσιογραφικό έργο αυξάνονται και οι δημοσιογράφοι καλούνται να επιλέξουν αν θα ακολουθήσουν μία κεντρική γραμμή ή αν θα τολμήσουν να τηρήσουν διαφορετική στάση. Αυτοί που τολμούν, ρισκάρουν όχι μόνο να απολυθούν ή να διωχθούν νομικά, αλλά διακινδυνεύουν ακόμα και τη σωματική τους ακεραιότητα. Το Oppression παρουσιάζει μερικά μόνο από τα εκατοντάδες περιστατικά που δείχνουν ότι ένα από τα θύματα της κρίσης στην Ελλάδα είναι η ελευθεροτυπία.

Ο γνωστός ζωγράφος Παύλος Σάμιος μάς υποδέχεται στον κόσμο του, στο ατμοσφαιρικό ατελιέ του στο κέντρο της Αθήνας όπου απομονώνεται για να δημιουργήσει. Ο έρωτας, η ζωή κι ο θάνατος μέσα από τα μάτια του Σάμιου.