Προβολή επαυξημένης προσβασιμότητας της ταινίας «Ο Ηρακλής, ο Αχελώος και η γιαγιά μου» του Δημήτρη Κουτσιαμπασάκου

To πολυβραβευμένο ντοκιμαντέρ του Δημήτρη Κουτσιαμπασάκου Ο Ηρακλής, ο Αχελώος και η γιαγιά μου (1997) προβλήθηκε το Σάββατο 7 Μαρτίου σε συνθήκες επαυξημένης προσβασιμότητας, στο πλαίσιο του 28ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.

Υπηρετώντας το όραμα ενός κινηματογράφου χωρίς αποκλεισμούς, το Φεστιβάλ διεύρυνε τις προσβάσιμες δράσεις του στη φετινή διοργάνωση μέσα από μια αληθινά πρωτοποριακή πρωτοβουλία, καθώς πρόκειται για την πρώτη φορά που ένα ντοκιμαντέρ προβάλλεται σε συνθήκες επαυξημένης προσβασιμότητας στην Ελλάδα, μέσα από τη χρήση κινηματογραφικών εικονογραμμάτων (FilmpiX), ενισχύοντας ακόμα περισσότερο την εμπειρία θέασης για νευροδιαφορετικούς ανθρώπους. Παράλληλα, η προβολή ήταν αισθητηριακά φιλικη (sensory friendly), με χαμηλότερο ήχο και φως, με στόχο να μπορούν να την απολαύσουν άτομα που βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού.

Το κοινό χαιρέτισε ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Φεστιβάλ Ορέστης Ανδρεαδάκης: «Σας καλωσορίζω ξανά σε μία ακόμα προσβάσιμη προβολή του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης που γίνεται με την υποστήριξη της Alpha Bank, χορηγού προσβασιμότητας του Φεστιβάλ. Είναι μια προβολή προσβάσιμη όχι μόνο σε θεατές κωφούς, βαρήκοους και με προβλήματα όρασης, αλλά για πρώτη φορά και σε νευροδιαφορετικούς θεατές. Θα ήθελα να ευχαριστήσω την Εμμανουέλα Πατηνιωτάκη, ειδικό σε θέματα προσβασιμότητας, η οποία μας βοηθάει σε αυτές τις προβολές, και φυσικά τον Θανάση Παπαντωνόπουλο, που έχει κάνει αυτή την ιδιαίτερη προσθήκη για τους νευροδιαφορετικούς θεατές».

Τον λόγο στη συνέχεια πήρε ο κ. Παπαντωνόπουλος της IRIS ACCESS ΚοινΣεΠ, ο οποίος αναφέρθηκε στις παρεμβάσεις που διασφαλίζουν την επαυξημένη προσβασιμότητα στην προβολή του ντοκιμαντέρ: «Στην ουσία, προσθέτουμε άλλη μία δράση στις ήδη υπάρχουσες, με βάση τα εικονογράμματα (FilmpiX), τα οποία δεν προέρχονται από κάποια βάση δεδομένων αλλά μέσα από την ταινία. Χρειάστηκε να δημιουργήσουμε περίπου 500 εικόνες που έχουν σχέση με την ταινία αφού αναλύσαμε το κάθε κομμάτι της. Αυτό είναι το διαφορετικό στοιχείο σε σύγκριση με τις υπόλοιπες δράσεις προσβασιμότητας, καθότι με τα εικονογράμματα επιτυγχάνεται η επεξήγηση για νευροδιαφορετικούς ανθρώπους και όχι μόνο η πληροφόρηση».

Με τη σειρά του ο σκηνοθέτης της ταινίας Δημήτρης Κουτσιαμπασάκος ευχαρίστησε το Φεστιβάλ για την πρόσκληση και την ευκαιρία το ντοκιμαντέρ του να προβληθεί στο πλαίσιο μιας τέτοιας αξιομνημόνευτης πρωτοβουλίας: «Είμαι ιδιαίτερα συγκινημένος καθώς έχουν συμπληρωθεί 30 χρόνια από τα γυρίσματα, και αισθάνομαι μεγάλη τιμή και περηφάνια που προβάλλεται σε αυτό το πλαίσιο. Είναι μεγάλη τιμή για την ταινία. Εύχομαι να αντέχει μετά από τρεις δεκαετίες και να σας αρέσει. Και πάλι συγχαρητήρια για την πρωτοβουλία σας».

Η γιαγιά μου έζησε μέχρι τα 100 και είδε την ταινία σε μια πολύ συγκινητική προβολή στην πόλη των Τρικάλων, όπου μαζεύτηκε πολύς κόσμος, κι εκείνη αισθάνθηκε πάρα πολύ όμορφα. - Δημήτρης Κουτσιαμπασάκος

Στη συνέχεια οι θεατές παρακολούθησαν το ντοκιμαντέρ Ο Ηρακλής, ο Αχελώος και η γιαγιά μου, ενώ μετά την ολοκλήρωση της προβολής ακολούθησε μια ενδιαφέρουσα συζήτηση με τον σκηνοθέτη για το επίκαιρο περιβαλλοντικό μήνυμα της ταινίας 30 χρόνια μετά, αλλά και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες πραγματοποιήθηκαν τα γυρίσματα. Ο σκηνοθέτης ρωτήθηκε επίσης για τις ιστορίες πίσω από την κάμερα με τη γιαγιά του, αλλά τη σύνδεση του έργου μέσω του τόπου γυρισμάτων, το χωριό Αρματολικό, με το πιο πρόσφατο ντοκιμαντέρ του με τίτλο Τα τέρματα του Αυγούστου, με τον ίδιο να σημειώνει πως οι τόποι καταγωγής μπορούν να μιλήσουν με έναν πολύ εύστοχο τρόπο για το σήμερα και τον τρόπο που οργανώνουμε την κοινωνική ζωή.

Στη συνέχεια, ο Θανάσης Παπαντωνόπουλος εξήγησε πως το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ επιλέχθηκε να γίνει επαυξημένα προσβάσιμο λόγω της αφηγηματικής του ροής, παρουσιάζοντας έπειτα τη διαδικασία που προβλέπεται για την αποκωδικοποίηση της αφήγησης και την προσθήκη των εικονογραμμάτων για πρώτη φορά σε ντοκιμαντέρ. Αναφορικά με τα ασπρόμαυρα πλάνα της ταινίας, ο σκηνοθέτης ανέφερε: «Πρόκειται για αρχειακό υλικό από μια θεομηνία, στη διάρκεια της οποίας προκλήθηκαν μεγάλες υλικοτεχνικές ζημιές, ευτυχώς δίχως να υπάρξουν θύματα. Βρήκα το αρχείο αυτό από ένα κανάλι στην Άρτα και το χρησιμοποίησα, προσπαθώντας να εικονογραφήσω κατά κάποιο τρόπο την πάλη του ανθρώπου με τη φύση».

Σε ερώτηση σχετικά με το αν η γιαγιά του σκηνοθέτη πρόλαβε να παρακολουθήσει το ντοκιμαντέρ και ποια ήταν η αντίδρασή της, ο σκηνοθέτης απάντησε: «Όταν γύρισα την ταινία η γιαγιά μου ήταν 87 ετών. Ήμουν πολύ αγχωμένος, τελειώνοντας τις σπουδές μου εκείνη την περίοδο, γιατί πίστευα ότι η γιαγιά μου θα φύγει σύντομα από τη ζωή και πως δεν θα έχω την ευκαιρία να την κινηματογραφήσω. Η γιαγιά μου έζησε μέχρι τα 100 και είδε την ταινία σε μια πολύ συγκινητική προβολή στην πόλη των Τρικάλων, όπου μαζεύτηκε πολύς κόσμος, κι εκείνη αισθάνθηκε πάρα πολύ όμορφα» ανέφερε, με το κοινό να ξεσπά σε χειροκρότημα.

Η εκτύπωση του προγράμματος του 28ου ΦΝΘ στον κώδικα Braille έγινε σε συνεργασία με το Κέντρο Εκπαίδευσης και Αποκατάστασης Τυφλών (ΚΕΑΤ). Η προσβάσιμη προβολή του ντοκιμαντέρ πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη της Alpha Bank, χορηγού προσβασιμότητας του Φεστιβάλ.