H τελετή έναρξης του 28ου ΦΝΘ

Η τελετή έναρξης του 28ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 5 Μαρτίου, στην κατάμεστη αίθουσα του Ολύμπιον, σε μια ζεστή βραδιά που ανέδειξε τόσο τη σημασία της αρμονικής συνεργασίας ανάμεσα στους φορείς πολιτισμού της πόλης όσο και την αυξανόμενη σπουδαιότητα που έχει αποκτήσει το είδος του ντοκιμαντέρ στους ταραγμένους καιρούς που βιώνουμε.

Το κοινό υποδέχτηκε και καλωσόρισε ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής Ορέστης Ανδρεαδάκης, με μια ευχάριστη ανακοίνωση-έκπληξη. «Φέτος, εκτός από τις ταινίες που θα δούμε στις αίθουσες, θα συμμετέχουμε και σε μια ταινία που γυρίζεται αυτή τη στιγμή και θα συνεχίσει να γυρίζεται καθ’ όλη τη διάρκεια του Φεστιβάλ. Μια ταινία που θα πραγματοποιήσει για το Φεστιβάλ ο Μεγάλος Χορηγός μας, COSMOTE TELEKOM, σε παραγωγή COSMOTE TV, για την ιστορία και την εμπειρία του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, με πρωταγωνιστές τον Χρήστο Πασσαλή και την Κωνσταντίνα Μεσσήνη, οι οποίοι θα κυκλοφορούν σαν φαντάσματα ανάμεσά μας για να απαθανατίσουν όλα τα μυστικά του Φεστιβάλ και της Θεσσαλονίκης. Σκηνοθέτης θα είναι ο βραβευμένος με Χρυσό Αλέξανδρο Τζώρτζης Γρηγοράκης. Μια ερωτική ιστορία για όλους τους έρωτες, πραγματικούς και φανταστικούς, που άρχισαν σε μια σκοτεινή αίθουσα και θα μας συνοδεύουν για πάντα με την μαγεία των κινούμενων εικόνων».

Αμέσως μετά, ο Ορέστης Ανδρεαδάκης καλωσόρισε τους δύο παρουσιαστές της βραδιάς, τον Χρίστο Γαλιλαία, Καλλιτεχνικό Διευθυντή του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης, και τον Αστέριο Πελτέκη, Καλλιτεχνικό Διευθυντή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδας. Οι δύο παρουσιαστές της βραδιάς καλωσόρισαν τους παρευρισκομένους και υπογράμμισαν πως ο θεσμός του Φεστιβάλ έχει προσφέρει στη Θεσσαλονίκη διεθνή αναγνώριση, έχοντας παράλληλα συμβάλει στην εξωστρέφειά της.

Με τη σειρά τους έδωσαν τη σκυτάλη στη Γενική Διευθύντρια του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης Ελίζ Ζαλαντό, η οποία αναφέρθηκε στον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν το ντοκιμαντέρ και τα αρχεία στην κατανόηση του παρελθόντος, ειδικά σε περιόδους κρίσης όπως η τωρινή. «Όλες και όλοι μαζί, συλλογικά, βιώνουμε αυτή την παράξενη και ιλιγγιώδη αίσθηση του να βλέπουμε την Ιστορία να ξετυλίγεται κυριολεκτικά μπροστά στα μάτια μας. Για κάποιους, η Ιστορία επαναλαμβάνεται. Για άλλους, τραγικά, “σκοντάφτει”. Για όλους, όμως, αποτελεί το κλειδί για να κατανοήσουμε όσα συμβαίνουν γύρω μας σήμερα. Στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, αποφασίσαμε να επικεντρωθούμε σε αυτό το παρελθόν που ακούγεται τόσο δυνατά, μέσα από ταινίες αρχείου, που ανοίγουν τις πόρτες σε “όλη τη μνήμη του κόσμου”, όπως έλεγε ο Αλέν Ρενέ. Η ταινία του Νύχτα και καταχνιά, την οποία προβάλλουμε στο πλαίσιο της φετινής διοργάνωσης, διδασκόταν στα παιδιά, σε όλα τα σχολεία της Γαλλίας, όταν φοιτούσα στο γυμνάσιο. Ήταν μια ταινία δύσκολη για τα παιδιά, αλλά απολύτως αναγκαία για τη διαμόρφωση πολιτών με συνείδηση, σε μια Ευρώπη που τότε βρισκόταν ακόμη υπό διαμόρφωση» ανέφερε αρχικά η Ελίζ Ζαλαντό.

Στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, αποφασίσαμε να επικεντρωθούμε σε αυτό το παρελθόν που ακούγεται τόσο δυνατά, μέσα από ταινίες αρχείου, που ανοίγουν τις πόρτες σε “όλη τη μνήμη του κόσμου” - Ελίζ Ζαλαντό

«Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, έχουμε ανάγκη από το παρελθόν μας, τα αρχεία μας, τη μνήμη μας, για να κατανοήσουμε από πού ερχόμαστε πριν αποφασίσουμε πού πηγαίνουμε. Χρειαζόμαστε αυτή τη μνήμη προσβάσιμη και ζωντανή» δήλωσε και αναφέρθηκε στην πλατφόρμα filmography.gr, μία σύμπραξη του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας (ΕΚΚΟΜΕΔ) και της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου (ΕΑΚ), σημειώνοντας ότι συγκεντρώνει «όλη τη μνήμη του ελληνικού κινηματογράφου». Δήλωσε ότι πρόκειται για «έναν κόσμο ολόκληρο από μόνο του, θεμέλιο για τη διαμόρφωση του ελληνικού κινηματογράφου του αύριο».

Σε εκείνο το σημείο, οι Χρίστος Γαλιλαίας και Αστέριος Πελτέκης παρουσίασαν το φετινό σποτ του Φεστιβάλ σε σκηνοθεσία του Στηβ Κρικρή, το οποίο περιλαμβάνει εικόνες από το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της Θεσσαλονίκης. Τον λόγο πήρε στη συνέχεια ο Αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού και Αθλητισμού της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Χρήστος Μήττας, ο οποίος υπογράμμισε τη σημασία του Φεστιβάλ για την ταυτότητα της πόλης. «Το Φεστιβάλ είναι κάτι ξεχωριστό για Θεσσαλονίκη. Σε συνεργασία με την Υπουργό Πολιτισμού, την Περιφέρεια, τους Δήμους και όλους τους πολιτιστικούς φορείς συνεργαζόμαστε για να κάνουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε για την πόλη. Ο πολιτισμός μάς ενώνει, και γι’ αυτό είμαστε όλοι περήφανοι» τόνισε χαρακτηριστικά.

Στη διάρκεια της τελετής έναρξης παρουσιάστηκαν, επίσης, τα τιμητικά βραβεία που θα απονείμει η φετινή διοργάνωση, στην πρωτοποριακή δημιουργό Βουβούλα Σκούρα, στον εμβληματικό παραγωγό Γιώργο Παπαλιό, αλλά και στον ριζοσπαστικό πολυμεσικό Αμερικανό σκηνοθέτη Μπιλ Μόρισον. Επιπλέον, οι δύο παρουσιαστές στάθηκαν στην έλευση μιας αγαπημένης καλεσμένης του Φεστιβάλ, της λαμπερής σταρ του γαλλικού σινεμά Ζιλιέτ Μπινός, η οποία θα παρουσιάσει το σκηνοθετικό της ντεμπούτο In-I In Motion στο 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και θα συνομιλήσει με το κοινό σε μια ανοιχτή συζήτηση.

Ο Υφυπουργός Πολιτισμού, Υπεύθυνος για Θέματα Σύγχρονου Πολιτισμού Ιάσονας Φωτήλας ήταν ο επόμενος ομιλητής, ο οποίος είπε ότι θα υπάρχει ένας νέος «διακριτός και ξεχωριστός προϋπολογισμός για το ντοκιμαντέρ», σημειώνοντας ταυτόχρονα πως το είδος του ντοκιμαντέρ «αποτελεί θεμέλιο λίθο κάθε δημοκρατικής κοινωνίας». Πιο συγκεκριμένα, ο κ. Φωτήλας ανέφερε: «Από σήμερα και μέχρι τις 15 Μαρτίου η Θεσσαλονίκη μετατρέπεται σε ένα ζωντανό εργαστήριο ιδεών. Σε μια εποχή που ο κυνισμός, η αγριότητα, η ωμότητα διεκδικούν καθημερινά χώρο στον δημόσιο λόγο, το ντοκιμαντέρ αναδεικνύεται σε αναγκαίο αντίβαρο. Το ντοκιμαντέρ δεν είναι απλώς ένα κινηματογραφικό είδος. Είναι πράξη ευθύνης, είναι μάρτυρας των καιρών, το επίμονο βλέμμα που φωτίζει όσα απειλούνται να χαθούν μέσα στο θόρυβο της πληροφορίας. Η δύναμη της εικόνας σήμερα είναι τεράστια. Μπορεί να ενημερώσει και να αφυπνίσει. Να καλλιεργήσει ενσυναίσθηση και κριτική σκέψη. Μπορεί όμως και να παραπλανήσει. Οι εικόνες συχνά μετατρέπονται σε ένα όπλο προπαγάνδας, σε εργαλείο χειραγώγησης, σε φορέα παραπληροφόρησης. Η ταχύτητα της διάδοσής τους δεν συνοδεύεται πάντα από την αναγκαία τεκμηρίωση. Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο το ντοκιμαντέρ, με τον χρόνο της έρευνας και το βάθος της ανάλυσης που απαιτεί, αποτελεί θεμέλιο μιας δημοκρατικής κοινωνίας» δήλωσε αρχικά.

«Παρατηρώ τον παγκόσμιο διάλογο που διεξάγεται για τη σημασία του ντοκιμαντέρ και χαίρομαι που τμήμα αυτού διεξάγεται στο πλαίσιο του δικού μας Φεστιβάλ. Σε αυτό το πνεύμα, και τιμώντας την ιστορική προσφορά των δημιουργών μας, το ΥΠΠΟ προχωρά σε ουσιαστικές πρωτοβουλίες στήριξης. Για πρώτη φορά στα επιλεκτικά προγράμματα χρηματοδότησης δημιουργούμε διακριτή και ξεχωριστή δράση, την οποία συνοδεύει ξεχωριστός και διακριτός προϋπολογισμός για το ντοκιμαντέρ. Κι αυτό συμβαίνει γιατί αναγνωρίζουμε τη δυναμική και τη σημασία του είδους, καθώς και τη συνεισφορά των δημιουργών του για την ελληνική οπτικοακουστική δημιουργία. Είναι μια νέα και δίκαιη μεταρρύθμιση που εντάσσεται στη συνολική αύξηση του συνολικού προϋπολογισμού των επιλεκτικών προγραμμάτων. Μια αύξηση εγκεκριμένη από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, έπειτα από τις συντονισμένες προσπάθειες του ΥΠΠΟ και του ΕΚΚΟΜΕΔ. Ο προϋπολογισμός σήμερα ανέρχεται πλέον στα 15 εκατομμύρια ευρώ από τα 7 εκατομμύρια ευρώ το 2025, ποσό που ήδη αποτελούσε σημαντική αύξηση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Δίνουμε στους δημιουργούς τα εργαλεία για να συνεχίσουν να καταγράφουν, να ερευνούν και να αφηγούνται» ολοκλήρωσε ο κ. Φωτήλας.

Λίγο πριν την προβολή του Ρώτα την Ι Τζιν της Άιβι Μίροπολ, της ταινίας έναρξης του Φεστιβάλ, ο Ορέστης Ανδρεαδάκης κάλεσε τη σκηνοθέτρια του ντοκιμαντέρ στη σκηνή για να απευθύνει τον δικό της χαιρετισμό. «Σας ευχαριστώ για αυτό το απίστευτο δώρο, σας ευχαριστώ που στηρίξατε την ταινία μου από την πρώτη στιγμή, όταν είδατε ένα πρώιμο cut πριν από έναν περίπου χρόνο. Ύστερα από περισσότερα από έξι χρόνια δουλειάς, φτάσαμε απόψε στη στιγμή της διεθνούς πρεμιέρας αυτού του ντοκιμαντέρ. Μακάρι να ήταν όλη η ομάδα εδώ, αλλά θα αναλάβω να τους μεταφέρω την ατμόσφαιρα», ανέφερε αρχικά.

«Φτάσαμε σε αυτή την όμορφη, ζωντανή πόλη, όπου γιορτάζονται ο κινηματογράφος και η αλήθεια. Ταυτόχρονα, όμως, ζούμε σε μια δύσκολη εποχή για τον κόσμο, για όλους όσοι νοιαζόμαστε για την αλήθεια, τη δικαιοσύνη και το δικαίωμα να ζούμε ελεύθερα, χωρίς φόβο βίας, εκτοπισμού ή αντιποίνων. Όταν πλησίασα για πρώτη φορά την Ελίζαμπεθ Τζιν για να τη ρωτήσω αν θα συμμετείχε στο ντοκιμαντέρ, μου απάντησε “θα προτιμούσα να φάω το παπούτσι μου”, διότι ακόμη και οι πιο θαρραλέοι υπέρμαχοι της δικαιοσύνης μπορεί να μη θέλουν να γυριστεί μια ταινία για τη ζωή τους. Ωστόσο, επέμεινα και τελικά την έπεισα. Έγινε δική μου ευθύνη να μεταφέρω την ιστορία της, αλλά και να την πείσω πόσο σημαντικό θα ήταν να τη μοιραστεί με όλους μας. Αν ήταν τώρα εδώ μαζί μας, θα μας προέτρεπε αφενός να αγανακτήσουμε, αλλά ταυτόχρονα να παραμείνουμε αισιόδοξοι, να εμπνευστούμε από τον αγώνα της, να γελάσουμε και να απολαύσουμε την ιστορία της. Σας ευχαριστώ για το μεγάλο δώρο που μου κάνετε να βρίσκομαι απόψε εδώ» κατέληξε η αμερικανίδα δημιουργός.