Οι ταινίες του φεστιβάλ

Μια ταινία ντοκιμαντέρ μικρού μήκους που αφηγείται τη ζωή ενός άντρα ο οποίος επιστρέφει στη γενέτειρά του μετά από 40 χρόνια δουλειάς στο εξωτερικό. Επισκέπτεται τους ανθρώπους και τους τόπους της παιδικής του ηλικίας. Η πιο σημαντική αποστολή του είναι να θάψει έντεκα νομίσματα στη γη των προγόνων του.

Ο Θεράπης παντρεύεται την Ανέτα στα Γιαννιτσά. Ο Παναγιώτης παντρεύεται την Κυριακή στη Νίσυρο. Ο Σαμπιντίν παντρεύεται την Τσιντέμ στο Δροσερό Ξάνθης. Ένα «ριάλιτι» της ελληνικής κοινωνίας, το οποίο αντιμετωπίζουμε με ευαισθησία αλλά και με χιούμορ...

Ο Τσιπ και ο Όβι γνωρίστηκαν σ’ ένα ορφανοτροφείο κοντά στην πόλη Κλουζ-Ναπόκα της Ρουμανίας σε εφηβική ηλικία. Είναι ανάπηροι, ο ένας στα χέρια εκ γενετής κι ο άλλος στο πόδι από πολιομυελίτιδα. Οι μητέρες τους τους εγκατέλειψαν λίγο μετά τη γέννα και τους ανέλαβαν κρατικά ορφανοτροφεία. Εδώ και ενάμιση χρόνο είναι ζευγάρι και προσπαθούν να τα βγάλουν πέρα με τις δυσκολίες του να βρουν δουλειά, την κοινωνική διάκριση, τη φτώχεια αλλά και τα γυρίσματα της σχέσης τους. Ονειρεύονται, ο Όβι να γίνει επαγγελματίας κάμεραμαν κι ο Τσιπ ιδιοκτήτης πετρελαιοπηγών στο Τέξας.

Η ταινία συνθέτει, μέσα από θραύσματα εικόνων, γλωσσών και ταυτοτήτων, το ιδιαίτερο πορτρέτο της ελληνοσύριας ποιήτριας και ζωγράφου Ετέλ Αντνάν. Η ταινία βασίζεται τόσο στην αλληλογραφία της με τον καθηγητή ιστορίας Φαουάζ Τραμπούλσι όσο και σε αποσπάσματα συνομιλιών της με τη Βουβούλα Σκούρα στο Παρίσι και στη Σκόπελο. Η Ετέλ μπροστά στη θάλασσα –συνδετικό κρίκο της Μεσογείου– δημιουργεί τη δική της γεωγραφία γυναικών και πόλεων. Η Ετέλ Αντνάν βίωσε τα προβλήματα του 20ου αιώνα της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής. Μέσ’ από την καταγωγή της από δύο διαφορετικούς κόσμους, προσπαθεί να κατανοήσει τις διαφορές τους, αλλά και με το δυνατό ανθρωπιστικό βλέμμα της τους συνθέτει. Ταυτόχρονα, αναζητά στη μνήμη της εκείνες τις μικρές ελληνικές στιγμές της ελληνίδας μητέρας και τον κόσμο των παραμυθιών και της γραφής των ποιημάτων στην αραβική γλώσσα, μνήμη πατέρα.

Από τότε που πρωτοπαρουσιάστηκε με ιδιαίτερη επιτυχία στο κοινό στα τέλη της δεκαετίας του ’60, το μιούζικαλ Hair ενέπνευσε πολλές γενιές με τα μηνύματά του για αγάπη, μη βία και απελευθέρωση. Δύο άνθρωποι-κλειδιά, ο Τζέιμς Ράντον και ο Τζερόμ Ράγκνι –συγγραφείς του έργου και των στίχων–, ήταν οι εμπνευστές αυτής της μουσικής κωμωδίας, ακολουθούμενοι από τον συνθέτη Γκαλτ Μακντέρμοτ. Σήμερα, σαράντα χρόνια μετά, ο Τζέιμς Ράντο συγκέντρωσε μια νέα ομάδα ηθοποιών και χορευτών και ετοιμάζει μια νέα περιοδεία του έργου στην Βόρεια Αμερική. Γύρω απ’ την κεντρική φιγούρα του Τζέιμς Ράντο, το ντοκιμαντέρ ακολουθεί τους ανθρώπους που βρίσκονται πίσω απ’ αυτό το φαινόμενο και ερευνά την κοινωνική, πολιτική και πολιτισμική συνάφεια του Hair από την απαρχή του ώς τις μέρες μας.

Χωρίς να θέλουμε να τρομάξουμε κανέναν, δεν θα ήταν άστοχο να σας προειδοποιήσουμε σχετικά μ’ αυτή την ταινία. Ο Τσουρίσακι Κιγιοτακά είναι φωτογράφος και σκηνοθέτης που έχει ειδικευτεί στα πτώματα. ‘Οσοι μπορούν να σταθούν και να παρακολουθήσουν τι γίνεται ύστερα από ένα αυτοκινητικό δυστύχημα, ίσως αντέξουν· οι υπόλοιποι μάλλον θα πρέπει να πιάσουν θέση στο διάδρομο. Ο Κιγιοτακά είναι βασικά φωτογράφος. Οι εκθέσεις του με φωτογραφίες στις οποίες απεικονίζονται πτώματα είχαν επιτυχία διεθνώς. Και δεν πρόκειται για ανθρώπινες σορούς τις οποίες έχουν πλύνει και ετοιμάσει για να ταφούν, αλλά για πτώματα σε αποσύνθεση ή «ανοιγμένα», που βρέθηκαν σε χωματερές ή μετά από αυτοκινητικά δυστυχήματα. Είτε ως φωτογράφος είτε ως σκηνοθέτης, η προσέγγισή του δε διαφέρει. Ταξιδεύει στον κόσμο ως φωτογράφος πολέμων. Μόνο που δεν τον ενδιαφέρει η στιγμή της μάχης αλλά το πώς αυτή αποτυπώνεται στα σώματα εκείνων που δεν επιζούν. Το ζητούμενο δεν είναι ο εντυπωσιασμός: ο Κιγιοτακά φωτογραφίζει από απόσταση, σαν ένας οποιοσδήποτε περαστικός μπροστά σ’ ένα ατύχημα. Η ταινία, φτιαγμένη σαν φωτογραφικό άλμπουμ από μια σειρά μικρού μήκους ταινίες, πραγματεύεται επίσης το θέμα των επιτόπιων θεατών, καθώς και των θεατών στις αίθουσες που θα τολμήσουν να τη δουν.

Ο χρόνος που κυλά ρουφά σαν δίνη τους ανθρώπους. Σβήνει το μίσος, την αγάπη, τα πάθη. Ερχόμαστε μετά εμείς και ντρεπόμαστε να ξεστομίσουμε την ιστορία. Στην ιστορία μας, το Σεπτέμβριο του 1966, την παγκόσμια κοινότητα συγκλονίζει η δολοφονία του πρωθυπουργού της Ν. Αφρικής, Χέντρικ Φερβούντ, μέσα στο κοινοβούλιο της χώρας. Ο Χέντρικ Φερβούντ ήταν ουσιαστικά ο αρχιτέκτονας του απαρτχάιντ. Τα κίνητρα της δολοφονίας παραμένουν μέχρι σήμερα αδιευκρίνιστα. Δράστης της δολοφονίας, ο ελληνικής καταγωγής «ψυχοπαθής» Δημήτριος Τσαφέντας, ένας άνθρωπος που ουσιαστικά δεν δικάστηκε ποτέ για το έγκλημά του, έζησε τα επόμενα χρόνια στις φυλακές υψίστης ασφαλείας της Πρετόριας και πέθανε ξεχασμένος σε ψυχιατρική κλινική το 1999. Αν λησμονήσουμε τις αξίες μας, αν ξεχάσουμε τι πάει να πει άνθρωπος, αν κρίνουμε τον διπλανό μας από το χρώμα, από τη μυρωδιά ή από το αν μας μοιάζει ή όχι, τότε άνθρωποι σαν τον Μίμη Τσαφέντα θα αλλάζουν την ιστορία σαν θεοί κι εμείς θα αναρωτιόμαστε: ήταν τρελός ή ήρωας;

Γυρισμένη στη διάρκεια τριών χρόνων, η ταινία είναι ένα συναρπαστικό, διεισδυτικό πορτρέτο ενός από τα πιο επιτυχημένα συγκροτήματα χέβι μέταλ όλων των εποχών, σε μια περίοδο που τα μέλη του γκρουπ αντιμετωπίζουν μια προσωπική και επαγγελματική πρόκληση, κι ενώ ηχογραφούν το πρώτο στούντιο άλμπουμ τους με καινούργια τραγούδια μετά από πέντε χρόνια. Με εξαιρετική, αποκαλυπτική οικειότητα, οι σκηνοθέτες καταγράφουν αυτή τη διαδικασία νέων ανα καλύψεων καθώς τα μέλη του συγκροτήματος αναγκάζονται να αντιμετωπίσουν τους προσωπικούς τους δαίμονες, τις μεταξύ τους σχέσεις και τη διαρκώς μεταβαλλόμενη δισκογραφική βιομηχανία. Μέσα από την ιδιαίτερη, παρασκηνιακή οπτική των σκηνοθετών, ο θεατής γίνεται κοινωνός της αναγέννησης της δημιουργικής διαδικασίας του συγκροτήματος, καθώς και της προσπάθειάς τους να εξισορροπήσουν τις προσωπικές τους ζωές με τις απαιτήσεις που προκύπτουν όταν κανείς προσπαθεί να διατηρήσει μια επιχείρηση εκατομμυρίων δολαρίων.

Το Dreamof Life είναι μια κατάδυση στη φιλοσοφία και την τέχνη της καλτ δημιουργού της ροκ Πάτι Σμίθ. Αυτό το πορτρέτο της μυθικής τραγουδίστριας, καλλιτέχνιδας και ποιήτριας εξετάζει θέματα πνευματικότητας, ιστορίας και προσωπικής έκφρασης. Γνωστή ως η «νονά» του πανκ, η Πάτι Σμιθ πρωτοεμφανίστηκε τη δεκαετία του εβδομήντα, ηλεκτρίζοντας τη μουσική σκηνή με το μοναδικό της στιλ ποιητικής οργής, τη μουσική και τη χαρακτηριστική πόζα της. Ακολουθούμε την πολυτάλαντη και εσωστρεφή καλλιτέχνιδα κατά τη διάρκεια 11 χρόνων στα διεθνή ταξίδια της, μέσα απ’ τα λόγια, τις παραστάσεις, τους στίχους, τις συνεντεύξεις, τη ζωγραφική και τις φωτογραφίες της. Το Dream of Life αποκαλύπτει μια σύνθετη και χαρισματική προσωπικότητα. Η Πάτι Σμιθ, που αφηγείται την ταινία, παλεύει με τα παράδοξα της ζωής. Ορίζει την ανθρώπινη εμπειρία ως μια τεράστια αντίφαση. Αγγίζει τις χορδές της κιθάρας της και απλά δημιουργεί μουσική.

Έξι μήνες μετά την ισοπέδωση της Νέας Ορλεάνης από τον τυφώνα Κατρίνα, ο πέλεκυς πέφτει βαρύς για την εκκλησία του Αγίου Αυγουστίνου: η Αρχιεπισκοπή αποφασίζει να αναστείλει τη λειτουργία της ενορίας και να διώξει τον πατέρα Λεντού. Η εκκλησία είναι γνωστή ως η γενέτειρα της τζαζ και του γκόσπελ και αποτελεί σημαντικό μνημείο της ιστορίας της δουλείας. Οι ενορίτες ενώνονται με τους τοπικούς μουσικούς για ν’ αντισταθούν. Ο πατήρ Λεντού, πνευματικός τους καθοδηγητής, τους ενθαρρύνει να προσευχηθούν και να διαπραγματευτούν. Σύντομα, όμως, συνειδητοποιούν ότι πρέπει να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους... Έχει έρθει η στιγμή να οργανώσουν την αντεπίθεσή τους. Η ταινία είναι μια σύγχρονη εκδοχή της ιστορίας των Παθών, σε μια πόλη όπου η πολιτική, ο πολιτισμός και η θρησκεία συγκρούονται και όπου το σχέδιο του Θεού παραμένει απροσπέλαστο.

Κάθε χρόνο εθελοντές από όλο τον κόσμο συγκεντρώνονται στις κατασκηνώσεις του Αρχέλων, με σκοπό να προστατέψουν τους πληθυσμούς της θαλάσσιας χελώνας καρέτα-καρέτα. Οι εθελοντές, ανεξαρτήτως ηλικίας και εθνικότητας, προσφέρουν τον προσωπικό τους χρόνο για να κάνουν το αυτονόητο. Αυτό που δεν μπορούμε να κάνουμε εμείς. Ξυπνούν νωρίς το πρωί, περπατούν όλη τη νύχτα, ζουν σε μία κατασκήνωση χωρίς ρεύμα και συντηρούν μια αξιοθαύμαστη κοινότητα, την οποία δένει η αγάπη τους για το περιβάλλον. Ο Αρχέλων είναι ο ελληνικός σύλλογος για την προστασία της θαλάσσιας χελώνας.

Ένα συναρπαστικό πορτρέτο του πρωτοπόρου συνθέτη, τραγουδιστή-στιχουργού, τσελίστα και παραγωγού της ντίσκο Άρθουρ Ράσελ. Πριν από τον πρόωρο θάνατό του από AIDS το 1992, ο παραγωγικότατος Άρθουρ έγραψε μουσική που «γεφύρωσε» την ποπ και τις υπερβατικές δυνατότητες της αφηρημένης τέχνης. Τώρα, δεκαπέντε χρόνια μετά το θάνατό του, η μουσική του Άρθουρ βρίσκει το κοινό της. Ο σκηνοθέτης χρησιμοποιεί σπάνιο αρχειακό υλικό και σχόλια της οικογένειας, των φίλων και των πιο στενών συνεργατών του Άρθουρ –συμπεριλαμβανομένου του Φίλιπ Γκλάς και του Άλεν Γκίνσμπεργκ– για να αφηγηθεί αυτή τη συγκινητική και τόσο σημαντική ιστορία.

To εκ των έσω πορτρέτο μιας αγροτικής κοινότητας σε μια περιοχή της Κολομβίας που ελέγχεται εξολοκλήρου από τις παραστρατιωτικές δυνάμεις, όπως αυτό σκιαγραφείται μέσα απ’ τα μάτια των παιδιών που μεγαλώνουν εκεί και που συχνά αναγκάζονται να κάνουν πολύ δύσκολες επιλογές. Το ντοκιμαντέρ ακολουθεί τους νεαρούς πρωταγωνιστές σ’ αυτό το προβληματικό σκηνικό κατά τη διάρκεια μιας ολόκληρης σχολικής χρονιάς, διερευνώντας κάποιες από τις πραγματικότητες εκείνες που θρέφουν και διαιωνίζουν τη βία στην Κολομβία.

Η Γιανγκ Λι Να είναι μια νεαρή Κινέζα της οποίας ο γάμος περνάει κρίση. Έχει αμέτρητες απορίες και αμφιβολίες για την αγάπη, το σεξ, το γάμο και το διαζύγιο. Προκειμένου ν’ απαντήσει στα ερωτήματα που την απασχολούν περιδιαβαίνει τους δρόμους του Πεκίνου, ανάμεσα σε μισογκρεμισμένα παλιά κτίρια και στους αμέτρητους υπό κατασκευή φουτουριστικούς ουρανοξύστες, θέτοντας ερωτήσεις σε αγνώστους, μιλώντας με τους φίλους της και συγχρωτιζόμενη με νέους και γέρους. Ένα ταξίδι μέσα από τις άπειρες συναρπαστικές αντιθέσεις μιας χώρας που αλλάζει με ιλιγγιώδη ταχύτητα.

Ο Τζον Κάλαχαν –γεννημένος στο Όρεγκον το 1951– ήταν ανήσυχος νέος. Στα 21 μένει παράλυτος μετά από αυτοκινητιστικό ατύχημα. Διέξοδός του γίνεται η ζωγραφική – ίσως όχι κι η προφανέστερη ενασχόληση, αφού ελάχιστα μπορεί πια να κουνάει τα χέρια του. Υιοθετώντας ένα ωμό στιλ, εικονογραφεί ανελέητα αυτά που παρατηρεί στο ανθρώπινο είδος. Παράδειγμα, η σωματώδης γυναίκα που ουρλιάζει στον πελάτη ενός βιβλιοπωλείου: «Κύριε, βρίσκεστε σε φεμινιστικό βιβλιοπωλείο – δεν έχουμε τμήμα με χιουμοριστικά βιβλία!» Ωστόσο, ο κυνικός άντρας με τα βαμμένα πορτοκαλί μαλλιά και τα ασορτί γυαλιά ηλίου που τρέχει με το αναπηρικό καροτσάκι στους δρόμους του Πόρτλαντ έχει κι άλλες πλευρές. Γράφει και τραγουδά συγκινητικά, μελαγχολικά τραγούδια, όπως το “Touch Me Someplace I Can Feel”. Η ταινία έχει ως θέμα της τη δύναμη της θέλησης. Ο Κάλαχαν αρνείται να περνά απαρατήρητος και πάνω απ’ όλα δε θέλει να είναι ένας ευγνώμων, ταπεινός ανάπηρος. Και για να μπορεί να έχει σχέσεις με γυναίκες, έχει βρει τον δικό του τολμηρό τρόπο...

Πάνω από 200 μεγάλα και σπουδαία μοναστήρια κτίστηκαν στους Αγίους Τόπους. Σήμερα επιζούν μόνο επτά, όλα στην έρημο της Ιουδαίας, και οι λίγοι μοναχοί που ζουν σ’ αυτά είναι τα απομεινάρια της μεγάλης και άλλοτε πολυπληθούς πολιτείας της ερήμου. Οι τελευταίοι ελληνορθόδοξοι μοναχοί, φύλακες των πανάγιων προσκυνημάτων της Παλαιστίνης, εξιστορούν προσωπικές μαρτυρίες και καταθέτουν την αγωνία τους για το μέλλον της αγιοταφιτικής κοινότητας. Είναι οι τελευταίοι του Τάγματος των Σπουδαίων που ακόμα υψώνουν την ελληνική σημαία στα μοναστήρια και στα προσκυνήματα. Στο ντοκιμαντέρ παρουσιάζονται πέντε μοναχοί από διαφορετικά μέρη του Ισραήλ και της Παλαιστίνης, που ο καθένας έχει κάτι διαφορετικό να αφηγηθεί.

Η Brassica oleracea, ή αγριολάχανο, είναι ένα σπάνιο είδος πολυετούς φυτού. Μέχρι πρόσφατα, η Brassica oleracea μεγάλωνε πλάι σε εκατοντάδες άλλα λαχανικά στο κτήμα βιοποικιλότητας του Ρουρντ Ουάλρεχτ όμως, τώρα μετά από 40 χρόνια, ο Ουάλρεχτ εγκατέλειψε αυτό το έργο ζωής για τη διατήρηση σπάνιων και υπό εξαφάνιση φυτών. Κουρασμένος και αποθαρρυμένος από την κυβέρνηση, πήγε να ζήσει στη Σουηδία, παίρνοντας μαζί του μεγάλο μέρος της τεχνογνωσίας του, τεχνογνωσία που μπορεί να είναι σημαντική για το μέλλον των αποθεμάτων της τροφικής μας αλυσίδας. Στο "Αιώνια μάζα" συναντάμε ανθρώπους που πέρασαν πολλά χρόνια της ζωής τους έχοντας το ίδιο όνειρο με τον Ουάλρεχτ. Ο Ρέιντ ντε Γιόνγκ είναι ένας απ’ τους ελάχιστους ανθρώπους στην Ολλανδία που είναι εντελώς αυτάρκης, ο Πεϊτερ τεν Μπόοκεμ παράτησε τη δουλειά του ως γραφίστας για να γίνει νομάδας και ο Μπούλε Ίτσμα, δεξί χέρι του Ουάλρεχτ, δεν έχει ακόμη ξεπεράσει την ξαφνική αναχώρηση του καλού του φίλου. Οι αναμνήσεις αυτών των αντρών εναλλάσσονται με στιγμιότυπα της καθημερινής τους ζωής και του τοπίου όπου κατοικούν. Σε μικρά ιντερμέτζα, βλέπουμε πολύ κοντινά πλάνα φυτών και ακούμε τις σκέψεις του Ρουρντ Ουάλρεχτ σε voice-over.

Μετά από 65 χρόνια στη σιωπή, ο Πολ και η Σάλι Τέιλορ αποφασίζουν να υποβληθούν σε μια επέμβαση τοποθέτησης κοχλιακού εμφυτεύματος και να ανακαλύψουν έτσι έναν εντελώς καινούργιο κόσμο – την επικράτεια του ήχου. Σ’ αυτό το βαθύτατα προσωπικό χρονικό, η σκηνοθέτις Αiρίν Τέιλορ Μπρόντσκι καταγράφει την πολύπλοκη απόφαση των κωφών γονιών της να υποβληθούν σε μια επικίνδυνη και αμφιλεγόμενη ιατρική διαδικασία – τη μόνη που μπορεί να αποκαταστήσει μια αίσθηση. Ο Πολ και η Σάλι γνωρίζονται από παιδιά, ερωτεύτηκαν, παντρεύτηκαν κι έκαναν οικογένεια. Έζησαν μια πολύ καλή ζωή μαζί και υπήρξαν δραστήρια μέλη της κοινότητας των κωφαλάλων. Παρ’ όλα αυτά, στα 65 τους χρόνια αποφασίζουν ότι θέλουν ν’ ακούσουν τις πρώτες τους συμφωνίες και τις φωνές των παιδιών τους. Η ταινία μάς μεταφέρει στον ιδιωτικό κόσμο των κωφών και μάς επιτρέπει να ζήσουμε τους καθημερινούς ήχους σαν να τους ακούμε για πρώτη φορά. Πρόκειται για μια μαγική και βαθύτατα συγκινητική ιστορία δύο ανθρώπων που ξεκινούν ένα απίστευτο ταξίδι απ’ τη σιωπή στον ήχο. Το ερώτημα που τίθεται είναι, τι θα προκύψει μέσ’ απ’ αυτό το ταξίδι, τι θα κερδίσουν ή τι θα χάσουν για πάντα;

Ο Άλεξ είναι εικοσιπέντε χρονών. Έμεινε τετραπληγικός ύστερα από ένα ατύχημα στη θάλασσα πριν από
τέσσερα χρόνια. Από τότε κολυμπάει για να ξεπεράσει τον εαυτό του και, για να μετατρέψει την αναπηρία
του σε ευκαιρία, λαμβάνει μέρος στους Παραολυμπιακούς αγώνες της Αθήνας το 2004. Στο κολυμβητήριο, η προπονήτρια του, Μαρία, τον προπονεί σκληρά πρωί και βράδυ. Η Μαρία έχει αγωνία και συγκινείται εύκολα όταν βρίσκεται αντιμέτωπη με κάποιες καταστάσεις, θέλει όμως να πιστέψει σ’ ένα μετάλλιο.
Ο Άλεξ, πιο συγκρατημένος, είναι ρεαλιστής. Η οικογένεια αλλά και οι φίλοι του, είναι πάντα στο πλάι του,
τον βοηθούν και τον υποστηρίζουν. Άραγε θα καταφέρει να κατακτήσει το μετάλλιο που όλοι περιμένουν;

Όταν ήμουν μικρός, η οικογένειά μου επισκεπτόταν ένα μεγάλο τάφο, τον τάφο του Τίγρη Κιμ. Ο Τίγρης Κιμ ήταν συγγενής μου, γαμπρός της γιαγιάς μου και ανώτερος του παππού μου στο στρατό. Ήταν αυτός που πάντρεψε τους παππούδες μου και που «δημιούργησε» την οικογένειά μου. Πριν 60 χρόνια, ήταν ο πιο σημαντικός άνθρωπος του στενού περιβάλλοντος του προέδρου της Κορέας. Του είχαν δώσει το ψευδώνυμο «ο Τίγρης Κιμ» λόγω της γενναιότητας που επέδειξε εκείνη την περίοδο. Ήμουν περήφανος για το γεγονός αυτό και έδειχνα τις τιμητικές διακρίσεις του στους φίλους μου. Όταν όμως μεγάλωσα, έμαθα την τρομερή του ιστορία. Κι έτσι αποφάσισα να ανακαλύψω την αλήθεια. Όταν πήρα αυτή την απόφαση, ο παππούς μου αρρώστησε με καρκίνο.
Κου Μπον-χουάν

Το ταξίδι μιας Αθηναίας με τον άνδρα της στην Ινδία, ιδωμένο μέσα από ένα όνειρό της.