Agora Talk: Ενδυνάμωση του XR οικοσυστήματος

Η συζήτηση «Ενδυνάμωση του XR οικοσυστήματος» πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 11 Μαρτίου, στο Κέντρο Μουσικής του Δήμου Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο των Agora Talks του 28ου ΦΝΘ.

Με την υποστήριξη του Onassis ONX, η συνάντηση έφερε σε επαφή δημιουργούς, εκπροσώπους θεσμών και ειδικούς σε θέματα πολιτικής, εξετάζοντας πώς το XR μπορεί να εξελιχθεί σε έναν βιώσιμο και ουσιαστικό τομέα. Υπό τον συντονισμό του Λάζαρου Μπουδακίδη, Επικεφαλής Immersive: All Around Cinema-Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, η συζήτηση κινήθηκε από την καλλιτεχνική πρακτική και την παραγωγή προς τις υποδομές, τα χρηματοδοτικά εργαλεία και το νομικό πλαίσιο, αναδεικνύοντας παράλληλα τι χρειάζεται ώστε ένα έργο να μπορέσει να σταθεί, να εξελιχθεί και να έχει διάρκεια στον χρόνο.

Ανοίγοντας τη συζήτηση, ο Λάζαρος Μπουδακίδης χαρακτήρισε το XR ένα μέσο που χρειάζεται πλέον να εξετάζεται πέρα από την τεχνολογική του καινοτομία, μετατοπίζοντας τη συζήτηση προς τις συνθήκες που μπορούν να του επιτρέψουν να επιβιώσει και να αναπτυχθεί. Περιέγραψε την ανάπτυξη immersive έργων ως ένα «extreme sport», υπογραμμίζοντας την πολυπλοκότητα της διαδρομής από τη σύλληψη έως τη δημόσια παρουσίασή τους.

Η Tatiana Collet Apraxine, καλλιτέχνιδα XR και σκηνοθέτρια στο Onism Studio, τόνισε ότι τα immersive έργα λειτουργούν πιο αποτελεσματικά όταν η τεχνολογία καθίσταται σχεδόν αόρατη και παραμένει στην υπηρεσία της αφήγησης. Περιέγραψε το XR ως ένα μέσο ικανό να δημιουργεί εμπειρίες με έντονη συναισθηματική και βιωματική διάσταση. Όπως σημείωσε, «τα immersive έργα είναι πιο ισχυρά όταν η τεχνολογία παραμένει αόρατη». Ο Avinash Changa, ιδρυτής του WeMakeVR και ιδρυτής του IMPRES - The Institute of Immersive Preservation, επικεντρώθηκε στην παραγωγή, την τεχνική ανάπτυξη και τη διατήρηση των έργων. Υποστήριξε ότι οι δημιουργοί οφείλουν να ξεκινούν από τον αντίκτυπο που επιδιώκουν να δημιουργήσουν και όχι από ένα συγκεκριμένο φορμά. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι πολλά έργα XR καθίστανται μη προσβάσιμα έπειτα από σύντομο χρονικό διάστημα κυκλοφορίας: «δεν λαμβάνουμε χρηματοδότηση για την ανανέωση των έργων μας».

Η Αναστασία Μαυρογιάννη, Υπεύθυνη Καινοτομίας-Onassis Foundation / Onassis ONX, στάθηκε στον ρόλο της υποστήριξης, της καθοδήγησης και της ενίσχυσης του ίδιου του πεδίου, εξηγώντας ότι το Onassis ONX δίνει πλέον μεγαλύτερη έμφαση σε πιο μακροχρόνιες διαδικασίες ανάπτυξης και σε πιο ισχυρές καλλιτεχνικές βάσεις, πριν από την τεχνική υλοποίηση ενός έργου. Όπως σημείωσε, η πρόκληση συνοψίζεται στη δημιουργία «τεχνολογίας με ψυχή». Ο Αχιλλέας Τσούτσης, Senior Νομικός και Επιχειρηματικός Σύμβουλος-Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας (ΕΚΚΟΜΕΔ), εστίασε στη θεσμική και ρυθμιστική διάσταση, περιγράφοντας τις προσπάθειες για τη διαμόρφωση ενός πιο σαφούς πλαισίου υποστήριξης του XR στην Ελλάδα, μέσα από νέα χρηματοδοτικά εργαλεία και μια στρατηγική που, όπως ανέφερε, βασίζεται στη δυναμική συνάντηση των οπτικοακουστικών μέσων.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της συζήτησης, επανερχόταν διαρκώς η ανάγκη για πιο σταθερές συνθήκες παραγωγής, πιο προσβάσιμες υποδομές και μεγαλύτερες δυνατότητες στη διανομή των έργων. Ταυτόχρονα, έγινε σαφές ότι χρειάζονται πιο ουσιαστικές συνδέσεις ανάμεσα σε καλλιτέχνες, προγραμματιστές, θεσμούς και φορείς πολιτικής. Οι ερωτήσεις του κοινού διεύρυναν τη συζήτηση προς την εκπαίδευση, τα ευέλικτα φορμά και τις διατομεακές συνεργασίες, φέρνοντας παράλληλα στο προσκήνιο και την εξάρτηση της Ευρώπης από τις μεγάλες τεχνολογικές πλατφόρμες. Η συζήτηση έκλεισε με μια κοινή διαπίστωση: για να μπορέσει το XR να αναπτυχθεί, δεν αρκεί να ανταποκρίνεται τεχνικά. Χρειάζεται να αποκτήσει μεγαλύτερη παρουσία, να έχει διάρκεια στον χρόνο και να βρει τη θέση του μέσα στο ευρύτερο πολιτιστικό τοπίο.