Οι ταινίες του φεστιβάλ

Η ταινία σκιαγραφεί την καθημερινότητα στο Κέντρο Επιχειρήσεων της Άμεσης Δράσης Αττικής. Η ταινία αποτελεί ένα διάλογο ανάμεσα στις κλήσεις των πολιτών που χρειάζονται την Άμεση Δράση και στην προσπάθεια διαχείρισης των κλήσεων αυτών. Μέσα από τον διάλογο αυτό ο θεατής κατανοεί πως όσα συμβαίνουν σχετίζονται με την κοινωνική αδικία, την φτώχεια, την κοινωνική βία και την κατάχρηση της εξουσίας.

Η Ελλάδα έχει επιλεγεί να είναι το πρώτο ευρωπαϊκό πείραμα-οικονομικό θύμα του πολέμου της Νέας Τάξης Πραγμάτων. Στο ντοκιμαντέρ καταγράφονται τα γεγονότα που έλαβαν χώρα γύρω από την Πλατεία Συντάγματος στην Αθήνα στις 28-29 Ιουνίου 2011, κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας για το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα από το Ελληνικό Κοινοβούλιο. Τεκμηριώνει την αλληλεγγύη και το πνεύμα των διαδηλωτών απ’ όλη την Ελλάδα, μαζί με την εκτεταμένη χρήση χημικών ουσιών και βίας απ’ την Αστυνομία, χωρίς αφήγηση ή σχόλια. Πλαισιώνει την τεκμηρίωση με υλικό από άλλους διαδηλωτές, έτσι ώστε να υπάρχει μια ακριβής και εμπεριστατωμένη εικόνα των επιχειρήσεων της αστυνομίας, του κράτους, του παρακράτους, και των διαδηλωτών, σ’ αυτό το πολύ σημαντικό ψήφισμα για την Ελλάδα της γενιάς της μεταπολίτευσης.

Ίμβρος 2005-2009. Το ντοκιμαντέρ καταγράφει ζωές, φωνές, στιγμές που έφυγαν, που ζουν, που υπάρχουν ακόμα. Όνειρα που οι άνθρωποι συνεχίζουν να κάνουν για μια πατρίδα που τους τη στέρησαν. Την άρπαξαν βίαια. Την ερήμωσαν. Οι θύμησες, τα όνειρα, η αγωνία, η νοσταλγία, η θυσία, η ζωή. Όλα ξεδιπλώνονται μέσα από τις ιστορίες των «ηρώων». Είναι η πατρίδα αυτό που ψάχνουν μες στα χαλάσματα. Είναι οι ζωές τους που θέλουν να ξαναστήσουν. Είναι τα όνειρά τους που θέλουν να ξαναζωντανέψουν.

Για 66 μήνες, ο Νάιτζελ ζει «κάτω απ’ το ραντάρ» των κοινωνικών υπηρεσιών – μια ζωή σκοτεινή, μοναχική και συχνά επικίνδυνη. Κάποια στιγμή, ο Νάιτζελ συναντά τον Ρόμπι, έναν βίαιο τύπο από την Γλασκώβη ο οποίος, ελλείψει άλλου, γίνεται ο φύλακάς του. Ζουν μαζί φτωχικά, με φόντο την όμορφη πόλη της Οξφόρδης. Η ταινία, τα γυρίσματα της οποίας διήρκεσαν 6 χρόνια, καταγράφει το χρονικό της πολύπλοκης σχέσης των δύο ανδρών. Το αλκοόλ, οι ψυχικές διαταραχές και το σεξ παίζουν όλα το ρόλο τους και η ταινία εγείρει δύσκολα ερωτήματα για τη φύση της αγάπης, την κακοποίηση, και το καθήκον της κοινωνίας να φροντίζει τα μέλη της. Κατά βάθος, όμως, η ταινία είναι μια ιστορία αγάπης – το πορτρέτο μιας δυσλειτουργικής σχέσης μέσα σ’ έναν δυσλειτουργικό κόσμο.

Σε μια μικρή πόλη της επαρχίας Βέρα Κρους, ο πηλός γίνεται ζωή και η σοφία δίνει φτερά.

Ποιός είναι ο Πιέρ Ρισιέν; Οι απαντήσεις των Κλιντ Ίστγουντ, Μπερτράν Ταβερνιέ, Κουέντιν Ταραντίνο και Αμπάς Κιαροστάμι περιγράφουν πώς ο Ρισιέν έγινε η κινητήριος δύναμη των ανυπεράσπιστων δημιουργών στον διεθνή ανεξάρτητο κινηματογράφο, και με ποιούς τρόπους ένας σκηνοθέτης μπορεί να ξεπερνάει τα σύνορα και να επαναπροσδιορίζει τις αρχές και τις αξίες του μέσου του. Μαζί με την παραγωγό Μαρί Πιέρ Μασιά και τον διευθυντή του Arte, Μισέλ Ρεϊλάκ, δίνουν μαθήματα επιβίωσης σ’ έναν νεαρό Έλληνα σκηνοθέτη και τον ξεναγούν στις διεθνείς προοπτικές του σύγχρονου κινηματογράφου με παραδείγματα που τον εμψυχώνουν να συνεχίσει και να διευρύνει τα κινηματογραφικά πλαίσια της Ελλάδας.

Καταγράφοντας τη δυναμική του πολυβραβευμένου Έλληνα σκηνοθέτη και συγγραφέα Νίκου Νικολαΐδη, το ντοκιμαντέρ Directing Hell [Σκηνοθετώντας την κόλαση] αποτελεί μια προσπάθεια αποκρυπτογράφησης της μοναδικής και σπάνιας προσωπικότητάς του, του σύμπαντος και των συμβόλων του. Διάσημος για τους αμφιλεγόμενους χαρακτήρες του, ο Νίκος Νικολαΐδης δημιούργησε ταινίες που εξακολουθούν να διχάζουν και να σοκάρουν. Σε εποχές που τα πολιτικά οράματα είχαν αρχίσει να ξεθωριάζουν, ο Νικολαΐδης παρουσίασε ένα σκοτεινό και απαισιόδοξο παρόν, με μόνη ελπίδα και λύτρωση το θάνατο των ηρώων του. Συνεργάτες, φίλοι, αρχειακό υλικό από τα γυρίσματα των ταινιών του, οι ταινίες του μα και ο ίδιος, μιλούν και παραθέτουν τη δική τους άποψη γι’ αυτό που άλλαξε, προσέφερε και συνεχίζει να προσφέρει στον κινηματογράφο ο Νίκος Νικολαΐδης.

Το Ανδριάνου 11, Κερατσίνι είναι ένα επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ Docville, η οποία καταγράφει, χωρίς σχόλιο, τη ζωή στις ελληνικές πόλεις σήμερα, σε καιρούς δύσκολους: Σε μια φτωχογειτονιά του Πειραιά, στο Κερατσίνι, βρίσκεται ένας χώρος μοναδικής φιλοξενίας για την τρίτη ηλικία, το Α’ ΚΑΠΗ. Για τους ανθρώπους που έρχονται κάθε πρωί αποτελεί μια σημαντική διέξοδο. Συμμετέχοντας ο καθένας τους στις ποικίλες δραστηριότητες, κυρίως όμως μέσα από την αναμεταξύ τους επικοινωνία και συμπαράσταση, ξεπερνούν τη μοναξιά και γεύονται τις χαρές της ζωής. Ανάμεσά τους το γηραιότερο ζευγάρι του ΚΑΠΗ, ο Μανώλης και η Θοδώρα. Το πάθος τους για ζωή, η ζωντάνια και η κρυφή δύναμή τους, η αγάπη μεταξύ τους αλλά και για τους άλλους μάς κάνει να τους παρακολουθήσουμε ιδιαίτερα ανάμεσα σε όλους αυτούς, που μετά από τόσα χρόνια μαζί στο Α’ ΚΑΠΗ Κερατσινίου, θεωρούν ότι έχουν δημιουργήσει εκεί τη δική τους οικογένεια.

Το Κωνσταντινουπόλεως 280, Θεσσαλονίκη είναι ένα επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ Docville, η οποία καταγράφει, χωρίς σχόλιο, τη ζωή στις ελληνικές πόλεις σήμερα, σε καιρούς δύσκολους: Οι άνθρωποι που δουλεύουν στο Ζυγό, ένα ιστορικό «σκυλάδικο» της Θεσσαλονίκης, είναι όλοι φτωχοί και παλεύουν για την επιβίωσή τους. Γκαρσόνια, μπράβοι, χορευτές και τραγουδιστές αποτελούν ένα ανθρώπινο μωσαϊκό, μια μικροκοινωνία στο περιθώριο της «καθώς πρέπει» κοινωνίας που αντιμετωπίζει την οικονομική κρίση με το δικό της τρόπο, δουλεύοντας σκληρά τη νύχτα. Ανάμεσα σ’ αυτούς ο Άρης «ο ατζέντης», ένας παραδοσιακός ανδρικός ήρωας της ελληνικής πόλης. Στην περίπτωσή του, όμως, η μαγκιά, το φιλότιμο και το χιούμορ συνοδεύονται από λεπτότητα. Αντίστοιχα, η ελπίδα συνυπάρχει μέσα του με την αίσθηση του κενού, του ανώφελου, μιας ζωής σπαταλημένης μέσα στη νύχτα. Μια νύχτα ατελείωτη, που ισορροπεί επικίνδυνα μεταξύ γενναιότητας και μιζέριας.

Η Οδός Αναπαύσεως, Αθήνα είναι ένα επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ Docville, η οποία καταγράφει, χωρίς σχόλιο, τη ζωή στις ελληνικές πόλεις σήμερα, σε καιρούς δύσκολους: Δύο γυναίκες που δεν μπορούν να συμφιλιωθούν με την απώλεια των προσφιλών τους προσώπων, έχουν κάνει το Α ́ Νεκροταφείο δεύτερο σπίτι τους και προσπαθούν να στηρίξουν η μία την άλλη σ’ αυτή την τραυματική πορεία. Το «δράμα» εκτυλίσσεται μέσα στη μικρή γειτονιά των νεκρών. Οι γείτονες είναι φρακοφόροι, στολιστές νεκρών, μαρμαράδες-κατασκευαστές τάφων, ανθοπώλες, ζαχαροπλάστες, νεκροθάφτες, δημοτικοί αστυνομικοί, ερασιτέχνες ιστοριοδύφες. Η πολιτεία των νεκρών, ως μέρος της πολιτείας των ζωντανών.

Το Πλατεία Συντάγματος, Αθήνα είναι ένα επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ Docville, η οποία καταγράφει, χωρίς σχόλιο, τη ζωή στις ελληνικές πόλεις σήμερα, σε καιρούς δύσκολους: Σύνταγμα. 2011. Καλοκαίρι. Κάθε μέρα η πλατεία είναι γεμάτη με κόσμο που αναζητεί τρόπους να ακουστεί, να παρέμβει στην κοινή μας ζωή. Κάθε μία, κάθε ένας, έχει φτάσει εκεί για τους δικούς του λόγους. Όλοι, όμως, ζητούν κάτι ν’ αλλάξει. Στο περιθώριο αυτών των συναθροίσεων, η κάμερα ακολουθεί έναν μοναχό, έναν ξένο χορτοφάγο ειρηνιστή, καθώς και άλλους μοναχικούς ανθρώπους, οι οποίοι συνιστούν αυτό το ετερόκλητο πλήθος που καταφέρνει, έστω και για λίγο, να συνυπάρχει, να αναζητά και να ελπίζει.

Ο φωτογράφος του πρακτορείου Μάγκνουμ, Κόνστανταϊν Μάνος, μιλά ελληνικά μετά από καιρό, δίπλα στη θάλασσα, σ’ ένα τοπίο που θυμίζει παραλία ελληνικού νησιού το χειμώνα. Ο ροκ σταρ Μάικλ Αγγελάκος, στο σπίτι του στο Καίμπριτζ της Μασαχουσέτης, βρίσκει λίγο χρόνο μεταξύ δύο συναυλιών. Ελληνοαμερικανοί πρώτης, δεύτερης και τρίτης γενιάς, διερευνούν το πολιτιστικό τους παρελθόν, τη σχέση τους με την Ελλάδα και τι σημαίνει για τη ζωή και το έργο τους η ελληνική τους καταγωγή. Η αναζήτηση της ελληνικότητας μέσα από μια περιπλάνηση στους τόπους των ομογενών της Βόρειας Αμερικής. Το Greektown, New England αποτυπώνει τη σημερινή παρουσία και την εξέλιξη μιας κοινότητας που πέρασε από την επιβίωση στην ευημερία και από τη μετανάστευση στην αφομοίωση, καταφέρνοντας να κρατήσει ζωντανές την ταυτότητα και την πολιτιστική κληρονομιά.

Krisis [ένα γεγονός που είναι –ή αναμένεται να εξελιχθεί– σε μια ασταθή και επικίνδυνη κατάσταση, που επηρεάζει τα άτομα, ή το σύνολο της κοινωνίας]. Προέλευση από την ελληνική λέξη κρίνω. Krisis: μία ταινία για την ελληνική κρίση. Αποτελεί μέρος του multimedia έργου The Prism GR2011, μιας συλλογικής αφήγησης για την Ελλάδα, όπως καταγράφηκε με το φακό DSlR φωτογραφικών μηχανών. Το Krisis εξερευνά τις πολυδιάστατες όψεις ενός πληγωμένου έθνους, μέσα από μια πολυφωνία χαρακτήρων που εκτείνονται από αριστερές επαναστατικές ομάδες νέων, σε νέους επιχειρηματίες, σ’ ένα νεαρό ζευγάρι που εγκατάλειψε την πόλη για την απλότητα της ζωής σ’ ένα νησί, ώς το ταραγμένο ταξίδι των μεταναστών καθώς προσπαθούν να φτάσουν στην Ευρώπη. Ποιοι είναι οι «ήρωες» που αναδύονται μέσα από τα συντρίμμια και την σκόνη;

Ένα κύτταρο διασπάται. Από αυτή την πρώτη φωτεινή μάζα αναδύονται σύντομα έξι φωτεινά σώματα. Εξελίσσονται μέσα σ’ έναν κόσμο που καλούνται ν’ ανακαλύψουν – αυτόφωτοι εξερευνητές που αφήνουν ξωπίσω τους ίχνη της φωτιάς που τους ενεργοποιεί. Η ταινία ORA είναι μια εκθαμβωτική συνάντηση των καλλιτεχνικών κόσμων του χορογράφου Χοσέ Νάβας και του σκηνοθέτη Φιλίπ Μπεϊλόκ· μια χορευτική αλληγορία εμπνευσμένη από την εξελικτική θεωρία του Δαρβίνου και τους μύθους του Νάρκισσου και του Προμηθέα. Είναι η πρώτη ταινία που χρησιμοποιεί την τεχνολογία της τρισδιάστατης θερμικής απεικόνισης, με πρωτόγνωρα αποτελέσματα: οι φωτεινές διαφοροποιήσεις στη θερμοκρασία του σώματος φαίνονται πάνω στο δέρμα, τα σώματα αλλάζουν συνέχεια χρώματα, ο χώρος γεμίζει με κίνηση που τον μεταμορφώνει. Η ORA είναι ένας χορός που μεταμορφώνεται μέσω μιας μοναδικής κινηματογραφικής εμπειρίας.

Ένα πορτρέτο της οικογένειας του Αργεντίνου σκηνοθέτη Γκαστόν Σολνίκι στην πορεία μιας δεκαετίας, το ντοκιμαντέρ Papirosen ακολουθεί τέσσερις γενιές που βασανίζονται ακόμα από έναν πόλεμο που δεν συζητά κανείς. Η ταινία είναι ένα συναρπαστικό ταξίδι στο χρόνο, στις πόλεις, στους χαρακτήρες και στα διεθνή πολιτικά γεγονότα που επικεντρώνεται σε μια νεόπλουτη αργεντινο-εβραϊκή οικογένεια. Δύο οπτικές γωνίες συνυπάρχουν στο υλικό. Η πρώτη αφορά τη ζωή του Γκαστόν, από τρεις ξεχωριστές χρονικές στιγμές στη δεκαετία του 2000: τη γέννηση του Ματέο, ένα ταξίδι στη Φλόριντα τέσσερα χρόνια αργότερα και το παρόν. Η δεύτερη αφορά το οικογενειακό αρχείο, κινηματογραφημένο σε διάφορα φορμά, ξεκινώντας από τα τέλη της δεκαετίας του ’50, από τον αυτόχειρα παππού του Γκαστόν, Γιάνεκ, στη μνήμη του οποίου είναι αφιερωμένη και η ταινία.

Η ταινία Perah Istar (το πουλί της Αφροδίτης – παρετυμολογία σημιτικής προέλευσης της λέξης περιστέρι), εξερευνά τη σχέση του σύγχρονου αστού με το πιο κοινό ζώο πόλης, το περιστέρι. Ο καθένας έχει να πει κάτι για τα περιστέρια, κακό ή καλό, πολύ ή λίγο. Οι περισσότεροι θα επιθυμούσαν την εξόντωσή τους, ακόμη και δηλωμένοι φιλόζωοι. Κάποιοι ζουν απ’ αυτά, ενώ κάποιοι άλλοι τους έχουν αφιερώσει τη ζωή τους. Είναι τελικά το περιστέρι το πιο αμφιλεγόμενο ζώο στη γη; Είναι αστικό παράσιτο, απεικόνιση του Αγίου Πνεύματος, ρυπογόνος παράγοντας, σύμβολο ειρήνης, τροφή, απειλή για τη δημόσια υγεία, πηγή έμπνευσης. Κι όμως είναι αόρατο. Το σίγουρο είναι ότι είμαστε υποχρεωμένοι να συμβιώνουμε με τα περιστέρια. Οι ήρωες της ταινίας, άνθρωποι που έχουν αναπτύξει μια ιδιαίτερη σχέση με αυτά, μας φανερώνουν μια, λανθάνουσα τις περισσότερες φορές αλλά απολύτως υπαρκτή, εικόνα της ζωής μας στη μεγάλη πόλη.

Αρκεί ένα όνειρο για να καταδικαστεί μια αθώα γυναίκα; Μπορεί η μοίρα σου να καθορίζεται από τον τρόπο που πεθαίνει μια κότα; Χίλιες γυναίκες στη Γκάνα ζουν εξόριστες σε καταυλισμούς κατηγορούμενες για μαγεία. Θύματα κακοποίησης και κοινωνικού στιγματισμού, παλεύουν να επιβιώσουν μέσα στην απόλυτη φτώχεια. Μαζί τους, εκατοντάδες παιδιά που τα καταδιώκει η ίδια μοίρα. Τι τις οδήγησε εκεί και τι τις κρατά δέσμιες;

Η χώρα βρίσκεται σε δραματική κατάσταση σε όλα τα επίπεδα της δομής της. Ενώ η κατάσταση είναι επείγουσα και χρήζει άμεσης αντίδρασης απ’ όλες τις πλευρές, όλα αυτά όχι μόνο μένουν στην αφάνεια λόγω της υπερ-προβολής της οικονομικής δυσπραγίας της χώρας, αλλά διαιωνίζονται και προωθούνται οι τακτικές που δημιούργησαν όλη αυτή την κατάσταση, πολλές φορές μάλιστα υπό το πρόσχημα μιας –πανάκριβης– πράσινης ανάπτυξης, δυσχεραίνοντας χωρίς λόγο την έξοδο από την κρίση. Όλα αυτά τα φαινόμενα έχουν πάρει διαστάσεις τέτοιες, ώστε σε θεμελιώδεις κοινωνικές παροχές, όπως η ενέργεια και η διαχείριση αποβλήτων, κρύβονται κίνδυνοι για τεράστια και μόνιμη υγειονομική και περιβαλλοντική υποβάθμιση της χώρας.

Το ντοκιμαντέρ To Βe or Not to Βe Bagyeli ανοίγει ένα παράθυρο στον κόσμο των Μπαγκελί, μιας φυλής Πυγμαίων που ζει στα τροπικά δάση του Καμερούν. Η ζωή αυτής της κοινότητας κυνηγώντροφοσυλλεκτών αλλάζει σταδιακά με την έλευση της νεωτερικότητας: υιοθέτηση της γεωργίας, νέες υγειονομικές στάσεις, σύγχρονη εκπαίδευση, δελτία ταυτότητας, εξωτερικές επιρροές. Καταγράφοντας τις καθημερινές δραστηριότητες μιας οικογένειας Μπαγκελί, το ντοκιμαντέρ συνδυάζει μια βαθιά μελέτη των προοπτικών αυτής της κοινωνίας, μ’ ένα ποιητικό, ιμπρεσιονιστικό πορτρέτο της ψυχής των ανθρώπων της.

Πώς μπορεί ένας νέος Έλληνας σκηνοθέτης να επιβιώσει στο διεθνές κινηματογραφικό στερέωμα; Ο σύγχρονος κινηματογράφος, αν και απειλείται από τις ιλιγγιώδεις τεχνολογικές εξελίξεις του 21ου αιώνα, συγχρόνως ψάχνει τις δυνατότητές του με όπλο αυτές τις εξελίξεις και με βάση το Παρίσι –όπου προβλήθηκαν οι πρώτες κινηματογραφικές ταινίες το 1896– επανέρχεται στην ανατρεπτική σινεφιλία του περασμένου αιώνα. Ο Μισέλ Ρεϊλάκ ταξιδεύει σ’ όλο τον κόσμο παρουσιάζοντας το Transmedia: ένα καινούργιο μέσο που υπόσχεται πως θα εξασφαλίσει το μέλλον των ανεξάρτητων ταινιών και τη δυνατότητα των σύγχρονων δημιουργών να επιμένουν κινηματογραφικά.

Αηδόνια, ένα χωριό στη Νεμέα. Στη δεκαετία του ’70, ένα μουλάρι έπεσε σε μια τρύπα – που ήταν ένας αρχαίος μυκηναϊκός τάφος. Εκεί, οι χωριανοί ανακάλυψαν έναν σπάνιο θησαυρό θαμμένο ανάμεσα σε σκελετούς. Όλα τα κοσμήματα και τα κεραμικά πουλήθηκαν σε μεσάζοντες, που έστειλαν το θησαυρό σε εμπόρους τέχνης στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ. Μερικά χρόνια αργότερα, οι αρχαιολόγοι εντόπισαν και αναγνώρισαν ένα κομμάτι από τον κλεμμένο θησαυρό σε μια μικρή γκαλερί στη Νέα Υόρκη.